Avrupa'da Orman Yangını Krizi: İspanya, Fransa ve Türkiye Risk Altında

Avrupa, ardı ardına gelen sıcak hava dalgaları, kuraklık ve şiddetli rüzgarların etkisiyle son yılların en büyük orman yangını sezonlarından birini yaşıyor. Özellikle İspanya ve Fransa ağır hasar alırken, binlerce itfaiyeci kitlesel tahliyelere ve turizmin sekteye uğramasına neden olan yangınlarla mücadele ediyor.

Yangınların Yoğunlaştığı Bölgeler

22 Temmuz'dan bu yana etkili olan yangınlar, Fransa'nın güneybatısı ve İspanya'nın orta ile doğu kesimlerinde yoğunlaştı. Madrid'in batısı, Ávila, Toledo ve Castellón bölgeleri en çok etkilenen alanlar arasında. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, "Yaşadığımız felaketin boyutunu kabullenmek çok zor," dedi.

Fransa'da Bordeaux çevresindeki Gironde bölgesi, Avrupa'nın en büyük yangın merkez üssü. Fransız yetkililer bu durumu son on yılların en kötü orman yangını acil durumu olarak nitelendirirken, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron bunu İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en kötü felaket olarak adlandırdı. Macron, "Gironde'da mücadeleye devam ediyoruz. Yangın tabiri caizse stabilize durumda ancak hâlâ çok şiddetli... Onu durdurmak için elimizden gelen her şeyi yapıyoruz," ifadelerini kullandı.

Yıkımın Boyutu

Yangınlar devam ettiği için hasar tespit çalışmaları sürüyor. Şu ana kadar İspanya'da en az 80 bin hektar, Fransa'da ise 42 bin hektar alan küle döndü. Fransa'da iki, İtalya'da ise bir itfaiyeci hayatını kaybetti. Bordeaux yakınlarındaki Le Porge'da en az 240 ev tamamen yıkıldı, çok daha fazlası hasar gördü. İspanya ve Fransa genelinde 320 binden fazla kişi tahliye edildi. Fransa'da yetkililer, önlem olarak Atlantik kıyısındaki bölgelerde yaklaşık 4 bin sakin ve turistin daha tahliye edilmesini emretti.

Avrupa Birliği'nin Yardımı

AB Sivil Koruma Mekanizması (EUCPM) devreye girdi. Avrupa Komisyonu'nun Acil Müdahale Koordinasyon Merkezi (ERCC), üye ülkelerden uçak, helikopter ve itfaiye ekipleri tekliflerini koordine ediyor. Bu yangın sezonu için Komisyon, 22 uçak ve 5 helikopterden oluşan geçici bir yangın söndürme filosu bulunduruyor. Ayrıca 14 ülkeden 770'ten fazla itfaiyeci Portekiz, İspanya, Fransa, İtalya, Yunanistan ve Güney Kıbrıs'taki yüksek riskli bölgelere konuşlandırıldı.

AB'nin yardımları arasında Portekiz'den iki küçük Air Tractor uçağı, Slovakya ve Çekya'dan helikopterler, Hırvatistan ve İsveç'ten uçaklar yer aldı. İspanya ise Yunanistan, İtalya, Türkiye ve Portekiz'den uçak ve itfaiye ekipleri desteği aldı. Almanya'dan iki helikopter daha planlanıyor.

Risk Altındaki Bölgeler

Avrupa bu yaz üç büyük sıcak hava dalgası yaşadı. Bu hafta yeni bir yüksek sıcaklık periyodu bekleniyor. Fransız basınına göre, Gironde ve Yeni Akvitanya'da yangın kontrol altına alınmış olsa da, yükselen sıcaklıklar nedeniyle uyarı yapıldı. Türkiye de geçtiğimiz hafta kavurucu sıcaklara serin ve yağışlı havayla mola verirken, ağustosun ilk haftası itibarıyla yeni bir sıcak hava dalgası bekleniyor. Yüksek sıcaklıklar nedeniyle Türkiye'nin yanı sıra Portekiz, Yunanistan, İtalya ve Batı Balkanlar da orman yangını riski altında.

İklim Değişikliği ve İnsan Faktörü

Komisyon yetkilileri, iklim değişikliğinin yangınları daha büyük ve şiddetli hale getirdiğini ancak sadece acil müdahalenin yeterli olmadığını belirtti. Avrupa'nın, daha iyi orman yönetimi ve yanıcı bitki örtüsünün azaltılması gibi önleme tedbirlerine ihtiyacı olduğu vurgulandı.

Bilim insanları, uzun süreli sıcaklık ve kuraklığın Güney Avrupa'da yangınlar için ideal koşullar yarattığını söyledi. Ancak yangınların büyük kısmı insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor. AB Komisyonu'na göre, Avrupa'daki orman yangınlarının yüzde 96'sı kazaen veya kasten insanlar tarafından çıkarılıyor. Sebepler izmarit, mangal, kamp ateşi, makinelerden çıkan kıvılcımlar, elektrik hatları veya kundaklama olabiliyor. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, her on yangından dokuzunun insan kaynaklı olduğunu ve 110'dan fazla kundaklama şüphelisinin tutuklandığını açıkladı. Resmî verilere göre Portekiz'de kundaklama, 2024 yılında yanan alanların yüzde 84'ünün nedeni oldu ve orman zararının 67 milyon euro olduğu tahmin ediliyor.