Trump Yönetimi Avrupa'daki NATO Varlığını Gözden Geçiriyor

ABD, Başkan Donald Trump'ın NATO müttefiklerini defalarca eleştirmesinin ardından, Pazartesi günü Avrupa'daki askeri varlığını kapsamlı bir şekilde gözden geçirme sürecini başlattı.

ABD Savunma Bakanlığı Müsteşarı Elbridge Colby, yaptığı açıklamada kararın amacının "NATO'nun geleneksel savunmasında birincil sorumluluğu Avrupa'nın üstlenmesine yönelik hızlı ve geri döndürülemez bir sürece ilerlemesini sağlamak" olduğunu belirtti. Colby, incelemenin sonucunun "daha güçlü, daha adil ve sürdürülebilir bir ittifaka geçişi hızlandıracağını" ifade etti.

Bu adım, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in NATO müttefiklerine Washington'un bunu yapmayı planladığını söylemesinin üzerinden bir ay geçmişken atıldı. Hegseth, haziranda Brüksel'de bir araya geldiği NATO mevkidaşlarına şöyle konuştu: "Bu gerçek bir inceleme olacak. NATO'nun, Avrupa'nın öne çıkıp kıtanın savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmesi yönünde hızlı ve geri döndürülemez bir biçimde ilerlemesini sağlamak için hazırlanacak." Hegseth ayrıca, "Bu öyle bir inceleme ki bazı ülkeler sınıfta kalacak, bazıları ise büyük başarıyla geçecek" diye ekledi.

Brüksel'deki NATO karargahında yaptığı konuşmada Hegseth, Trump'ın defalarca dile getirdiği eleştirileri tekrarlayarak Avrupalı müttefikleri, aralarında Avrupa'daki üslerin saldırı düzenlemek üzere ABD kuvvetlerine açılmasının reddedilmesinin de bulunduğu, ABD-İsrail'in İran'daki ortak savaşına verdikleri ya da veremedikleri karşılık nedeniyle sert dille eleştirdi. Hegseth ayrıca, müttefiklerin savunma harcaması hedeflerini tutturmaması halinde Washington'un NATO'ya yaptığı mali katkıyı azaltmakla tehdit etti.

Bu adım, giderek daha öngörülemez hale gelen bir müttefikle nasıl başa çıkacaklarını öğrenmeye çalışan Avrupalı müttefikler için beklenmedik olmasa da ağır bir darbe anlamına geliyor. Geçen ay Almanya Başbakanı Friedrich Merz, müttefiklerin Washington'un bir noktada Avrupa'dan asker çekme planlarının farkında olduğunu söyleyerek ittifakın kendi güvenliğini kendi başına sağlayabilmesi gerektiğinin altını çizdi. Merz, "Daha fazlasını yapmamız gerektiğini biliyoruz ve bunu yapıyoruz" dedi.

Son aylarda Avrupalı müttefikler ve Kanada, Washington'un güvenlik taahhütlerine ilişkin artan belirsizliğe, kendi savunma kapasitelerini güçlendirme çabalarını hızlandırarak yanıt verdi. Bu ayın başlarında Ankara'da düzenlenecek yıllık NATO zirvesi öncesinde konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, NATO'nun ABD'nin güvenlik şemsiyesine yönelik uzun süredir devam eden bağımlılığını azaltmak için daha Avrupa merkezli hale gelmesi gerektiğini söyledi. Rutte, "ABD'ye aşırı derecede bağımlı kalarak, bugüne kadar olduğu gibi devam edemeyiz. Daha güçlü bir NATO içinde çok daha güçlü bir Avrupa'ya ihtiyacımız var" diyen Rutte, daha sıkı AB-NATO iş birliğinin tetiklediği ve "emsalsiz" olarak nitelendirdiği dönüşümü övdü.