AB Büyükelçileri İsrail Yerleşim Yaptırımlarında Anlaşamadı

AB büyükelçileri, İsrail'in işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerine yönelik olası yaptırımları görüşmek üzere bir kez daha bir araya geldi. Ancak toplantıdan somut bir sonuç çıkmadı ve üye ülkeler arasında net bir yön birliği sağlanamadı.

Görüşmede, yerleşim ürünlerine yönelik mevcut etiketleme kurallarının daha sıkı uygulanmasından, caydırıcı gümrük vergilerine ve tam bir ticaret yasağına kadar uzanan çeşitli seçenekler masaya yatırıldı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, en fazla desteği ticaret yasağı seçeneğinin gördüğünü belirterek, bu dosyayı ilerletmek için dışişleri bakanlarını olağanüstü toplantıya çağırmayı gündeme getirdi.

Ancak AB Konseyi'nin İrlanda başkanlığına yön vermesi amaçlanan büyükelçiler toplantısından net bir sonuç çıkmadı. Dört diplomat, gazetecilere yaptıkları açıklamada sunulan hiçbir seçeneğin yeterli çoğunluğun desteğini alamadığını ifade etti. İsminin açıklanmaması kaydıyla konuşan bir AB diplomatı, "Gerçek anlamda net bir yön yok. Üye ülkeler şimdilik ilerlemek istemiyor" dedi.

AB anlaşmaları, Konsey'in basit çoğunlukla Avrupa Komisyonu'ndan bir teklif sunmasını talep etmesine olanak tanıyor. Ancak Komisyon, siyasi desteğin yetersiz olduğu gerekçesiyle İsrail yerleşimlerine yönelik yaptırımlar konusunda şu ana kadar harekete geçmekte isteksiz davrandı.

İsrail konusu, AB ülkeleri arasında derin bir ayrışmaya neden oluyor. Hollanda, İsveç ve Fransa gibi ülkeler İsrail yerleşimlerinden yapılan ithalata karşı sert tedbirlerden yana tavır alırken; Almanya ve Çekya, İsrail hükümetini yabancılaştırabilecek adımlara karşı çıkıyor.

Bir başka diplomat, "Bazı üye ülkeler ilerlemek için bir yol arıyor ancak diğerleri hiçbir yöne hareket etmiyor. Ne olduğunu anlamak mümkün değildi" şeklinde konuştu.

Edinilen bilgiye göre, ticaret yasağına verilen destek basit çoğunluk eşiğine oldukça yakın olmasına rağmen, 14 üye ülkenin desteği henüz sağlanamış değil. Yaklaşık sekiz ülkenin sunulan tüm seçeneklere karşı çıktığı, diğer bazı ülkelerin ise tutumunu henüz netleştirmediği belirtiliyor.

Dengeyi değiştirecek bir gelişme olmaması diplomatları belirsizliğe itiyor. İsrail'de ekim ayı sonunda yapılacak genel seçimler de tabloyu karmaşıklaştırıyor. AB'nin iç siyasete müdahale ettiği algısından kaçınma isteği, yaptırım olasılığını daha da düşürüyor.

İrlanda başkanlığı, yaz boyunca ikili görüşmelerin devam edeceğini duyurarak toplantıyı sonlandırdı. Kallas'ın olağanüstü Dışişleri Konseyi önerisi ise, başta ABD-İran gerilimi olmak üzere diğer acil dosyaların gündeme gelmesiyle rafa kalkmış görünüyor. Planlanan bir sonraki üst düzey toplantı eylül ayında İrlanda'da yapılacak gayriresmi dışişleri bakanları toplantısı olsa da, dikkatlerin başka alanlara kayması bu konunun gündeme gelip gelmeyeceğini belirsiz kılıyor.

Bir diplomat, "Hepimiz bunun karmaşık olduğunu biliyoruz ama zorlamayla olmaz. Daha fazla zamana ihtiyaç var" ifadelerini kullandı.