Polonya ve Almanya'dan Baltık Denizi'nde dev rüzgâr enerjisi hamlesi

Almanya, deniz üstü rüzgâr enerjisi kapasitesini artırma çalışmalarında yavaş ilerliyor. Ancak nükleer enerjiden çıkışın ardından enerji geleceğini büyük ölçüde bu alana bağlamış durumda. Uzun yıllar fosil yakıt ithalatına bağımlı kalan Almanya, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı başlattığı savaş nedeniyle Moskova'yı artık güvenilir bir tedarikçi olarak görmüyor. Ayrıca İran merkezli gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığı aksamaları, enerjiye bağımlı Alman ekonomisini daha kırılgan hale getiriyor.

Polonya Büyükelçisi: "İyi bir kriz boşa harcanmamalı" Polonya'nın Almanya Büyükelçisi Jan Tombiński, bir Çin atasözüne atıfta bulunarak her krizin aynı zamanda bir fırsat sunduğunu söyledi. Bu fırsat, Berlin'de düzenlenen 4. Alman-Polonya Enerji Dönüşümü Forumu'nun ana gündem maddelerinden biri oldu. Almanya ve Polonya'dan diplomatlar ile iş dünyası temsilcileri, yeni zorluklara yönelik ortak çözümleri değerlendirmek üzere bir araya geldi.

Tombiński'ye göre Polonya, Almanya için ABD'den bile daha önemli bir ticaret ortağı. İki ülkenin ekonomileri birbirine sıkı sıkıya bağlı. Offshore enerji alanında iş birliği, tüm Avrupa'nın enerji alanında daha bağımsız olması için büyük fırsatlar sunuyor. Bu iş birliğinin sahnesi Baltık Denizi. Ancak Almanya, burada deniz üstü tesislerin geliştirilmesinde ağır davranıyor ve sınır ötesi iş birliğiyle enerji bağımsızlığı kazanma şansını kaçırma riski taşıyor.

Varşova da geçmişte enerji ithalatına aşırı bağımlı hale geldiğini kabul ediyor. Ulusal Enerji Tasarrufu Ajansı (KAPE) Başkanı Jacek Kostrzewa, "Kendimizi bu duruma biz soktuk, buradan yine bizim çıkmamız gerekiyor," dedi. Polonya ekonomisi büyüme yolunda; birçok Avrupa ekonomisi durgunluk yaşarken ülke yıllardır AB ortalamasının üzerinde büyüyor. 2026 için reel GSYH'nin %3,3-3,5 artması bekleniyor.

Polonya stratejisi nasıl işliyor? Polonya Enerji Bakanlığı Müsteşarı Konrad Wojnarowski, stratejilerini şöyle anlatıyor: "Rusya artık güvenilir bir ortak değil, Orta Doğu'da da savaş hüküm sürüyor. Bu nedenle enerji kaynaklarında çeşitliliğe oynuyoruz." Bir yanda kara ve deniz üstü rüzgâr enerjisi geliştirilecek, diğer yanda enerji depolama kapasitesi artırılacak ve nükleer enerjiye yatırım sürecek.

Zayıf hazırlığın maliyeti ağır. Wojnarowski'ye göre Polonya'da geniş çaplı bir elektrik kesintisinin maliyeti günde 9,5 milyar euro. Bu yüzden yol, "Rusya'ya mümkün olduğunca az bağımlılık" şeklinde özetleniyor.

Polonya, rüzgâr enerjisini hızla geliştiriyor. Kara rüzgâr gücü 11 gigavatın üzerinde; bu yılda yaklaşık 7-10 milyon hanenin tüketimine denk. İlk deniz üstü rüzgâr çiftliği aktif inşaat aşamasında ve 2026'nın ikinci yarısında tamamen devreye alınması planlanıyor.

Avrupa hangi yöne evrilecek? Polonya Yenilenebilir ve Dağıtık Enerjiler Ticaret Odası (PIGEOR) Başkan Yardımcısı Piotr Wiśniewski, "Sınır ötesi iş birliği son derece önemli. Doğru altyapıya ihtiyacımız var; 20 yıl sonra bu sistem çok iyi işleyecek," dedi.

Almanya, Baltık Denizi'nde offshore rüzgârda Kuzey Denizi'ne kıyasla sınırlı varlık gösteriyor. Baltic 1 ve Baltic 2 santralleri Mecklenburg-Vorpommern açıklarında ve ürettikleri elektriği Alman şebekesine veriyor. Polonya ise kapasitesini dinamik biçimde artırıyor; Baltic Power, Baltic 3 ve Baltic 9+ gibi projeler geliştiriliyor. Alman şirketler tedarikçi ve geliştirici rolü üstleniyor.

Almanya Enerji ve Su Endüstrileri Birliği (BDEW)'den Dr. Elmar Stracke, "Polonya'da işler bizden daha iyi gidiyor," diyerek Almanya'nın alan hedeflerini iyileştirmesi gerektiğini belirtti. Stracke'ye göre gelecek açık denizlerde: "Faaliyet alanımız kıyı şeridi değil, denizin kendisi." Bunun için enerji altyapısının tamamlanması ve sistemin sağlam tasarlanması gerekiyor.

Baltık'taki hibrit tehditler ve sorumluluk Baltık Denizi, hibrit tehditlerin odak noktası. Rusya, sinyal bozma, sabotaj ve provokasyonlarla kritik altyapıyı hedef alıyor. Deniz altı kabloları ve doğalgaz boru hatları tehdit altında. Wojnarowski, askeri ve enerji alanında sorumluluk üstlenmek gerektiğini vurguluyor. Polonya, SAFE savunma kredi programından en fazla payı alarak savunma sanayisini güçlendiriyor.

Almanya Baltık'ın potansiyelinden yararlanabilecek mi? Şebeke işletmecisi 50Hertz Transmission'in COO'su Dr. Dirk Biermann, Baltık Denizi'nin potansiyelinden daha fazla yararlanmayı görev olarak gördüklerini söylüyor. Şirket, Almanya'nın kuzeydoğusundaki yüksek gerilim şebekesini işletiyor ve bölgenin sınırlı imkânlarını değerlendirmek için çalışıyor.

Avrupa Komisyonu'na göre Baltık'a kıyısı olan AB ülkeleri için teknik offshore rüzgâr potansiyeli 90 gigavattan fazla. Bu girişim, gelecek hafta 35. yılını kutlayacak Alman-Polonya Komşuluk Antlaşması'nın ruhuna uygun.

Planlama aşamasında birçok proje var: Bornholm Energy Island merkezi denizüstü enerji merkezi olarak tasarlanıyor. Ayrıca sınır ötesi deniz altı kabloları, rüzgâr santrallerini Almanya, Danimarka, Polonya ve Baltık ülkelerinin şebekelerine bağlayacak. Litvanya, Letonya ve Almanya arasında Baltic-German PowerLink projesi planlanıyor. Bu kablo, 2 gigavata kadar offshore rüzgâr kapasitesinin entegrasyonunu sağlayacak.

Genel eğilim, daha fazla çeşitlendirme ve dayanıklılık yönünde. Baltık bölgesinde daha sıkı entegre, ortak bir enerji piyasasına doğru ilerleniyor.