Évian'daki G7 Zirvesi'nin Gündemi: Savaş, Tarifeler ve Yapay Zeka Devleri

Évian-les-Bains, maden sularıyla ünlü Alp beldesi, 52. G7 Zirvesi'ne ev sahipliği yapıyor. Pazartesi günü başlayan ve çarşambaya kadar sürecek zirve, yakın dönemin en gergin diplomatik anlarından birine denk geliyor.

Trump'ın Gecikmeli Gelişi

ABD Başkanı Donald Trump, 80. doğum günü nedeniyle Beyaz Saray'da bir karma dövüş sanatları maçı izledikten sonra pazar gecesi geç saatlerde Fransa'ya hareket edecek. Bu gecikme, zirve programında değişikliğe yol açtı. Trump, Pazartesi günü Macron ile baş başa görüşecek ve akşam resmi karşılama yemeğine katılacak. Zirve sonrası ise Versailles Sarayı'nda bir akşam yemeği planlanıyor.

İran Anlaşması: Olabilir de Olmayabilir de

Gözler, Washington ile Tahran arasında olası bir barış anlaşmasına çevrilmiş durumda. Üst düzey bir yönetim yetkilisi, anlaşmanın birkaç gün içinde gelebileceğini ancak bunun yüzde 100 garanti olmadığını söyledi. Önemli bir arabulucu olan Pakistan ise tablonun hiç olmadığı kadar çözüme yakın olduğunu belirtti. Çatışma başlamadan önce dünya deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık dörtte biri, İran'ın mart başında dostça olmayan ülkelere kapattığı Hürmüz Boğazı'ndan geçiyordu. Bu adım enerji fiyatlarını sert biçimde yukarı çekti.

Bir anlaşma sağlansa bile mayın temizliği ciddi bir askeri operasyon gerektirecek. Birleşik Krallık ve Fransa, 15'ten fazla ülkenin askeri planlamacılarının destek verdiği bir mayın temizleme planı hazırladı. Trump'ın bu planı desteklemesini sağlamak, zirvenin ana hedeflerinden biri olarak görülüyor.

Ekonomik Gerilimler ve Transatlantik İlişkiler

Zirvenin kalbinde, Macron ile Trump arasındaki değişen ilişki yer alıyor. Artık ortada bir "bromance" olmasa da karşılıklı saygı seviyesine ulaştıkları belirtiliyor. Avrupalılar, ABD'nin AB mallarına uyguladığı tarifeler, Trump'ın NATO konusundaki muğlaklığı ve Hürmüz'ün kapatılmasının yarattığı ekonomik acıyla geliyor. Bir değerlendirmeye göre, 2025'te Avrupalılar diz çökme stratejisini kabullenmeye hazırken, 2026'da bu duruma tahammül azaldı.

Kanada Başbakanı Mark Carney, zirve arifesinde Dublin'de sert bir konuşma yaptı: "İrlanda ve Kanada, sessiz bir geçişi değil, küresel bir kopuşu yönetiyor. Soğuk Savaş sonrası dünyanın kural temelli düzeni çözülüyor."

Ukrayna ve Yapay Zeka Gündemi

Volodimir Zelenskiy, salı günü "Ukrayna ve Avrupa için barış ve güvenlik inşa etmek" başlıklı bir çalışma oturumuna katılacak ancak Trump'la ikili görüşme yapmayacak. Aynı gün öğleden sonra düzenlenecek ayrı bir çalışma öğle yemeğinde Mısır, BAE ve Katar liderleri bir araya gelecek.

Yapay zeka konusunda zirve, sektör liderlerini daha önce görülmemiş ölçekte buluşturacak. OpenAI CEO'su Sam Altman, Google DeepMind CEO'su Demis Hassabis ve Anthropic CEO'su Dario Amodei katılımlarını teyit etti. Bu, üç büyük yapay zeka şirketinin temsil edildiği ilk G7 toplantısı olacak. Macron'un bizzat davet ettiği Altman için bu, ilk G7 deneyimi olacak. Çarşamba günü iş dünyası temsilcileriyle "yapay zekanın güvenli, hızlı ve etkili biçimde devreye alınması" başlıklı özel bir çalışma öğle yemeği planlandı.