Von der Leyen ve Rutte'den ABD Bağımlılığını Azaltma Çağrısı

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO'nun ABD'nin güvenlik şemsiyesine olan bağımlılığını azaltarak daha Avrupalı bir kimlik kazanması gerektiğini vurguladı. Bu çağrı, 77 yıllık ittifakın liderlerinin Ankara'da düzenlenen yıllık zirvesi öncesinde yapıldı.

Zirve öncesi sanayi forumunda konuşan von der Leyen, "Avrupa Birliği ile NATO arasındaki yakın iş birliğinin ne kadar önemli olduğunu ikimiz de biliyoruz. Ancak bunu mümkün kılmak için sistemlerin birbiriyle uyumlu çalışabilirliği (birlikte çalışabilirlik) gerekiyor," dedi.

Rutte ise iki örgüt arasındaki net iş bölümüne dikkat çekti: NATO komuta yapısı, kabiliyetler ve standartları denetlerken; AB sanayi, yatırım ve düzenlemelerden sorumlu. AB'nin 27 üyesinden 23'ü aynı zamanda NATO üyesi.

Rutte, AB-NATO iş birliğinin tetiklediği "eşi benzeri görülmemiş" dönüşümü överek, "Eski günlerdeki gibi Amerika Birleşik Devletleri'ne aşırı bağımlı olmaya devam edemeyiz. Daha güçlü bir NATO içinde çok daha güçlü bir Avrupa'ya ihtiyacımız var," ifadelerini kullandı. Ekledi: "Transatlantik kalabilmek için daha Avrupalı olmak zorundayız."

Ankara'daki zirve, Beyaz Saray'ın İran'ı vurma kararı ve Avrupa'daki askeri varlığını azaltmasıyla iki kıta arasında aylardır süren gerilim gölgesinde gerçekleşiyor. Derinleşen çatlaklar karşısında Avrupalılar, ABD Başkanı Donald Trump'a savunma yatırımlarını artırarak üzerlerine düşeni yaptıklarını göstermekte kararlı. Bu eğilim "NATO'nun Avrupalılaşması" olarak adlandırılıyor.

Savunma harcamalarında Polonya, Baltık ve İskandinav ülkeleri GSYİH'nın yüzde 5'i hedefine doğru büyük artış yaparken; İspanya, Belçika, Lüksemburg ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkeler hedefin gerisinde kalıyor.

Von der Leyen, Komisyon'un yerli savunma kabiliyetlerini artırmak için sunduğu mali planları açıkladı: SAFE kredi programı kapsamında 150 milyar euro ve bir sonraki AB bütçesinde geçici olarak ayrılan 135 milyar euro. Bu jeostratejik ortamda savunma yatırımlarında kitlesel bir patlamaya ihtiyaç olduğunu belirten von der Leyen, "Mükelleflerin bu parasıyla yatırım geri dönüşü görmek istiyoruz. Avrupa'da iyi istihdam alanları, araştırma ve geliştirme istiyoruz," dedi.

Rutte ise Rusya'nın tüm ekonomisini savaş düzenine soktuğunu belirterek, "Rusya'daki otomotiv sektörü bile savaş çabaları için üretim yapıyor. Bu da Avrupa, Kanada ve ABD'de aynısını yapmamız gerektiği anlamına geliyor. Kendimizi savunmak zorundayız. Tehdit kapımızda; Rusya, Kuzey Kore, İran ve Çin ile birlikte çalışıyor. Saf olmayalım," uyarısında bulundu.