Cebelitarık-İspanya Sınırında Yeni Dönem: Kontroller Sona Erdi

Cebelitarık-İspanya sınırında tarihi bir adım atıldı. Yıllardır anlaşmazlık kaynağı olan sınır kontrolleri tamamen kaldırıldı. Çarşamba günü gece yarısından itibaren İspanya'dan Cebelitarık'a geçen kişiler ve araçlar herhangi bir gümrük kontrolüne tabi tutulmadan sınırı geçmeye başladı.

İlk geçişler birkaç düzine kişi ve aracın katılımıyla gerçekleşti. Bölgede toplanan yüzlerce kişi İspanya bayrakları taşıyarak bu tarihi anı kutladı. Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo, "Avrupa geri döndü," ifadelerini kullandı. İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares ise düzenlemenin "yeni bir dönem açacağını" ve "çok büyük fırsatlar" yaratacağını söyledi.

İber Yarımadası'nın güney ucunda yer alan ve kendi kendini yöneten Britanya toprağı Cebelitarık'ta yaklaşık 40 bin kişi yaşıyor. Bölge ekonomisi, her gün İspanya'dan sınırı geçerek çalışan yaklaşık 15 bin 500 kişiye büyük ölçüde bağımlı. Daha önce yoğun saatlerde belgelerin kontrol edilmesi nedeniyle sınırda uzun araç kuyrukları oluşuyordu. Bu durum, özellikle İspanya'nın egemenlik iddiasını artırdığı dönemlerde daha da belirginleşiyordu.

İngiltere'nin 2020'de Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından Brüksel ve Londra arasında varılan anlaşma kapsamında sınır kontrolleri kaldırıldı. Anlaşma salı günü Brüksel'de imzalandı. İmza törenine AB Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, Birleşik Krallık ve İspanya'dan bakanlar ile Cebelitarık Başbakanı Fabian Picardo katıldı.

Cebelitarık Küçük İşletmeler Federasyonu Başkanı Owen Smith, daha akıcı bir sınırın işe alımları kolaylaştıracağını belirterek, "Sınırın daha akıcı hale gelmesi hayatı çok daha kolaylaştıracak," dedi ve anlaşmayı "çok, çok olumlu" olarak nitelendirdi. Anlaşmayla birlikte Cebelitarık, Avrupa'nın pasaportsuz seyahat alanı Schengen bölgesi kurallarıyla uyumlu hale gelecek. Bununla birlikte, Schengen dışından gelen yolcular Cebelitarık Havalimanı ve limanında pasaport göstermeye devam edecek.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez'in çarşamba günü sınır bölgesini ziyaret etmesi bekleniyor. Bölgede çalışan işçiler son haftalarda iki tarafı ayıran eski tel örgüleri kaldırmaya başlamıştı. Sanchez, yeni düzenlemelerin AB içindeki "son duvarı" ortadan kaldırdığını ve ortak refah bölgesi oluşturacağını söylemişti. Picardo ise anlaşmayı "geçmişteki gerilim döneminin fiziksel engellerinin kaldırılması" olarak değerlendirirken, Cebelitarık'ın kendi kararlarını alma yetkisini koruduğunu vurguladı.

Cebelitarık, savunma ve dış politika konularında Londra'ya bağlı olmasına rağmen, 1969 yılında İspanyol diktatör Francisco Franco tarafından sınır kapatılmıştı. Bu karar, Cebelitarık halkının referandumda ezici çoğunlukla Britanya yönetiminde kalma yönünde oy kullanmasının ardından alınmıştı. 13 yıl süren sınır kapatma uygulaması, İspanya'dan Cebelitarık'a günlük işçi hareketliliğini kesmiş ve aileleri ayırmıştı. O tarihten bu yana, egemenlik konusundaki diplomatik gerilimler nedeniyle İspanya'nın sınır kontrollerini sıkılaştırdığı dönemlerde sınırda uzun kuyruklar oluştu.

İspanya'nın Campo de Gibraltar bölgesindeki İşçi Sendikaları Konfederasyonu (CCOO) Genel Sekreteri Manuel Triano Paulete, "Bu Demokles'in kılıcının ortadan kalkması önemli," dedi. Sınır ötesinde çalışan kişilerin işe ulaşma süresinin çoğu zaman belirsiz olduğunu belirtti.

Yaklaşık 7 kilometrekarelik alanıyla Cebelitarık, finans hizmetleri ve çevrim içi oyun sektörüne dayalı ekonomisiyle kişi başına düşen gelirde dünyanın en yüksek seviyelerine sahip. Tarihsel olarak İspanya'nın en yüksek işsizlik oranlarından birine sahip Campo de Gibraltar için uzun süredir önemli bir ekonomik kaynak oluşturuyor. Londra ve Madrid, 1713'te imzalanan Utrecht Antlaşması ile İngiltere'ye bırakılan Cebelitarık'ın egemenliği konusunda yüzyıllardır anlaşmazlık yaşıyor.