Trump'ın Grönland Tehdidi Avrupa'nın Travmasını Tetikledi

Trump’ın Grönland Çıkışı

ABD Başkanı Donald Trump, NATO liderler zirvesi için Ankara'da yaptığı açıklamada Grönland'ın ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini söyledi. "Grönland Danimarka'nın değil, ABD'nin kontrolünde olmalı" diyen Trump, Danimarka'nın adaya yeterli yatırım yapmadığını iddia etti. Oysa Danimarka, Grönland'a yıllık yaklaşık 600 milyon euro doğrudan bütçe desteği sağlıyor.

Danimarka'nın Sert Tepkisi

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump'ın sözlerine karşılık olarak "Grönland satılık değil" dedi. Frederiksen, "Tüm müttefiklerin Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı göstermesini umuyorum. Kendi topraklarımız dahil NATO'nun her karışını savunmaya hazırız" ifadelerini kullandı.

Krizin Geçmişi

Bu, Trump'ın Grönland konusundaki ilk çıkışı değil. Ocak ayında, Trump Danimarka'yı adadan vazgeçirmek için sekiz Avrupa ülkesine yüzde 10 gümrük vergisi uygulamakla tehdit etmişti. 77 yıllık NATO tarihinde ittifakı çöküşe yaklaştıran bu kriz, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin Trump'la bir "çerçeve anlaşma" sağlamasıyla yatıştırılmıştı. Ancak Kopenhag'da endişeler sürüyor. Danimarka ve Grönland, Beyaz Saray'la üçlü görüşmelere devam ediyor. Mayıs ayında, ABD'nin adadaki askeri konuşlanmalar için süresiz yetki ve yeni yatırımlar üzerinde veto hakkı istediği bildirildi.

Avrupa'nın Tepkisi

Avrupa Komisyonu, toprak bütünlüğü ve ulusal egemenliğin uluslararası hukukun temel ilkeleri olduğunu vurgulayarak Danimarka ile tam dayanışma içinde olduğunu açıkladı. Komisyon, Kuzey Kutbu güvenlik stratejisini güncelleme çalışmalarını hızlandırdı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in mart ayında Grönland'ı ziyaret etmesi planlanmıştı, ancak Danimarka'daki erken seçim kararı nedeniyle ertelendi.

Diplomatik Süreç ve Uzman Görüşleri

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, salı günü yaptığı açıklamada, anlaşmanın adım adım uygulanacağını ve ileride Grönland'a "Altın Kubbe" hava savunma sisteminin yerleştirilebileceğini söyledi. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nden Tiago Antunes ise Trump'ın Grönland takıntısının bir emlakçı dürtüsü olduğunu belirterek, "Bir savunma ittifakının üyesinin, başka bir müttefikin toprağını ele geçirmekte ısrar etmesi, ittifakın üzerine kurulduğu güveni aşındırıyor" dedi.

Geçen ay Fransa'nın Evian kentinde düzenlenen G7 zirvesinde, Trump'ın Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'ya "Grönland" dediği duyuldu. Costa'nın ekibi ise bu konunun görüşüldüğünü reddetti.

Trump'ın bu kez hedefine ulaşmak için ne kadar ileri gideceği belirsiz. Ancak Grönland'ın geleceği konusundaki mücadelenin henüz sona ermediği açık.