AB, ABD'nin Yeni Gümrük Vergilerini Kabul Etmeye Hazırlanıyor

Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği'nin (AB), ABD'nin önümüzdeki günlerde zorla çalıştırma gerekçesiyle uygulamaya koyması beklenen yeni gümrük tarifelerini kabul etmeye hazırlandığını duyurdu. Ancak bunun için bir koşul var: Bu tarifeler, Temmuz 2025'te imzalanan Turnberry Anlaşması'nda belirlenen yüzde 15'lik üst sınırı aşmamalı.

Beyaz Saray, haziran ayı başında küresel ticaret ortaklarına yeni gümrük vergileri uygulayacağını açıklamıştı. Kararın gerekçesi olarak ise zorla çalıştırılan malların ticaretini önleme çabalarının yetersizliği ve bunun ABD'nin ticari çıkarlarına zarar vermesi gösterilmişti.

ABD'nin mevcut gümrük tarifesi rejimi cuma günü sona eriyor. ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer ise salı günü yaptığı açıklamada, zorla çalıştırma gerekçesiyle uygulanacak yeni tarifelerin yürürlüğe girmesinin yakın olduğunu söyledi.

Avrupalı yetkililer, yeni tarifelerin seviyesini yakından izliyor. ABD Başkanı Donald Trump ile Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Temmuz 2025'te İskoçya'nın Turnberry kentinde imzaladığı AB-ABD ticaret anlaşması, ABD'nin AB mallarına uygulayacağı gümrük vergilerini yüzde 15 ile sınırlıyor.

AB'den üst düzey bir yetkili, "Elbette zorla çalıştırmaya ilişkin tespitlere katılmıyoruz ve bunu ABD'li muhataplarımıza açıkça ilettik. Ancak temel hedefimiz anlaşmaya uyulmasını ve şirketlerimizin bu anlaşmanın sağladığı istikrar ve öngörülebilirlikten yararlanmasını güvence altına almak," dedi.

AB'nin zorla çalıştırmaya karşı düzenlemeleri

Trump yönetimi, ABD Yüksek Mahkemesi'nin 2025 tarifelerini yasa dışı ilan etmesinin ardından şubat ayında küresel ticaret ortaklarına yüzde 10 oranında gümrük vergisi uygulamaya başlamıştı. Daha önce yürürlükte bulunan "En Çok Kayrılan Ülke" (MFN) tarifeleriyle birlikte değerlendirildiğinde, AB'nin ödediği ortalama gümrük vergisi Turnberry Anlaşması'nda belirlenen yüzde 15'lik üst sınıra yaklaşmış durumda.

Bununla birlikte, ABD'nin mevcut gümrük tarifesi rejiminin dayandığı yasal düzenleme, Kongre süreyi uzatmadığı sürece tarifelerin 150 günden fazla, yani 24 Temmuz sonrasına kadar yürürlükte kalmasına izin vermiyor. ABD'de ara seçimler öncesinde böyle bir uzatmanın Kongre'den geçmesi ise olası görülmüyor.

ABD Ticaret Bakanlığı, mevcut rejimin yerine geçecek yeni düzenleme kapsamında, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. maddesi uyarınca küresel tedarik zincirlerinde zorla çalıştırmaya ilişkin bir soruşturma başlattı. Soruşturmanın önümüzdeki günlerde tamamlanması bekleniyor.

Greer, yaptığı açıklamada "Yakında bazı adımlar atılmasını bekliyoruz. Şu anda takvime ilişkin ayrıntı veremem. Bunu açıklamadan önce Kongre'yi ve diğer ilgili tarafları bilgilendirme sorumluluğum var. Ancak bu konuda yakında adım atılmasını bekliyoruz," ifadelerini kullandı.

Avrupa Komisyonu, haziran ayı başında yaptığı açıklamada, zorla çalıştırılarak üretilen ürünlere karşı katı düzenlemelere sahip olduğunu belirterek mevcut mevzuatını savunmuştu. Komisyon Başkan Yardımcısı Sözcüsü Olof Gill de o dönemde yaptığı açıklamada, "AB, bu gerekçeyle uygulanan gümrük tarifelerini haksız bulmaktadır," demişti.

Buna karşın Komisyon, gelinen aşamada Turnberry Anlaşması'na uyulmasını sağlamaktan daha iyi bir seçenek bulunmadığı görüşünde görünüyor.