Litvanya NATO Doğu Kanadı Savunmasını Nasıl Güçlendiriyor?

Litvanya'da düzenlenen askeri tatbikatlarda Alman Leopard tankları hedefleri vururken, insansız hava araçları gökyüzünde uçuşuyor ve Tiger helikopterleri alçak geçiş yapıyor. Başkent Vilnius'a bir saatten kısa mesafedeki eğitim sahasında tanklar, helikopterler, savaş uçakları ve yaklaşık 3 bin asker, olası bir Rus saldırısına karşı savunma senaryolarını canlandırıyor.

'Freedom Shield I' tatbikatı kapsamında yaklaşık 6 hafta süren eğitimlerde, 2 bin 300'ü Alman olmak üzere toplam 2 bin 900 NATO askeri, ittifakın doğu kanadının savunması için hazırlandı.

Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgali sonrası, NATO topraklarına olası bir saldırı ihtimali Avrupa'nın en önemli güvenlik endişelerinden biri oldu.

NATO liderleri ve müttefik istihbaratları, Moskova'nın önümüzdeki yıllarda askeri gücünü yeniden toparlayabileceği uyarısını yaparak doğu kanadının güçlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Caydırıcılığın Güçlendirilmesi

Litvanya Silahlı Kuvvetleri Kurmay Başkanı ve Genelkurmay Başkan Yardımcısı Tuğamiral Giedrius Premeneckas, bir açıklamasında, 'Rusya'nın Litvanya'ya, Baltık ülkelerine ya da NATO'ya saldıracağı belirli bir tarih ya da yıl aralığı veremeyiz' dedi.

Premeneckas, Litvanya ordusunun Rusya'nın askeri yeniden yapılanma çabalarını gözlemlediğini ve bu yeniden yapılanmanın hızını Ukrayna savaşının sonucunun belirleyeceğini söyledi.

'Bu nedenle her zaman hazır olmamız gerekiyor' diyen Premeneckas, askeri harcamaların artırılması, birlikte çalışabilirliğin geliştirilmesi ve ateş gücüne yatırım yapılması gerektiğini vurguladı.

Tuğamiral Premeneckas, 'Bu araçlar ülkelerimizin caydırıcılık pozisyonunda hareket etmesini sağlayacak' diyerek, 'Rusya, hazırlıklı ve güçlü bir ülkeye asla saldırmaz' ifadesini kullandı. Moskova'nın her zaman ittifakın zayıf noktalarını aradığını belirtti.

Premeneckas'a göre güvenlik, askeri kapasitenin artırılması ve tehdidin ciddiye alınmasına bağlı.

Bu tehdidi caydırmak için Almanya, Belarus sınırı yakınında Litvanya'da kalıcı bir zırhlı tugay konuşlandırma kararı aldı. Bu, daha önce görülmemiş bir adım olarak nitelendiriliyor.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, Haziran 2023'te 'Almanya, Litvanya'da güçlü bir tugayı kalıcı olarak konuşlandırmaya hazır' açıklamasını yapmıştı.

'Lithuania' Tugayı adı verilen birliğin yaklaşık 5 bin personelden oluşması ve bunların 4 bin 800'ünün asker olması planlanıyor.

Pistorius, Pabrade'deki 'Freedom Shield' tatbikatı sırasında yaptığı ziyarette, konuşlandırma takviminin takip edildiğini doğruladı.

Tugayın 2027 sonuna kadar tam operasyonel hale gelmesi öngörülüyor.

Şimdilik iki taburun Litvanya'ya kalıcı olarak konuşlandırılması planlanıyor: Augustdorf'tan Tank Taburu 203 ve Oberviechtach merkezli Panzergrenadier Taburu 122.

Sıcak Karşılama

Askerlerin büyük kısmı Vilnius'a 40 kilometre uzaklıktaki Rudninkai'de konuşlanacak. Bu bölge, Polonya sınırına ve Suwalki Koridoru'na yakınlığıyla stratejik öneme sahip.

