ABD-AB Ticaret Geriliminde Çin Tarifeleri Suçlaması

ABD ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki ticaret gerilimi yeniden tırmanıyor. Washington, cuma günü yaptığı açıklamada Brüksel'i, Çin'in ABD tarifelerinden kaçınmasına olanak sağlamakla suçladı ve şirketlere yönelik çevre kurallarının geri çekilmesi yönündeki baskısını artırdı.

ABD Büyükelçisi'nden "Uyum" Çağrısı

ABD'nin AB Büyükelçisi Andrew Puzder, Birliğin çevre ve insan hakları alanındaki tedarik zinciri standartlarını düzenleyen iki önemli yeni yasanın hükümlerini, geçen yıl varılan AB-ABD ticaret anlaşmasıyla "uyumlu hale getirmesini" istedi. Puzder, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD hükümetinin bu kurallara ilişkin "endişeler" listesini içeren belgesine atıfta bulunarak, "Şimdi sıra AB'de" ifadesini kullandı.

ABD hükümetinin belgesinde, "Bu endişeleri gideren bir çözüm bulunmaması halinde ABD, ABD ticaretine yönelik makul olmayan yükleri ele almak için gerekli her türlü adımı atacaktır" uyarısına yer verildi.

Avrupa Komisyonu'ndan Yanıt

Avrupa Komisyonu Sözcüsü Arianna Podesta, Puzder'ın mesajına yanıt olarak AB'nin ABD ile "hem tarifeler hem de tarife dışı konular konusunda görüş alışverişini" sürdürdüğünü belirtti. Süreci "yapıcı" olarak nitelendiren Podesta, "Ne düzenleyici çerçevemizin ne de düzenleyici özerkliğimizin müzakereye açık olmadığı konusunda çok net ve tutarlı olduk" dedi.

Tedarik Zinciri Direktifleri ve ABD'nin Eleştirileri

Söz konusu yasalardan Kurumsal Sürdürülebilirlik Özen Yükümlülüğü Direktifi (CSDDD), büyük şirketlerin dünya genelindeki tedarik zincirlerinde ortaya çıkan "insan hakları ve çevre üzerindeki olumsuz etkileri" gidermesini öngörüyor. Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) ise şirketlerin iklim üzerindeki etkileri, emisyonları ve bunları sınırlandırmaya yönelik adımları hakkında bilgi vermesini şart koşuyor.

ABD hükümetinin belgesinde, "Direktiflerin sınır ötesi kapsamı ile maliyetli ve ağır tedarik zinciri özen yükümlülükleri, ABD şirketlerinin AB pazarında eşit şartlarda rekabet etme kapasitesini olumsuz etkileyecektir" ifadeleri yer aldı.

AB, hem Birlik içindeki hem de dışındaki şirketlerin baskısı üzerine iki yasanın kapsamını zaten daraltmış, uygulamayı ertelemiş ve daha küçük şirketleri kapsam dışında bırakmıştı. Ancak ABD belgesinde, bu adımların yeterli olmadığı savunuldu.

CBAM ve Yasa Dışı Aktarma Suçlamaları

Puzder'ın açıklamaları, bir gün önce AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (CBAM) yönelik eleştirilerinin ardından geldi. Puzder, CBAM'ın "'iklim politikası' etiketi ne olursa olsun özünde bir tarife" olduğunu savunmuştu.

Öte yandan AB, perşembe günü Beyaz Saray tarafından yayımlanan bir raporda, Çin'den yapılan "yasa dışı aktarmalar" konusunda risk taşıyan onlarca ticaret ortağı arasında gösterildi. Çin'den gönderilen malların, ABD Başkanı Donald Trump tarafından uygulamaya konulan kapsamlı vergilerden kaçınmak amacıyla üçüncü ülkeler üzerinden geçirilmesi "yasa dışı aktarma" olarak tanımlanıyor.

Meksika, Kanada ve Japonya'nın da hedef alındığı raporda, gelecekte yasa dışı uygulamaların tespit edilmesine yardımcı olmak için yapay zekâdan yararlanılacağı belirtildi.

Avrupa Komisyonu Sözcüsü, suçlamalara ilişkin "AB, gümrük sahtekarlığıyla mücadele konusunda ABD'nin hedefini paylaşıyor" dedi. Podesta, Brüksel'in raporun "AB açısından olası etkilerini" daha iyi anlamak için Washington ile "görüşmeler yürüttüğünü" söyledi. Ancak raporda, AB açısından aktarma riskinin "geniş kapsamlı meşru ticaret akışlarının içine gömülü olduğu" tespitine de dikkat çekildi.