F-35 Programı: Türkiye’nin Dönüşü Kongre’de Tartışılıyor
- Türkiye, Rusya’dan S-400 alımı nedeniyle 2019’da F-35 programından çıkarıldı ve CAATSA yaptırımlarıyla karşı karşıya kaldı.
- ABD Kongresi’nde bazı üyeler, Türkiye’nin programa dönüşüne izin verilmesine karşı çıkarak mevcut yasaların uygulanmasını istiyor.
- Yunan-Amerikan lobisi ve Kongre üyesi Dina Titus, olası bir dönüşü engellemek için mektup ve girişimler başlattı.
- Tartışmanın odağında, S-400’lerin mülkiyetinin devam edip etmediği ve F-35’lerin gizlilik teknolojisine yönelik riskler yer alıyor.
ABD’de, Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına geri dönme olasılığı yeni bir tartışma başlattı. Yunan-Amerikan lobisi ve Kongre üyeleri, Ankara’ya satışı engelleyen mevcut yasal düzenlemelerin korunması için çaba sarf ediyor.
Konu, Başkan Donald Trump’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin ardından tekrar gündeme gelmişti.
Kongre’de İlk Tepki: Dina Titus’un Mektubu
Olası bir politika değişikliğine karşı ilk organize hamle, Nevada’lı Demokrat Kongre Üyesi Dina Titus’tan geldi. Titus, Temsilciler Meclisi liderliğine hitaben yazdığı mektuba 18 üyenin imzasını topladı. Mektupta, mevcut ABD yasalarının uygulanacağına dair güvence talep ediliyor ve yönetimin Türkiye’nin programa dönüşü için adım atması durumunda Kongre’nin müdahaleye hazır olduğu vurgulanıyor.
Yunan Amerikan Liderlik Konseyi (HALC) Halkla İlişkiler Direktörü Thanos Davelis, bu mektubun Kongre’deki ilk organize tepki olduğunu belirterek, “Dina Titus, çoğunluğu Demokrat olan 18 temsilciyi bir araya getirerek Başkan Trump’ın olası hamlelerini engellemek için mektup gönderdi” dedi.
Davelis, Cumhuriyetçilerin daha temkinli ve gizli bir yaklaşım izlediğini, Trump yönetimini içeriden ikna etmeye çalıştıklarını da sözlerine ekledi.
Yasal Engeller ve S-400 Kriteri
Türkiye’nin F-35 programından çıkarılmasının temel nedeni, Rus yapımı S-400 hava savunma sisteminin satın alınmasıydı. Bu durum, ABD’nin Rus savunma ekipmanı alımlarına yaptırım uygulamasını öngören CAATSA yasasının devreye girmesine yol açtı. Ayrıca, ABD savunma bütçelerine eklenen özel hükümlerle, Türkiye’nin F-35’lere erişimi S-400’lerin elden çıkarılmasına bağlandı.
Thanos Davelis, bu konuda iki ayrı yasa tasarısı bulunduğunu belirterek, “Esasen, Türkiye’nin S-400’lere sahip olduğu sürece F-35’lerin Türkiye’ye gidemeyeceğini öngören yasalar var” dedi.
“Mülkiyet” Kavramı Üzerine Tartışma
Tartışmanın kilit noktalarından biri, ABD yasalarındaki “mülkiyet” kelimesinin yorumlanması. Yasalar, sadece sistemin kullanımı veya aktif olmasını değil, Türkiye’nin S-400’lere sahip olmaya devam etmesini de engel olarak görüyor. Bu nedenle, S-400’lerin Türk kontrolünden çıkarılması veya üçüncü bir ülkeye devredilmesi senaryoları tartışılıyor.
Yasal boyutun ötesinde, Washington asıl olarak F-35’in gizlilik teknolojisinin korunmasından endişe duyuyor. S-400’lerin, F-35’lerle aynı ortamda bulunması halinde uçağın gizlilik özellikleri ve elektronik sistemleri hakkında kritik verilerin Rusya’ya aktarılabileceği belirtiliyor.
Lobi Çalışmaları ve Gelecek
Yunan-Amerikan lobisi, Kongre üyeleri ve düşünce kuruluşlarıyla temaslarını sürdürüyor. Davelis, Amerikan Yahudi toplumunun da benzer çizgide hareket ettiğini ifade ediyor. Nihai sonucun, Beyaz Saray’ın Ankara ile yakınlaşma arzusu ile Kongre’nin katı yasal çerçevesi arasındaki dengeye bağlı olacağı belirtiliyor.
Davelis, “Kongre yeterince seferber olursa, bazı sonuçlar görebiliriz” diyerek, Kongre’nin etkisinin altını çiziyor.
Okuyucu Değerlendirmesi
Bu haber hakkındaki düşüncelerinizi ve analizlerinizi paylaşın. Görüşleriniz diğer okurlara rehberlik eder.
Haber Size Ne Hissettirdi?
İçerik Analizi
Haberin kalitesini ve tarafsızlığını değerlendirin.