Askeri planlamacılar burayı ittifakın en kırılgan noktalarından biri olarak değerlendiriyor. Eğitim sahası, Belarus sınırına ve Hozhsky eğitim alanına sadece 15 kilometre mesafede.

Litvanya Savunma Bakanı Robertas Kaunas da Alman askerlerinin varlığının önemini vurgularken, Tuğamiral Premeneckas, 'Litvanya'da Almanya'nın konuşlandırılmasına yönelik algı tamamen olumlu' dedi. Premeneckas, birçok Alman askerinin olumlu tepkiler aldığını ekledi. Görüşülen bazı Alman askerleri de Litvanyalılar tarafından sıcak karşılandıklarını ifade etti.

Ancak bu deneyimlerin kişisel olduğu ve tüm kamuoyunu yansıtmadığı belirtiliyor.

Premeneckas, 'İnsanlar, bu büyüklükte bir birliği Litvanya'da kalıcı olarak konuşlandırdığı için Almanya'ya ve Bundeswehr'e kesinlikle minnettar. Bu güvenlik duygusu, en güçlü savunma ittifakının parçası olma hissi ve bu zor jeopolitik durumda unutulmama duygusu yaratıyor' şeklinde konuştu.

İşgal Deneyimiyle Şekillenen Bir Ülke

Litvanya, 20. yüzyılda hem Nazi hem de Sovyet işgaline uğradı ve bağımsızlığını yeniden kazanmadan önce iki Sovyet yönetimi dönemi yaşadı.

Başlangıçta Alman birliklerini kurtarıcı olarak gören bazı Litvanyalılar olsa da Nazi yönetimi kısa sürede baskı ve Holokost'a dönüştü. Litvanya'daki Yahudi nüfusun %90 ila 95'i öldürüldü; bu, Avrupa'daki en yüksek oranlardan biriydi.

Litvanya'nın bugünkü güvenlik anlayışı büyük ölçüde Sovyet işgali deneyimiyle şekillendi. Molotov-Ribbentrop Paktı sonrası 1940'ta Sovyetler Birliği tarafından ilhak edilen ülke, 1940-1941 ve 1944-1990 yılları arasında iki Sovyet yönetimi dönemi geçirdi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise 2005'te, Baltık ülkelerinin Sovyetler tarafından işgal edildiğini reddetmiş ve '1939'da Almanya onları bize geri verdi ve bu topraklar Sovyetler Birliği'ne katıldı' demişti.

Litvanya Soykırım ve Direniş Araştırmaları Merkezi verilerine göre, 1940-1958 yılları arasında her üç Litvanyalıdan biri Sovyet baskısından doğrudan etkilendi.

Yaklaşık 20 bin partizan dahil on binlerce kişi öldürüldü. 130 binden fazla sivil Sibirya ve Arktik'teki kamplara sürüldü; bunlardan çok sayıda çocuk ve yaşlının da bulunduğu yaklaşık 28 bin kişi hayatını kaybetti.

Sonraki yıllarda yüz binlerce kişi ülkeyi terk etti. 13 Ocak 1991'de Sovyet birlikleri Vilnius'ta silahsız göstericilere saldırarak 14 sivilin ölümüne neden oldu.

Tuğamiral Premeneckas, Litvanya'nın Almanya ile 'zor bir ilişkisi' olduğunu kabul ederek, Almanya'nın Avrupa'nın büyük bölümüyle de benzer bir ilişkisi olduğunu söyledi.

Premeneckas sözlerini şöyle tamamladı: 'Ancak şu anda Almanya, Avrupa'nın güvenliğine katkı sağlayan bağımsız ve demokratik bir ülke. Rusya söz konusu olduğunda ise hâlâ başka toprakları ele geçirmeye yönelik emperyalizm fikirlerini sürdürüyorlar. Arada büyük bir fark var.'