BM İnsan Hakları Şefi Açıkladı: Dünyada 58 Ülke Mayın Tehdidi Altında

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, en az 58 ülke ve bölgenin anti-personel mayınlarla kirli olduğunu ve Myanmar, Suriye, Afganistan, Ukrayna gibi ülkelerde ciddi sivil kayıplar yaşandığını açıkladı.

Türk yaptığı açıklamada, "Anti-personel Mayınlarının Yasaklanması Sözleşmesi'nin kabulünün üzerinden neredeyse 30 yıl geçmesine rağmen bu patlayıcı silahlar, döşendikten onlarca yıl sonra bile insanları öldürmeye ve yaralamaya devam ediyor. Bu son derece kaygı verici." dedi. "Tüm devletlerin bu silahların üretimini, kullanımını ve transferini sona erdirme taahhütlerini yenilemeleri ve mevcut mayınların temizlenmesi için işbirliğini artırmaları hayati önem taşıyor."

2024 Verileri

Mayın izleme kuruluşunun verilerine göre, yalnızca 2024 yılında kara mayınları ve patlayıcı kalıntıları nedeniyle en az 945 kişi hayatını kaybetti, 4 bin 325 kişi yaralandı. Raporda, kurbanlar arasında sivillerin oranının yaklaşık yüzde 90 olduğu belirtildi.

En yüksek kayıp sayıları Myanmar'da (2 bin 29 kayıp), Suriye'de (bin 15 kayıp) ve Afganistan'da (624 kayıp) kaydedildi. Ukrayna, Nijerya, Mali, Yemen ve Burkina Faso'da da 200'ün üzerinde kayıp bildirildi.

Çocuklar En Çok Etkilenen Grup

Türk'ün ofisi, 1999'dan bu yana anti-personel mayınlarına bağlı sivil kayıpların yüzde 40'ından fazlasını çocukların oluşturduğuna dikkat çekti. Mayınlar sadece ölüm ve sakatlığa yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda bölgeleri yaşanmaz hale getiriyor, insanların temel haklara erişimini kısıtlıyor, yerinden edilmeyi uzatıyor ve tarım arazilerinin kullanımını engelliyor.

Uluslararası Çabalar ve Sözleşmeler

Ottawa Anti-Personel Mayın Yasaklama Sözleşmesi'ne 162 devlet taraf olmasına rağmen, büyük mayın stoklarına sahip bazı ülkeler henüz katılmamıştır. Estonya, Finlandiya, Letonya, Litvanya ve Polonya sözleşmeden çekilirken, Ukrayna da uygulamayı askıya alma kararı aldı.

Türk, "Anlaşmayı henüz onaylamamış devletler bunu derhal yapmalı, çekilmiş olanlar da hızla yeniden katılmalıdır" çağrısında bulundu. Lübnan'ın Ottawa sözleşmesine katılma kararını memnuniyetle karşıladığını belirtti.

Fon Azalıyor

BM Mayın Faaliyetlerine Yardım Gönüllü Güven Fonu'na yapılan katkılar 2025'e kadar olan yedi yıllık dönemde ciddi bir düşüş gösterdi. 125 milyon dolardan 46 milyon dolara gerileyen fon, mayın temizleme çalışmalarını olumsuz etkiliyor.

Ayrı bir açıklamada, Mayın Yasaklama Kampanyası, 2025 yılında mayınlar ve savaş kalıntıları nedeniyle 5 binden fazla kişinin öldüğünü veya yaralandığını, bunların çoğunluğunu sivillerin oluşturduğunu bildirdi.