AB Göç Komiseri: Göçmen iadeleri için Taliban'la görüşmekten başka çare kalmadı

Avrupa Birliği'nin (AB) göçten sorumlu komiseri Magnus Brunner, başarısız iltica başvurusu yapan kişilerin Afganistan'a geri gönderilebilmesi için Taliban yönetimiyle görüşmekten başka seçenek bulunmadığını söyledi. Brunner, eleştirmenlerin AB'nin temel değerlerinden geri adım atmak olarak nitelendirdiği Brüksel'de planlanan toplantıyı savundu.

AB Komisyonu, düzensiz göçle mücadele ve sınır dışı süreçlerini hızlandırma çabaları kapsamında Taliban yetkililerini görüşmelere davet etti. Ancak AB, Taliban yönetimini resmen tanımıyor.

Brunner, "Durumu iyileştirmek için bu kişilerle konuşmamak bir seçenek değil" ifadelerini kullandı.

Taliban yetkililerine Belçika'ya seyahat için henüz vize verilmedi ve toplantının tarihi de belirlenmedi. Buna rağmen girişim, Brüksel'de tartışmalara yol açtı.

Avrupa ülkeleri, Taliban'ın 2021 yılında yeniden iktidara gelmesi ve İslam hukukuna ilişkin katı yorumunu uygulamaya koymasının ardından Kabil'deki büyükelçiliklerini kapatmıştı.

Taliban yönetimi altında kadınlar evden çıkarken neredeyse tamamen örtünmek zorunda kalırken, parklar ve spor salonları dahil birçok kamusal alana erişimleri yasaklandı. Kız çocuklarının eğitimi ise 12 yaşında sona eriyor.

İnsan hakları örgütleri, Birleşmiş Milletler'in milyonlarca kişinin açlık ve ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya olduğunu belirttiği ağır insani kriz ortamındaki Afganistan'a göçmenlerin geri gönderilmesinin hukuki ve etik boyutlarını sorguluyor.

Ancak Brunner, Taliban'la yapılacak görüşmelerin "Taliban rejimini" tanımak anlamına gelmediğini belirterek, birçok üye devletin bu yönde talepte bulunduğunu ve görüşmelerin Avrupa'nın çıkarına olduğunu savundu.

Brunner, "En azından Avrupalılar için olduğu kadar iltica başvurusunda bulunan kişiler için de durumu iyileştirmek adına onlarla konuşmak önemli," dedi.

Belçika hükümeti yaptığı açıklamada, AB Komisyonu'nun heyette yer alması beklenen Taliban yetkililerinin isimlerini ilettiğini ve bu sayede güvenlik birimlerinin incelemelere başladığını bildirdi. Ancak söz konusu kişilerden henüz herhangi bir vize başvurusu alınmadığı belirtildi.

Avrupa genelinde kamuoyunun göç konusunda daha sert bir tutum benimsemesi ve bunun aşırı sağ partilerin seçim başarılarını artırması üzerine Avrupa hükümetleri de göç politikalarında daha katı adımlar atmaya yöneldi.

Göçmen girişlerindeki düşüşle birlikte Brüksel'in odağı, geri gönderme sisteminin etkinliğini artırmaya kaydı.

AB verilerine göre, 2013-2024 döneminde Afgan vatandaşları tarafından yaklaşık 1 milyon iltica başvurusu yapıldı. Bu başvuruların yaklaşık yarısı kabul edildi.

Geçen yıl AB'nin 27 üye ülkesinden yaklaşık 20'si, ülkede kalma hakkı bulunmayan bazı göçmenlerin, özellikle de suç kaydı bulunanların Afganistan'a geri gönderilmesine destek verdiklerini belirten bir mektuba imza attı.

Bazı ülkeler ise uygulamaya geçti. Almanya, 2024 yılından bu yana suç hükmü bulunan 100'den fazla Afgan vatandaşı sınır dışı etti.