Ukraynalı Erkeklerin Geçici Koruması Sona Erebilir Mi?

Almanya'daki Ukraynalı Erkeklerin Statüsü Tehlikede

Avrupa Komisyonu'nun Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt tarafından desteklenen önerisi, Avrupa Birliği'ne gelen 23-60 yaş arasındaki Ukraynalı erkeklerin otomatik geçici koruma statüsünü kaybetmesini öngörüyor. Bu teklif, Ukrayna hükümetinin talebi halinde AB genelinde uygulanabilecek.

Ukrayna'nın Almanya Büyükelçisi Oleksii Makeiev, Berlin ve Kiev yönetimlerinin Almanya'da yaşayan Ukraynalı erkeklerin ülkelerine dönmelerini teşvik edecek yöntemler üzerinde görüştüğünü belirtti. Makeiev, yasa dışı yollarla ülkeyi terk eden askerlik çağındaki Ukraynalıların sınır dışı edilmesine yönelik planları henüz açıklamayacağını söyledi.

Almanya Yabancılar Merkezi Sicili verilerine göre, ülkede 1,3 milyondan fazla Ukrayna vatandaşı yaşıyor. Alman İçişleri Bakanlığı verilerine göre, 31 Mayıs itibarıyla Almanya'da 23-60 yaş aralığında 265 bin 804 Ukraynalı erkek bulunuyor. AB genelinde ise bu sayının yaklaşık 1,15 milyon olduğu tahmin ediliyor.

Savaş ve Kaçış: Vlad'ın Hikayesi

26 yaşındaki Vlad (ismi değiştirilmiş), tam kapsamlı işgalden önce ülkeyi terk eden kardeşinin uyarısıyla 24 Şubat 2022'de Kiev'den ayrıldı. Sıkıyönetim ilanıyla birlikte askerlik çağındaki erkeklerin ülkeyi terk etmesi yasaklandı. Vlad sınırda geri çevrildi ve Ukrayna'da kalmak zorunda kaldı. Tourette sendromu nedeniyle askerlikten muafiyet belgesi aldıktan sonra sınırı geçmeyi başardı ve önce Berlin'e, ardından Kanada'ya gitti.

İltica Başvuruları ve Hukuki Çerçeve

Federal Göç ve Mülteciler Dairesi (BAMF) Sözcüsü Christoph Sander, Ukrayna vatandaşlarının iltica başvurularının her durumda ayrı ayrı değerlendirildiğini belirtti. BAMF, Cenevre Mülteci Sözleşmesi ve AB Nitelik Direktifi'ne atıfta bulunarak, firariler ve vicdani retçiler için de bireysel zulüm korkusunun değerlendirilebileceğini vurguladı. Ancak Ukraynalı vicdani retçiler için bu koşulların karşılanıp karşılanmadığına dair net bir yanıt vermedi.

Alman Siyasetçilerin Çağrıları

Geçen yıl kasım ayında Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Ukraynalı erkeklerin Ukrayna'da kalması gerektiğini belirterek, bu gençlerin ülkede kalmalarını sağlamak için çaba gösterilmesi gerektiğini söyledi. Merz'in parti arkadaşları ayrıca, askerlik çağındaki Ukraynalı erkeklerin temel sosyal yardımdan çıkarılmasını talep ediyor. 2024 yılına ait verilere göre, Almanya'da 18-60 yaş arası 132 bin civarında Ukraynalı erkeğin sosyal yardım aldığı tahmin ediliyor.

Bir Askerin Gözünden Savaş: Dmytro

Dmytro (ismi değiştirilmiş), savaşın ilk günlerinde gönüllü savunma gruplarına katıldı, ardından 2023'te silah altına alındı. Lojistik alanında görev yaptı, ancak doğrudan cephede bulunmadı. 2025 Temmuz başında izinsiz olarak birliğini terk etti ve Almanya'ya gitti. Dmytro, “Alman vergi mükelleflerini anlıyorum. Ancak Ukraynalılar diğer mülteci gruplarına kıyasla daha hızlı entegre oluyor. Elbette insanlar ülkelerini savunmalı ama tüm Avrupa'da kamuoyu yoklamalarında vatandaşların çoğu bunu yapmaya hazır değil. Polonya, Baltık ülkeleri ve İskandinavya'da daha yüksek bir hazır olma düzeyi görüyorum” dedi.

Kamuoyu Araştırmaları: Savaşa Hazır Olma

Polonya'da yapılan anketler, Polonyalıların yaklaşık yüzde 40 ila 50'sinin ülkeyi savunmak için silaha sarılmaya hazır olduğunu gösteriyor. Almanya'da ise bu oran yalnızca yüzde 16'da kalıyor. Dmytro, bu farklılığa dikkat çekerek durumun karmaşıklığını vurguluyor.

Savaşın Kayıpları ve Seferberlik

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) verilerine göre, Ukrayna'da toplam savaş kayıpları 2 milyonu aşarken, Ukrayna tarafındaki kayıp sayısı 525-625 bin arasında. Rus tarafında ise kayıp sayısı yaklaşık 1,4 milyon. Ukrayna ordusu, seferberlikte zorluklarla karşılaşıyor ve insan hakları ihlalleri rapor ediliyor. Bu ihlaller arasında keyfi gözaltılar ve orantısız güç kullanımı yer alıyor. Ukrayna genelkurmay başkanı Oleksandr Sırskıy, daha fazla şeffaflık ve hukuka aykırı alımlara karşı önlem sözü verdi. Ayrıca, seferberlik bürolarına kibar iletişim kurallarını içeren 50 sayfalık bir el kitabı dağıtıldı.

Yabancı Askerler ve Alman Yasaları

Ukrayna Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, asker açığını kapatmak için yabancı savaşçı alımına yönelik bir pazar geliştirilmesini öngören reform paketi sundu. Genelkurmay Başkanı Sırskıy, taarruz birliklerinde yüzde 30-50 yabancı savaşçı hedeflediklerini açıkladı. Ukrayna ordusunda yaklaşık 10 bin yabancı gönüllü görev yapmış veya halen görevde. Aylık yaklaşık 600 yeni gönüllü sözleşme imzalıyor. Alman Adalet ve Tüketiciyi Koruma Federal Bakanlığı, Alman vatandaşlarının Ukrayna silahlı kuvvetlerinde savaşmasının tek başına suç teşkil etmediğini, ancak muharebe fiillerinin ayrıca değerlendirilebileceğini bildirdi.