Rusya'ya Son Yaptırım Paketi AB'deki Çatlakları Ortaya Çıkardı

Avrupa Birliği (AB) bu hafta Rusya'ya yönelik yeni bir yaptırım paketi üzerinde anlaşmaya vardı. Ancak bu anlaşma, Moskova'nın Ukrayna savaşını finanse eden ekonomik mekanizmayı zayıflatma hedefi taşımakla birlikte, üye ülkelerin ulusal çıkarları nedeniyle önemli ölçüde sulandırıldı. Bu durum, AB tarihinin en kapsamlı yaptırım rejimini destekleyen siyasi birlik içindeki çatlakları da açığa çıkardı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Ukrayna'nın askeri ivme kazandığı bir dönemde yaptırımlarımız, Rusya'nın savaş çabalarının ekonomik temellerini zayıflatmayı sürdürüyor," derken, AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise "Putin'i en çok canının yandığı yerden vuruyoruz: Savaşını sürdürmek için bel bağladığı mali can damarlarını kesiyoruz," ifadelerini kullandı.

Yunanistan'ın veto tehdidi paketin en kritik değişikliklerinden birine yol açtı. Dünyanın en büyük ticaret filosuna sahip olan Yunanistan, Rus sıvılaştırılmış doğal gazına (LNG) yönelik tam yasağı yeniden düzenleterek, AB pazarı dışına taşımacılık hizmetlerinin 2027'den sonra da devam etmesini sağladı. Büyükelçiler başlangıçta bu talebe karşı çıksa da Atina geri adım atmadı ve vetosunu sürdürdü.

İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard karardan duyduğu rahatsızlığı dile getirdi: "Enerji gelirleri Rusya'nın savaşı finanse etmesinin merkezinde yer alıyor. Avrupa'nın katlandığı maliyetler, Ukrayna halkının her gün ödediği bedelin yanında önemsiz kalıyor."

Yunanistan yalnız değildi. Bulgaristan hükümeti, Rus Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill ve Lukoil'in kurucusu Vagit Alekperov'un yaptırım listesinden çıkarılmaması halinde tüm paketi veto edeceğini bildirdi. İki isim de listeden çıkarıldı.

Portekiz ve Almanya, Rusya'dan morina ve mezgit ithalatı kısıtlamalarına karşı çıkarak bu tedbirlerin paketten çıkarılmasını sağladı. Fransa ve İtalya ise Rus askerlerinin Schengen Bölgesi'ne girişini kısıtlayan öneriyi etkisiz hale getirdi.

Avusturya da önemli bir siyasi kazanım elde etti. Ülke, Raiffeisen Bank International'ın Rusya'daki 2,1 milyar euroluk zararının telafisi için yaptırım listesindeki Rasperia şirketine yönelik tedbirlerin kaldırılması talebini kabul ettirdi. AB büyükelçileri, yeni bir vetoyu önlemek için konuyu daha sonra ele almayı taahhüt etti.

Ortak Zemin Bulmak Giderek Zorlaşıyor

Bir yaptırım paketinin veto tehdidiyle rehin alınması ilk kez yaşanmıyor. Ancak eski Macaristan Başbakanı Viktor Orban'ın ayrılmasıyla birlikte üye ülkeler, ulusal çıkarlarını daha doğrudan savunur hale geldi. Uzun süredir devam eden savaş ve yaptırımların ekonomik maliyeti, ortak zemin bulmayı giderek zorlaştırıyor.

Bir diplomat, "Ortak zemin bulmak giderek zorlaşıyor. Bunu bu hafta gördük," dedi. Avrupa Komisyonu da yeni yaptırım fikirleri bulmakta zorlanıyor. Örneğin, Rus balıkçılık sektörüne yönelik yasak önerisi bazı hükümetleri hazırlıksız yakalarken, diplomatlar düzenlemenin yeterince hazırlanmadığını savundu.

Bazı yetkililer, tedbirlerin büyük paketler yerine aşamalı olarak kabul edilmesini öneriyor. Ancak oy birliği şartı en büyük engel olmaya devam ediyor.