İrlanda Rusya'ya Alumina İhracatında Savaş Kanıtı Bulamadı

İrlanda, Rusya'ya yaptığı alumina ihracatının Ukrayna'nın işgalini desteklediğine dair kesin kanıt bulunmadığını açıkladı. Beyaz toz formundaki alumina, hafif metal alüminyumun üretiminde kullanılan temel bir hammaddedir. Alüminyum, savaş alanlarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Avrupa Birliği'nden Rusya'ya gerçekleştirilen alumina ihracatının neredeyse tamamı, İrlanda'nın batısındaki Rus sermayeli Aughinish Alumina rafinerisi tarafından yapılmaktadır.

İrlanda Girişim, Turizm ve İstihdam Bakanı Peter Burke, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, "Şirketin Rusya'ya yaptığı alumina ihracatına ilişkin herhangi bir olumsuz bulguya ulaşıldığını doğrulayacak bir durum söz konusu değildir," dedi. Bakan ayrıca, "Şu anda, İrlanda'dan çıkan alüminanın Rus askeri yüklenicilerinin tedarik zincirine girdiğine dair iddiaları doğrulayacak düzeyde yeterli kanıt içeren bilgi mevcut değil," ifadelerini kullandı.

Burke, şirket verileri, ticaret akışları, medya haberleri ve Ukrayna ile İsveç hükümetlerinin sağladığı bilgileri inceleyen iç soruşturmanın sonuçlarının Avrupa Komisyonu ile paylaşıldığını belirtti.

İrlanda Başbakanı Micheal Martin, perşembe günü Kiev ziyareti sırasında soruşturmaya değinerek, "Soruşturma, alüminayı Rusya'daki bir silah üreticisine bağlayan somut ya da kesin bir delil ortaya koymadı," dedi ve ekledi: "Bununla birlikte, alüminanın silah üreticilerine gitmediğine dair kesin kanıt da sunmuyor."

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, ortak basın toplantısında alümina satışlarının Rusya'ya kısıtlanmasını desteklediğini belirtti. Zelenskiy, "Bizim için bir numaralı görev, bunun Rusya'ya ulaşmaması, silah üretimine yardımcı olmaması ve bu savaşı finanse etmemesi," dedi. "Eğer bu belirli iç adımlarla başarılabiliyorsa, bu süreçleri destekleriz; ancak AB'nin görevi ve yaptırımları da yanımıza alıyoruz."

İrlanda, mart ayı sonunda bir medya konsorsiyumunun Aughinish Alumina ile Rus ekonomisi arasındaki bağlantıları ortaya çıkaran haberinin ardından kriz yönetimi yürütüyor. Haberde, İrlanda'da üretilen alüminanın tesisin sahibi United Company Rusal'a ait Rusya'daki ergitme tesislerine gönderildiği ve buradaki alüminyumun yaptırım uygulanan savunma şirketlerine satıldığı iddia edilmişti. Söz konusu şirketlerin ürettiği silahların Ukraynalı sivilleri öldürmek ve sivil altyapıyı bombalamak için kullanıldığı belirtilmişti.

İsveç makamları, yaptırım uygulanan Rus oligark Oleg Deripaska'nın Rusal üzerinde fiili kontrolünü sürdürdüğü sonucuna vardı. İrlanda hükümetinin soruşturması bu iddiaları araştırdı. Burke, gazetecilerin alüminayı belirli bir ölümcül ürüne kadar izleyemediklerini kabul ettiğini söyledi.

Burke'e göre Aughinish, alümina ihracatının Rusya'da "yalnızca" küresel alüminyum ihracatında kullanıldığını, "askeri amaçlar" için kullanılmadığını gösteren veriler sundu. Ancak İrlanda hükümeti bu iddiayı bağımsız olarak doğrulayamadı.

Dublin, bulguların rahatsız edici haberlere yol açan ve ülkenin AB Konseyi başkanlığının başlangıcını gölgeleyen skandalı sona erdireceğini umuyor. Alüminanın yaptırım hedefi olup olmayacağına Brüksel karar verecek. AB bu hafta Rusya'ya yönelik 21. yaptırım paketi müzakerelerini tamamladı ve yeni bir paket için aylar geçmesi bekleniyor.

Dublin'den karma mesajlar geliyor: Bir yandan yaptırımları "seçerek uygulamayacağını" taahhüt ederken, diğer yandan olası yaptırımların yerel istihdam, çevre ve Avrupa'nın tedarik zinciri üzerindeki etkisinden endişe duyuyor. (Rusya'dan sonra İrlanda alüminasının en büyük alıcısı Fransa'dır.) Aughinish, yaptırımları önlemek için kamulaştırma ihtimalini ortaya attı, ancak İrlandalı yetkililer bu durumun devletin devralma için belirlediği eşiği karşılamadığını söyleyerek bu fikre karşı çıktı.