AB-ABD Ticaret Krizi: Google'a 890 Milyon Euro Ceza

ABD hükümeti, AB Komisyonu’nun Google’a Dijital Pazarlar Yasası (DMA) ihlali gerekçesiyle 890 milyon euro ceza kesmesinin ardından Brüksel’e sert tepki gösterdi. ABD, bu yaptırımın AB-ABD ticaret anlaşmasını riske attığı uyarısında bulundu.

Komisyon, şirketin arama sonuçlarında kendi hizmetlerine öncelik vermesi ve uygulama geliştiricilere adil olmayan muamelesi nedeniyle iki yıl süren soruşturmayı tamamlayarak DMA kapsamındaki ilk Google cezasını duyurdu. Ancak yaptırım, AB’nin dijital kurallarının Amerikan şirketlerini haksız yere hedef aldığını düşünen Washington’ın tepkisini çekti.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Bu ceza, Komisyon’un Dijital Pazarlar Yasası kapsamında Google’ın Android işletim sistemini ve Arama hizmetlerini hedef alan; kullanıcıların gizliliği ve güvenliği için ciddi riskler oluşturan, fiili bir zorunlu teknoloji transferi ile fikri mülkiyet hırsızlığını temsil eden ve makul olmayan mali cezalar dayatan son iki eylemine eklenmiştir," dedi. Üst düzey ABD’li yetkiliye göre, yalnızca Google’a verilen çeşitli cezalar AB bütçesinin yüzde 2’sinden fazlasına denk geliyor.

Greer, "AB sık sık ticari ilişkimizde istikrar ve öngörülebilirlik aradığını iddia ediyor ancak bu eylemler ABD’nin Avrupa’ya mal ve hizmet ihracatı için büyük bir belirsizliğe yol açıyor," diye ekledi.

Devam Eden Diyalog Girişimleri

Son haftalarda Komisyon ve ABD hükümeti, transatlantik teknoloji iş birliğini canlandırma amacıyla "dijital diyalog" sürecini başlattı. Eleştirmenler bu girişimi, ABD'nin AB dijital kurallarına karşı kulis yapmasına olanak tanıyan bir kanal olarak görüyor. Geçen yıl Ticaret Komiseri Maros Sefcovic, Google’a yönelik anti-tröst cezasının ertelenmesini savunmuştu. Ceza uygulanmış olsa da Komisyon büyük bir duyuru yapmaktan kaçındı. Komisyon yetkilileri, diyalog sürecinin gerilimleri yatıştırmayı amaçladığını belirtiyor. Brüksel ayrıca, kurallarının sadece ABD’li şirketleri hedef almadığını göstermek için AliExpress’e 550 milyon euro ceza kesti.

Baskı Artıyor

ABD Kongresi’nin 25 Cumhuriyetçi üyesi Başkan Trump’a gönderdikleri mektupta, AB’nin Dijital Pazarlar Yasası uygulamasının taahhütlerle çeliştiğini savundu. Mektupta misillemede hedef alınabilecek şirketler arasında Nokia, Axel Springer, Volkswagen, BMW, Ikea ve Airbus sayıldı. Avrupa Parlamentosu üyeleri ise Komisyon Başkanı von der Leyen’e yazdıkları mektupta Google’a karşı DMA’nın daha hızlı uygulanmasını talep etti. Bir Komisyon yetkilisi, "AB, yasama egemenlik hakkımız konusunda çok netti. Kararlarımız somut kanıtlara dayanır ve ayrımcı değildir," dedi.

Büyük Karar, Küçük Etki Mi?

Eleştirmenler, cezanın Google’ın yıllık cirosunun yalnızca yüzde 0,22'sine denk gelmesini eleştirerek AB’nin yumuşak davrandığını öne sürüyor. AP Üyesi Alexandra Geese, "Bilet cezasından daha ucuz olsaydı pek çok kişi kaçak binerdi. Cezanın miktarı hayal kırıklığı yaratıyor," dedi. Komisyon’un amacı ceza kesmekten ziyade davranış değişikliği sağlamak. Google 60 gün içinde uyum sağlamazsa cirosunun yüzde 5'ine kadar ceza alabilir. Google Küresel İşler Başkanı Kent Walker, "DMA uygulaması ürünleri bozuyor. Oteller, uçuşlar ve restoranlar için gerçek zamanlı arama özelliklerini kaldırmak zorunda kalıyoruz," dedi.

Ticari Artçı Sarsıntılar

Komisyon yetkilileri, soruşturmanın bazı unsurlarının ABD’de de rekabet soruşturmasına konu olduğunu belirtiyor. AP Üyesi Brando Benifei, "DMA da ABD’deki gibi adil rekabet ilkelerini koruyor. Bu ayrımcı bir ticaret sürtüşmesi değil," dedi. Washington yeni tarifelere hazırlanırken, Komisyon yüzde 15'lik tavan sınırı içinde kalındığı sürece tepki vermeyeceğini açıkladı. Yeni tarifelerin ABD’nin ticari çıkarlarına zarar veren malları hedef alması bekleniyor. Greer, "Gerçek diyalog ancak ateşkesle mümkün. AB’nin eylemleri transatlantik istikrarı riske atıyor," diyerek sözlerini tamamladı.