Avrupa Haber Kanalına Belarus'tan Yasak: AB'den Dayanışma

Avrupa Birliği (AB), Belarus'un uluslararası bir haber kanalını "aşırılıkçı" olarak tanımlama kararını kınadı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Sözcüsü Anitta Hipper, "Bu, basın özgürlüğünü kısıtlamaya yönelik süregelen bir çabanın parçası" dedi. Hipper, "AB, bu kanalla dayanışma içindedir" diye ekledi.

Belaruslu muhalefet lideri Sviatlana Tsikhanouskaya da kararı basın özgürlüğünü kısıtlamaya yönelik "utanç verici" bir girişim olarak nitelendirdi. Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola ise sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Avrupa'nın Belarus halkının yanında durmaya devam ettiğini belirtti. Metsola, "İnsanların yeni bir gelecek için ayağa kalkmasının üzerinden altı yıl geçti ancak sesleri susturulamadı" dedi ve "Belarus özgür olacak" ifadesini kullandı.

Kararın Detayları

Belarus merkezli medya kuruluşlarına göre, Belarus Enformasyon Bakanlığı geçen hafta söz konusu kanalın internet sitesini "Cumhuriyetçi Aşırılıkçı Materyaller Listesi"ne ekledi. Karar, Belarus medeni usul kuralları uyarınca derhal uygulanıyor. Bu gelişme, ülkede kanalın internet sitesine erişimin kısıtlanacağı anlamına geliyor. Okurların, kanal içeriklerini saklamaları veya dağıtmaları halinde idari yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecekleri belirtiliyor.

Kanal tarafından yapılan açıklamada, bu tanımlamanın yalnızca olgulara dayalı haberciliğe erişimi sınırlamakla kalmadığı, aynı zamanda izleyici ve okuyucuları suçlu konumuna düşürme riski taşıdığı ifade edildi.

Basın Özgürlüğü Kuruluşlarından Tepkiler

Avrupa Gazeteciler Federasyonu (EFJ) Başkanı Maja Sever, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Belarus'un bu konuda Kremlin'in izinden gittiğini söyledi. Sever, "Bu temelsiz suçlama bir onur nişanı olarak görülmeli: Sözde "aşırılıkçı" medya kuruluşları, gerçekte Belarus halkının özgür, çoğulcu ve bağımsız bilgiye erişim hakkını savunan kuruluşlardır" dedi.

Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) kriz masasından Martin Roux da Belarus'un gazeteciliği suç haline getirmek için terörle mücadele yasalarını kullanarak Rusya'nın izinden gittiğini belirtti. Roux, "Bu karalayıcı etiket, uluslararası haber kanalı ve daha önce başka yabancı medya kuruluşları dahil olmak üzere yabancı medyayı hedef alıyor. Bu kuruluşlar, resmî anlatıyla çelişen her türlü bilgi kaynağına kapatılmış bir ülke hakkında haber yaptıkları için rejimi endişelendiriyor" dedi.

RSF, 2020'den bu yana 60'tan fazla medya kuruluşunun "aşırılıkçı" olarak tanımlandığını tespit etti. Rusya'da bu liste, bazı uluslararası haber kanallarını da içeriyor. RSF'ye göre Rusya'da 48 kadar gazeteci ve medya çalışanı cezaevinde. Belarus Gazeteciler Derneği'ne (BAJ) göre ise Belarus'ta 21 kadar medya çalışanı cezaevinde tutulurken, çok daha fazlası sürgünde yaşıyor.

2020 Seçimleri ve İnsan Hakları Krizi

Bu açıklamalar, Belarus'ta 2020'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin altıncı yıl dönümünün hemen ardından geldi. Seçimler, AB ve birçok Batılı hükümet tarafından yaygın şekilde "hileli" olarak değerlendirildi. Resmî sonuçların Aliaksandr Lukaşenko'ya bir dönem daha iktidar vermesinin ardından protestocular sokaklara çıktı. Gösteriler, şiddet içeren gözaltılar ve binlerce tutuklamayla bastırıldı.

Uluslararası Af Örgütü, Lukaşenko'nun tartışmalı seçim zaferinin "tam bir korku ve baskı" ortamında gerçekleştiğini belirtiyor. Örgütün Doğu Avrupa ve Orta Asya Direktörü Marie Struthers, "2020 cumhurbaşkanlığı seçimlerinden bu yana Belarus'ta zaten ağır olan insan hakları krizi daha da derinleşti" dedi. Struthers, "Yetkililer, her türlü muhalif sese karşı yürüttükleri acımasız kampanyayla boğucu bir korku ortamı yarattı ve hükümete meydan okuyan herkesi ve her şeyi susturdu" diye konuştu.

Geçen yıl bazı siyasi tutuklular serbest bırakılmış olsa da AB'nin dış politika birimi Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS), yaklaşık 800 kişinin hâlâ keyfi gözaltında tutulduğunu tahmin ediyor. Bu kişilerin birçoğunun kötü muamele ve işkenceye maruz kaldığı, ayrıca temel sağlık hizmetlerine erişimlerinin bulunmadığı belirtiliyor. Belaruslu insan hakları örgütü Viasna ise siyasi tutuklu olarak tanıdığı kişilerin yer aldığı listenin her hafta büyüdüğünü bildiriyor.