ABD ile İran arasındaki 14 maddelik anlaşma ortaya çıktı: Yaptırımlar kalkıyor, savaş bitiyor

Basına sızan anlaşma metnine göre, ABD ile İran arasında 14 maddelik bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya varıldı. Mutabakat kapsamında Washington yönetiminin, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir fonu garanti edeceği öne sürülürken; Tahran yönetiminin ise nükleer silah üretmeyeceğini taahhüt ederek Basra Körfezi'ndeki ticari gemi trafiğini güvence altına alacağı belirtiliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararıyla onaylanması planlanan nihai anlaşma öncesinde, İran'ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması ve petrol ihracatına yönelik bankacılık muafiyetlerinin ivedilikle devreye alınması da taslakta yer alan maddeler arasında bulunuyor. İşte 14 madde:

1. Madde 1: İran ve ABD, müttefikleriyle birlikte Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan eder, birbirlerine karşı güç kullanmaktan kaçınır.
2. Madde 2: Taraflar birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterir, iç işlerine karışmaz.
3. Madde 3: En fazla 60 gün içinde müzakere edilerek nihai anlaşmaya varılması hedeflenir.
4. Madde 4: ABD, deniz ablukasını kaldırır, 30 gün içinde trafiği tam kapasiteye döndürür ve nihai anlaşmadan sonra 30 gün içinde kuvvetlerini çevreden çeker.
5. Madde 5: İran, Basra Körfezi-Umman Denizi arasında ticari gemi hareketinin 30 gün içinde savaş öncesi hacme dönmesini sağlar.
6. Madde 6: ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın rehabilitasyonu için en az 300 milyar dolar finansmanı garanti eder, uygulama planı 60 günde formüle edilir.
7. Madde 7: ABD, BMGK ve UAEA kararları doğrultusunda tüm tek taraflı yaptırımları belirlenen takvime göre sona erdirir.
8. Madde 8: İran, nükleer silah üretmeyeceğini yineler; nükleer konular nihai anlaşmada ele alınır.
9. Madde 9: Nihai anlaşmaya kadar İran nükleer programındaki mevcut durumu korur, ABD yeni yaptırım uygulamaz veya güç takviyesi yapmaz.
10. Madde 10: ABD, İran ham petrolü, petrokimya ve ilgili hizmetlerin ihracatı için muafiyetler tanır.
11. Madde 11: ABD, İran'ın dondurulmuş fonlarını serbest bırakır ve bu fonlar İran Merkez Bankası tarafından belirlenen lehtarlara kullandırılır.
12. Madde 12: Taraflar, anlaşmanın uygulanmasını ve taahhütleri denetlemek üzere bir mekanizma kurar.
13. Madde 13: 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulandığına dair güvence alındıktan sonra kalan maddeler için nihai anlaşma müzakereleri başlar.
14. Madde 14: Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı kararıyla onaylanır.