Fas'tan İspanya'ya Ceuta'da Göçmenlere Şiddet Suçlaması

Fas Ulusal İnsan Hakları Konseyi (CNDH), İspanya'yı göçmenlere yönelik şiddet ve kötü muameleyle suçlayan yeni bir ön rapor yayımladı. 8 Ağustos'ta kamuoyuyla paylaşılan raporda, 30 ve 31 Temmuz'da yaklaşık 80 bin kişinin yalnızca 48 saat içinde sınırı geçerek Ceuta'ya girdiği kitlesel göç dalgası mercek altına alındı.

Konseyin izleme ekibi, Fas'a geri gönderilen göçmenlerle yüz yüze görüşmeler yaptı. Görüşmecilerin tamamı, özellikle "kameraların ulaşamadığı yerlerde" İspanyol güvenlik görevlilerinin saldırısına uğradıklarını aktardı. Raporda ayrıca, kentten geçişleri sırasında "aşırılık yanlısı gruplar" tarafından hakaret ve darp edildiği belirtilen çocuklar da yer aldı. CNDH, özellikle çocuklar ve gençler olmak üzere göçmenlere yeterli bakım sağlanmadığı gerekçesiyle Ceuta'daki yetkilileri de eleştirdi.

Konsey, Ceuta'da restoran ve mağazaların kapatılmasından yerel makamları sorumlu tuttu. Ancak bu kararın, yerel işverenler birliğinin tavsiyesi üzerine işletme sahipleri tarafından alındığı ifade edildi.

Sosyal Medyanın Rolü Araştırıldı

CNDH, göçmen akınının tetiklenmesinde sosyal medyanın etkisini de inceledi. 8 Temmuz'da 90 binden fazla takipçisi bulunan sayfalarda göç konusunda yanıltıcı içerikler tespit edildi. Ayrıca toplamda 1 milyondan fazla üyesi bulunan 23 Facebook grubu analiz edildi.

2022 Melilla Olayı ve İspanya Suçlamaları

Bu suçlama, CNDH'nin İspanya'yı hedef aldığı ilk olay değil. 2022'de Melilla sınır çitine yönelik saldırıda en az 23 kişinin hayatını kaybetmesinin ardından Konsey, sınır kapılarını kapalı tutmakla İspanyol makamlarını sorumlu tutmuştu. Fas Başsavcılığı daha sonra "suç teşkil eden bir eyleme ilişkin delil bulunmadığı" gerekçesiyle dosyayı kapatsa da karar tartışmalara yol açmıştı. Tartışmanın odağında, sınır kontrollerini gevşeten tarafın Faslı güvenlik görevlileri olduğu ve bu durumun Sahra Altı Afrika'dan gelen göçmenlerin sınırı geçmesine imkân sağladığı iddiaları yer alıyordu.

Fas'ın Ceuta ve Melilla Üzerindeki Hak İddiası Gündemde

Rapor, Fas'ın yeniden gündeme getirdiği diplomatik bir girişimle aynı döneme denk geldi. Adalet Bakanı Abdellatif Ouahbi, bir pan-Arap yayın kuruluşuna yaptığı açıklamada, Rabat'ın Ceuta ve Melilla üzerindeki tarihî hak iddiasını sürdürdüğünü söyledi. Ouahbi, iki ülke temsilcilerinin bir araya geldiği her görüşmede bu konunun "masada kalmaya devam ettiğini" ifade etti.

Ouahbi, Fas'ın kendi toprağı olarak gördüğü bölgeleri diyalog yoluyla geri almak için "uzun vadeli" bir strateji izlediğini belirtti. Ayrıca İspanya'daki merkezlerde kalan refakatsiz Faslı çocukların Fas'a geri gönderilmesini talep etti. Bakan, bu çocukların durumundan İspanyol makamlarının da sorumlu olduğunu savundu.

Öte yandan, Ceuta ve Melilla'nın Afrika kıtasında olmasına rağmen tarih boyunca Fas toprağı olmadığına dikkat çekiliyor. Ceuta, İber Birliği döneminde 1580'de İspanyol egemenliğine geçerken, Melilla ise Kastilya Krallığı tarafından fethedildiği 1497'den bu yana İspanya kontrolünde bulunuyor.