Haziran'da Avrupa ve Okyanuslarda Sıcaklık Rekorları Kırıldı

Avrupa Birliği'nin iklim değişikliği izleme servisi Copernicus verilerine göre, bu yılın haziran ayı Batı Avrupa'da kayıtlara geçen en sıcak haziran olarak kaydedildi. Küresel ölçekte ise sanayi öncesi dönemin tahmini ortalamasının 1,39 derece üzerinde seyrederek tarihin en sıcak ikinci haziranı oldu. Karasal sıcaklıklardaki rekorlar, şimdiye kadar gözlemlenen en yüksek haziran ayı deniz yüzeyi sıcaklıklarıyla aynı döneme denk geldi ve bu durum, Dünya'nın iklim sisteminde ısının birikmeye devam ettiğini ortaya koydu.

ECMWF'nin iklim stratejisinden sorumlu yöneticisi Samantha Burgess, "Bu rekorlar birlikte değerlendirildiğinde, iklim sisteminin ısı biriktirmeyi sürdürdüğünü gösteriyor. Bunun sonucu olarak daha yoğun sıcak hava dalgaları, sürekli yüksek seyreden okyanus sıcaklıkları ve Avrupa ile dünyanın diğer bölgelerinde insanlar, ekosistemler ve altyapı için artan riskler ortaya çıkıyor," dedi.

Batı ve Orta Avrupa, haziran ayının sonlarında Almanya ve Çekya gibi ülkelerde aylık ve tüm zamanların sıcaklık rekorlarını kıran şiddetli bir sıcak hava dalgası yaşadı. Bu dalga, mayıs ayında görülen olağanüstü sıcak hava dalgasının ardından geldi ve temmuz başında başlayan yeni bir sıcak hava dalgasıyla devam etti. Uzmanlara göre bu tablo, yaz aylarındaki aşırı sıcakların artık kalıcı bir eğilime dönüştüğünü gösteriyor.

Yüksek sıcaklıkların etkileri bununla da sınırlı kalmadı. Özellikle İber Yarımadası, Güney Fransa ve Doğu Avrupa'nın bazı kesimlerinde kurak koşullar hakim oldu. Bu durum, artan orman yangını faaliyeti, azalan nehir debileri ve gıda üretimini zayıflatan daha yoğun kuraklık riskini beraberinde getirdi.

Avrupa İklim Değişikliği Bilimsel Danışma Kurulu Başkanı Profesör Ottmar Edenhofer, AB'nin 2040 ve 2050 iklim hedeflerine maliyet açısından etkin bir şekilde ulaşılması için ekonominin tamamında anlamlı emisyon azaltımları gerektiğini söyledi. Edenhofer, mart ayında yayımlanan bir raporun ardından, "Tarım ilerleme kaydetmiş olsa da azaltımların ölçeği ve hızı henüz yeterli değil. Sektörün önümüzdeki yıllarda iklim tarafsızlığına ulaşılmasına yardımcı olmak, çiftçilerin geçim kaynaklarını korumak, kırsal toplulukları desteklemek ve iklim değişmeye devam ederken Avrupa'nın gıda arzını güvence altına almak için çabalarını artırması gerekecek," diye konuştu.

Deniz sıcak dalgaları Batı Akdeniz ve Atlantik kıyılarına yayılarak deniz ekosistemlerini tehdit etti. AB verilerine göre, küresel ölçekte 2026 haziranı, dünya genelinde buzla kaplı olmayan okyanuslarda şimdiye kadar kaydedilen en yüksek haziran deniz yüzeyi sıcaklıklarını gösterdi ve 2024'te kırılan önceki rekoru az farkla geçti.

Bilim insanları, bu durumu kısmen güçlenen El Nino koşullarına bağlarken, AB'nin iklim verileri, uzun vadeli, insan kaynaklı iklim değişikliğinin küresel sıcaklıklardaki artışın arkasındaki baskın etken olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor. Buna karşılık, bazı uzmanlar El Nino'nun küresel ısınmadaki artıştan ne ölçüde sorumlu olduğu konusunda çekincelerini dile getiriyor.

İklim uzmanları, bu rekorların giderek daha fazla ısı depolayan bir iklim sistemine işaret ettiğini ve bunun da halk sağlığı, ekosistemler ve altyapı üzerinde büyüyen sonuçları olan, daha sık ve daha şiddetli sıcak hava dalgalarına yol açtığı uyarısında bulundu.

Bonn İklim Değişikliği Konferansı'nda konuşan Potsdam İklim Etkisi Araştırmaları Enstitüsü'nden Dr. William Lamb, Avrupa'nın rekor sıcaklıklar ve aşırı hava olaylarıyla geçecek bir başka yaza doğru ilerlediğini söyledi. Lamb, insan faaliyetlerinin 2025'te ısınmayı 1,37 dereceye çıkardığını, küresel sıcaklıkların ise yaklaşık dört yıl içinde 1,5 derece eşiğini aşmasının beklendiğini belirtti. "Çalışmamız, sera gazı emisyonlarının, başlıca fosil yakıtların yakılmasından kaynaklanmak üzere, tarihin en yüksek seviyesinde olduğunu gösteriyor. İklim etkileri şimdiden Avrupa ekonomisine milyarlarca euroya mal oluyor ve insan hayatına da ağır bedeller ödetiyor," dedi.

Artan sıcaklıkları hafifletmeye çalışırken sera gazı emisyonlarını kısmak gibi zorlu bir görevle karşı karşıya olan Avrupa Komisyonu, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya yönelik politikalardan iklim uyumuna ağırlık vermeye yönelme taahhüdünde bulundu. Bu kamuya açık politika değişikliği, Avrupa'daki son sıcak hava dalgalarıyla bağlantılı bin 300 ölümün ardından geldi.