Uruguay AB'yi Uyardı: Mercosur Onaylanmazsa Güney Amerika Çin'e Kayacak

Uruguay Dışişleri Bakanı Mario Lubetkin, Avrupa Birliği'ni AB-Mercosur ticaret anlaşmasını onaylamaya çağırdı. Anlaşmanın tıkanması halinde Avrupa'nın Latin Amerika'daki etkisini Çin ve diğer küresel güçlere kaptırabileceği uyarısında bulundu.

Brüksel ziyaretinde konuşan Lubetkin, ülkesinin Mercosur dönem başkanlığını devraldığını hatırlatarak anlaşmayı "ilişkilerde niteliksel bir değişim" olarak tanımladı ve Mercosur'un üzerine düşeni yaptığını söyledi. "Dört Mercosur ülkesi anlaşmayı sadece iki ay içinde onayladı. Bu daha önce hiç olmadı. Sağdan ve soldan gelen tüm hükümetler mutabık kaldı, çünkü bunu stratejik açıdan önemli görüyoruz; sadece bizim için değil, Avrupa için de." dedi.

Yirmi yılı aşkın müzakerenin ardından siyasi olarak sonuçlandırılan anlaşma, Mercosur cephesinde 1 Mayıs'ta uygulama aşamasına girdi. Avrupa'da ise onay süreci siyasi açıdan tartışmalı; en büyük engeli Avrupa Parlamentosu oluşturuyor.

Avrupa Parlamentosu Bekleniyor

Ocak 2026'da Parlamento, anlaşmanın hukuki yapısının AB Antlaşmaları ile uyumlu olup olmadığı konusunda Avrupa Birliği Adalet Divanı'ndan (ABAD) görüş talep edilmesine karar verdi. Bu nedenle Parlamento henüz onay vermiş değil. Süreç, mahkemenin bir yılı aşkın sürebilecek görüşü beklenirken fiilen askıda. Ticaret ayağı geçici olarak yürürlükte olsa da, tüm Ortaklık Anlaşması henüz tam olarak yürürlüğe girmedi.

Lubetkin, zamanlamanın belirsiz olduğunu ancak Parlamento'nun anlaşmayı onaylayacağından emin olduğunu belirtti. "Bunun 2027'de mi yoksa 2028'de mi olacağını bilmiyorum. Bu Avrupa'nın kararı. Bizim açımızdan süreç tamamlandı." dedi.

Uruguay Kendi Yolunda

Uruguay, Brüksel'i beklemek yerine kendi yoluna devam etmeyi planlıyor. Mercosur dönem başkanı olarak Montevideo, Aralık ayında ilk AB-Mercosur ticaret forumunu düzenlemeyi ve onay süreci tamamlanmadan önce ticari işbirliğini derinleştirmek için AB Ticaret Komiserliği ile çalışmayı hedefliyor. Lubetkin, "Vatandaşlarımız bekleyemez. Onların şimdi somut yanıtlar almaya ihtiyacı var." dedi.

Değişen Jeopolitik Tablo

Lubetkin, küresel ticaretin giderek jeopolitik rekabet tarafından şekillenmesiyle anlaşmanın beş yıl öncesine kıyasla çok daha stratejik bir önem kazandığını savundu. "Avrupa, tamamlayıcı güçlü yönlere sahip hangi bölgelerle birlikte çalışabileceğini düşünmek zorunda. Bu kazan-kazan niteliğinde bir anlaşma." dedi. Bakana göre, Atlantik'in her iki yakasındaki şirketler faaliyetlerini genişlettikçe Avrupalılar artan yatırım akışları, daha güçlü ekonomik büyüme ve yeni iş olanakları beklemeli. Lubetkin, anlaşmanın yalnızca Güney Amerika ihracatından ibaret olmadığını, bölgede de önemli yatırım kapasitesi bulunduğunu vurguladı.

Avrupa'ya Uyarı

Lubetkin, Avrupa'daki karar vericilere Mercosur'un sonsuza kadar beklemeyeceği uyarısında bulundu. "Avrupa bu anlaşmayı reddederse, sonuçları bizim için olduğundan çok daha ağır biçimde Avrupa'yı vurur." dedi. Çin'in açık bir alternatif ortak olup olmadığı sorusuna "Elbette" yanıtını verdi. Çin, son 14 yılda Uruguay'ın en büyük ticaret ortağı haline gelirken, Avrupa ülkenin en büyük yatırım kaynağı olmayı sürdürüyor; hizmetlerde ise ABD başat aktör.

Taraf seçmek yerine Uruguay'ın tüm büyük güçlerle eş zamanlı ilişkilerini derinleştirmeyi amaçladığını belirten Lubetkin, "Biz Çin'le Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı çalışmıyoruz. Çin'le, Amerika Birleşik Devletleri'yle ve Avrupa Birliği ile birlikte çalışıyoruz." dedi.

Büyük Güç Rekabetini Reddetmek

Lubetkin, Latin Amerika'da Çin etkisini sınırlama yönünde ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden gelen baskıya rağmen Uruguay'ın Washington ile Pekin arasında sıkışma riskinde olmadığını söyledi. "Bizim politikamız olumlu; kimseye karşı değil. Tüm ortaklarımızla ticari ilişkileri derinleştirmek istiyoruz." dedi. Bu dengeleme çabası, Mart 2025'te göreve başlayan merkez sol hükümetin dış politikasını yansıtıyor. Latin Amerika'da siyaset muhafazakâr bir yöne kayarken Uruguay'ın yalnızlaştığı iddiasını reddeden Lubetkin, Şili Devlet Başkanı Gabriel Boric'in ziyaretini ideolojik farklılıkların yerini pratik işbirliğine bıraktığının kanıtı olarak gösterdi. "Hükümetler sağda da olsa solda da olsa, ülkeler birbirlerine ihtiyaç duyuyor. Dünya değişiyor ve işbirliği, siyasi etiketlerden daha önemli hale geliyor." dedi.

Uruguay için Avrupa hâlâ tercih edilen stratejik ortak. Ancak Lubetkin'in Brüksel'deki mesajı netti: fırsat penceresi sonsuza kadar açık kalmayacak. "Avrupa ilerlerse iki taraf da kazanır. İlerlemezse Mercosur başka yerlerde yeni kapılar açmaya devam edecek." dedi.