AB Adalet Divanı Puigdemont'a Af Yolunu Açtı

ABAD'dan İspanya'nın Af Yasasına Tam Destek

Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD), Katalonya bağımsızlık süreciyle bağlantılı olarak İspanya'da çıkarılan af yasasının AB hukukuna aykırı olmadığına hükmetti. Lüksemburg merkezli mahkeme, yasanın ne AB'nin mali çıkarlarını ne de terörle mücadele kurallarını ihlal ettiğini belirledi. Karar, eski Katalonya Özerk Yönetimi Başkanı Carles Puigdemont'u yakından ilgilendiriyor.

Kararın İçeriği

Mahkeme, İspanya Sayıştayı ve Ulusal Mahkeme tarafından yapılan iki ayrı ön karar başvurusuna yanıt verdi. Özellikle Ulusal Mahkeme'nin başvurusu, Puigdemont'un da aralarında bulunduğu Katalan siyasetçilere yönelik terör soruşturmasıyla bağlantılıydı. ABAD, Başsavcı Dean Spielmann'ın geçen kasım ayında açıkladığı görüş doğrultusunda karar verdi. Başsavcı, yasanın "gerçek bir siyasi ve toplumsal uzlaşma bağlamında" kabul edildiğini ve "kendi kendine af" anlamına gelmediğini savunmuştu.

Puigdemont'un Hukuki Durumu

ABAD'ın kararı, Puigdemont hakkında yaklaşık dokuz yıldır yürürlükte olan ulusal yakalama kararını doğrudan ortadan kaldırmıyor. Bu karar, İspanya Yüksek Mahkemesi'nin yetkisinde bulunuyor. Yüksek Mahkeme, daha önce 1 Ekim 2017'deki yasa dışı referandum için kamu kaynaklarının kullanılması sırasında kişisel çıkar sağlandığı gerekçesiyle Puigdemont'un aftan yararlanmasına izin vermemişti. Nihai kararı verecek olan Anayasa Mahkemesi, Puigdemont'un bireysel başvurusunu değerlendiriyor. Mahkemenin, adli tatil sonrası ekim ayına kadar karar vermesi bekleniyor.

Yasanın Arka Planı

Af yasası, Kasım 2023'te İspanya Parlamentosu'nda kabul edildi. Söz konusu düzenleme, 2017'deki bağımsızlık girişimleri, yasa dışı referandum, tek taraflı bağımsızlık ilanı ve bu süreçte kamu kaynaklarının kullanılması gibi suçları kapsıyor. Ancak kişisel çıkar sağlanan dosyalar ile yaşamı veya fiziksel bütünlüğü tehdit eden terör eylemleri af kapsamı dışında tutuluyor. Yasa, Başbakan Pedro Sanchez'in yeniden seçilmesi karşılığında Katalan partileri ERC ve Junts tarafından şart koşulmuştu.

İspanyol Mahkemeleri Arasındaki Çatışma

İspanya Anayasa Mahkemesi, 26 Haziran 2025'te altıya karşı dört oyla yasayı anayasaya uygun buldu. Buna rağmen, Yüksek Mahkeme yasayı Puigdemont'a uygulamayı reddederek farklı bir yorum getirdi. Bu görüş ayrılığı, dosyayı ABAD'a taşıdı. Mahkeme, Sayıştay'ın AB'nin mali çıkarlarına ilişkin sorusu ve Ulusal Mahkeme'nin terör soruşturması kapsamındaki sorusu üzerine karar verdi.

Bundan Sonra Ne Olacak?

ABAD'ın kararı, Puigdemont'un hukuki çıkmazını tek başına çözmese de, af yasasını destekleyenler için önemli bir argüman oluşturuyor. Puigdemont'un İspanya'ya gözaltı riski olmadan dönebilmesi için Anayasa Mahkemesi'nin lehte karar vermesi ve Yüksek Mahkeme'nin yakalama kararını kaldırması gerekiyor. 2017'den bu yana Belçika'da yaşayan Puigdemont, Ağustos 2024'te Barselona'ya kısa bir ziyarette bulunmuş ancak ülkeye kesin dönüş yapmamıştı.