Kiev Manastır Saldırısı Yapay Zeka Görselleriyle Çarpıtıldı

Rusya yanlısı sosyal medya hesapları, Ukrayna'nın başkenti Kiev'deki tarihi Kiev-Peçersk Manastırı'na düzenlenen saldırıyla ilgili yapay zeka tarafından üretilmiş sahte görüntüler paylaştı. Paylaşımlarda, çevredeki binaların çatılarına yerleşen fotoğrafçıların saldırıyı önceden haber aldıkları ve bu anı görüntüledikleri iddia edildi. Ancak bağımsız bir doğrulama ekibi, bu görüntülerin yapay zeka ile oluşturulduğunu tespit etti.

Gerçek saldırı, Rusya'nın 14-15 Haziran'da Kiev'e düzenlediği yoğun insansız hava aracı ve füze saldırıları sırasında gerçekleşti. UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki manastır kompleksi ile Oleksandr Dovzhenko Film Stüdyoları hasar gördü, yerleşim bölgeleri vuruldu ve en az beş kişi hayatını kaybetti. Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko'nun paylaştığı görüntülerde Dormition Katedrali'nin alevler içinde olduğu görüldü.

Rus yetkililer ise saldırının sorumlusunun Ukrayna olduğunu ve katedralin ABD yapımı bir Patriot füzesiyle vurulduğunu öne sürdü. Sosyal medyada dolaşıma giren iki fotoğrafta, bir çatıya tripod kuran iki adam ve saldırı sonrası çatıyı fotoğraflayan bir kişi yer alıyordu. Bu görüntüler, fotoğrafçıların olayı önceden bildiği iddiasıyla ilişkilendirildi.

Bağımsız doğrulama ekibi, her iki görseli OpenAI'nin görüntü doğrulama aracıyla analiz etti. Araç, dosyalarda SynthID adlı görünmez bir dijital filigran tespit etti. SynthID, OpenAI'nin görsel üretim modelleriyle oluşturulan görüntülere eklenen ve çevrim içi paylaşıldıktan sonra bile tespit edilebilen bir işaretleme yöntemi. Ayrıca sahte görüntülerde katedralin çatısının yeşil gösterilmesi gibi görsel tutarsızlıklar da dikkat çekti. Oysa gerçek fotoğraflarda çatı kahverengidir.

Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), saldırının Rusya tarafından gerçekleştirildiğini ve hasara Geran-2 tipi bir insansız hava aracının yol açtığını açıkladı. Saldırının Ukrayna tarafından kurgulandığı ya da fotoğrafçıların önceden haber aldığı yönündeki iddiaları destekleyen herhangi bir kanıt bulunmuyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, saldırıyı "Rusya'nın Hristiyan kültürüne karşı bugüne kadarki en ağır suçlarından biri" olarak nitelendirdi. Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ise Ukrayna'nın, UNESCO başta olmak üzere uluslararası mekanizmalar nezdinde Rusya'dan hesap sorulması için yasal süreçleri başlatacağını duyurdu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Rusya'nın dört yılı aşkın süredir Ukrayna'ya karşı yürüttüğü saldırı savaşı gibi, evrensel mirasımıza yönelik bu saldırıyı da hiçbir şey haklı çıkaramaz" ifadelerini kullandı.