Avrupa'nın 37 Trilyon Avroluk Tasarrufu Şirketlere Ulaşmıyor

Avrupa Birliği, hanehalklarının elindeki tahmini 37 trilyon avroluk tasarrufun şirketlere yönlendirilmesi için sermaye piyasalarında reform yapmayı hedefliyor. Ancak üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları, tam anlamıyla entegre bir sermaye piyasası oluşumunu yavaşlatıyor.

Avrupa'nın en hızlı büyüyen şirketleri, daha derin sermaye havuzlarına ulaşmak için sık sık ABD'yi tercih ediyor. Örneğin Klarna, halka arz için New York'u seçti. Bu durum, Brüksel'in yıllardır çözmeye çalıştığı sorunu bir kez daha gözler önüne seriyor: Avrupa, kendi tasarruflarını yapay zeka, savunma gibi stratejik sektörlere yatırım yapmakta zorlanıyor.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa'yı küresel sahnede daha rekabetçi kılmayı hedefliyor. Bu kapsamda eski Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi'ye hazırlattığı rekabetçilik raporu, sermaye piyasaları reformunu temel tavsiyeler arasında sıralıyor. 2024 sonbaharında sunulan rapora göre Avrupa'nın, rekabetçilik hedefleri için GSYH'nin yüzde 5'ine kadar karşılık gelen yıllık 750 ila 800 milyar avro yatırım çekmesi gerekiyor. Draghi, "Ya bunu yaparız ya da Avrupa'yı yavaş bir can çekişme bekliyor" uyarısında bulundu.

AB, sermaye piyasalarının potansiyelini açığa çıkarmak için iki önceliğe odaklanıyor: Hanehalklarını 37 trilyon avroluk tasarruflarını yatırıma yönlendirmeye ikna etmek ve ulusal finansal piyasaları entegre ederek şirketlerin finansmana erişimini kolaylaştırmak.

Bir piyasa düzenleyicisinin başkanı Verena Ross, yaptığı değerlendirmede, "Geliştirmemiz gereken şey, daha çeşitlendirilmiş bir finansman kaynağı" dedi. Yeterince çeşitlilik olmadığı için şirketlerin ABD gibi diğer piyasalara yöneldiğini belirtti. Bir düşünce kuruluşunun kıdemli uzmanı Rebecca Christie ise, "ABD sermaye piyasası, daha bütünleşik bir denetim yaklaşımının avantajını kullanıyor. Tek bir para birimi kullanıldığı için bürokrasi ve kırtasiyecilik katmanları çok daha az" dedi. Ayrıca doların baskın rezerv para birimi olmasının da engelleri azalttığını vurguladı.

Sermaye piyasaları birliğine ulaşmak için taslak düzenlemeler üzerinde müzakereler sürüyor. Ancak üye devletler, özellikle denetim yetkilerinin merkezileştirilmesi konusunda henüz ortak bir pozisyon bulabilmiş değil. Geçen baharda Almanya, Fransa, İspanya, İtalya, Polonya ve Hollanda, denetim yetkilerinin merkezileştirilmesine yönelik bir öneri sundu. Bir AB diplomatı, bazı yetkilerin Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi'ne (ESMA) devredilmesinin önerildiğini ancak bunun nasıl uygulanacağı konusunda farklı görüşler olduğunu söyledi.

Avrupa Parlamentosu Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi Başkanı Aurore Lalucq, "Sermaye piyasalarının entegrasyonundaki sorun, siyasi olmaktan çok ulusal bir mesele" dedi. Üye ülkelerin sermaye piyasası kültürlerinin çok farklı olduğuna dikkat çekti.

Sonuç olarak, Avrupa'da daha fazla özel yatırımı harekete geçirmek gerektiği konusunda geniş mutabakat bulunsa da ulusal çıkarlar, gerçekten birleşik bir sermaye piyasasına doğru ilerlemeyi yavaşlatmaya devam ediyor.