AB Çevre Komiseri Roswall: 'Çevre Politikası Savunma Stratejimizin Parçası Olmalı'

AB Çevre, Su Dayanıklılığı ve Rekabetçi Döngüsel Ekonomiden Sorumlu Avrupa Komiseri Jessika Roswall, bir söyleşi programında yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği'nin çevre politikasının artık Avrupa'nın savunma stratejisinin kilit bir parçası olarak görülmesi gerektiğini söyledi.

İklim değişikliğinin etkileri de dahil olmak üzere Birlik içinde hissedilen pek çok çevresel sorunun, Avrupa ve güvenliği için varoluşsal bir risk oluşturduğunu vurguladı. Roswall, su kıtlığının güvenlik tehdidine dönüştüğüne işaret ederek şunları söyledi:

"Bunun pek çok örneği var. Örneğin su sadece bir kaynak değil. Günlük yaşamımız için suya ihtiyacımız var; enerji üretimi için suya ihtiyacımız var; gıda üretimi için suya ihtiyacımız var. Su kıtlaştığında ise zor duruma düşüyoruz ve bu da eninde sonunda bizim için bir güvenlik tehdidine dönüşüyor."

"Küresel ölçekte de suyun çatışmaları ve benzeri gerginlikleri tetiklediğini biliyoruz" diyen Roswall, doğal kaynakların aynı zamanda stratejik araçlar olarak kullanılabileceğine dikkat çekti. Örneğin Polonya, Finlandiya ve Litvanya, doğu sınırları boyunca kurutulmuş turbalıkları yeniden eski hâline getirip tekrar suya kavuşturmayı, hem iklim değişikliğiyle mücadele hem de ulusal savunma amaçlı iki yönlü bir strateji olarak değerlendiriyor.

"Islak alanları bir tür sınır denetimi aracına dönüştürerek bir istilanın geçişini zorlaştırmanın mümkün olduğunu görüyoruz" dedi. Litvanya'da savunma ve çevre bakanlıklarının bu konuda güçlerini birleştirdiğini belirtti. Roswall, "Ama asıl kaygı, biyolojik çeşitlilik kaybı, ürün kaybı, seller ve kuraklıkların hepsinin birer güvenlik tehdidi oluşturması" ifadelerini kullandı.

Jeopolitik İstikrarsızlık Tehdidi

Bu tehdit, Birleşik Krallık Çevre, Gıda ve Köy İşleri Bakanlığı (DEFRA) tarafından yayımlanan bir raporda da vurgulandı. Raporda, doğal bozulmanın Birleşik Krallık'ın ulusal güvenliğine yönelik başlıca tehdit olduğu belirtiliyor. Roswall, "Elbette bu etkiler birçok başka ülke için de geçerli" dedi.

Raporun yazarları, "büyük müdahaleler" olmazsa biyolojik çeşitlilik kaybının yol açtığı tehditlerin jeopolitik istikrarsızlık, ekonomik güvensizlik, çatışma, göç ve kaynaklara yönelik artan rekabeti tetikleme riski taşıdığı uyarısında bulundu. Roswall, "Doğaya yatırım yapmamanın ekonomik riskin yanı sıra güvenlik riski de getirdiğini anlamamız gerekiyor. Bu yüzden geleceğimize yatırım yapıp yapmamak konusunda bir seçeneğimiz olduğunu düşünmüyorum; bunu yapmak zorundayız" ifadelerini kullandı.

Döngüsel Ekonomi ile Bağımlılığın Azaltılması

Raporda ayrıca gıda ve gübre konusunda küresel pazarlara bağımlılığa ilişkin kaygılara yer verildi. ABD'nin İran'la yaşadığı çatışma ve Hürmüz Boğazı'na uygulanan abluka, Avrupalı çiftçilerin daha yüksek gübre fiyatlarıyla karşılaşmasına neden oldu. Roswall, "Bu da bize bir kez daha bağımlılığın bir bedeli olduğunu gösteriyor" diyerek Avrupa'nın enerji ve kritik ham maddeler için AB dışı ülkelere bağımlı olduğuna dikkat çekti.

Öncülüğünü yaptığı Döngüsel Ekonomi Yasası'nın Brüksel'in stratejik özerkliği açısından belirleyici bir rol oynayacağını savunan Roswall, "Bu kritik ham maddelere ihtiyaç duyan yalnızca Avrupa değil. Bu malzemeler için verilen mücadele giderek sertleşiyor. Dolayısıyla daha öz yeterli hâle gelmemiz gerekiyor ve döngüsellik, Avrupa'da sahip olduğumuz malzemeleri daha verimli kullanmamızda kritik bir rol oynuyor. Aslında [ham madde açısından] adeta bir altın madeniyiz ama bunu kullanmıyoruz" dedi.

2026'nın sonlarında teklif edilmesi planlanan Döngüsel Ekonomi Yasası, atıklardan geri kazanılıp yeniden kullanılan malzemelerin payını artırmayı ve yeni elektrikli ve elektronik ekipmanlar için ithal edilen birincil hammaddelerin payını azaltmayı hedefliyor. Bu kapsamda Birlik, ikincil hammaddeler için tek bir pazar oluşturmak istiyor.

Zihniyet Değişikliği Şart

Roswall, "İkincil malzemeler için ekonomik bir gerekçe oluşturmalıyız; çünkü bugün bakir hammaddeler ikincil malzemelerden daha ucuz, ancak aynı zamanda kıtlar ve bir silah olarak kullanılıyorlar" diye açıkladı. "Bu nedenle bu bağımlılıktan kurtulmamız gerekiyor ve bunun için tüketicilerin, karar vericilerin ve işletmelerin zihniyet değişikliğine gitmesi şart" ifadelerini kullandı.