İtalya'dan Türkiye'ye 4.200 Ton Yasa Dışı Tekstil Atığı

İtalya'dan Türkiye'ye Yasa Dışı Tekstil Atığı Sevkiyatı

Avrupa Yolsuzlukla Mücadele Ofisi (OLAF) öncülüğünde yürütülen uluslararası soruşturmada, İtalya'dan Türkiye'ye yasa dışı yollarla 4 bin 200 ton tekstil atığı gönderildiği tespit edildi. Yetkililer, çevre mevzuatını ve geri dönüşüm maliyetlerini aşmayı amaçlayan bu sistemin yüksek kâr sağlayan bir kaçakçılık operasyonu olduğunu belirtti.

İncelemenin odağında, yüksek oranda akrilik lif içeren tekstil atıkları yer aldı. Çevrede 200 yıla kadar kalabilen bu sentetik malzemeler, karmaşık geri dönüşüm süreçleri gerektirdiği için sıkı çevre kuralları ve yüksek maliyetlerle bertaraf ediliyor. Kaçakçılar, bu yükümlülüklerden kaçınmak amacıyla atıkları yanlış etiketleyerek sevk etti.

OLAF, ticaret akışları, gümrük verileri ve geri dönüşüm kapasitesi analizleriyle şüpheli sevkiyatları tespit ederek Türk makamlarını bilgilendirdi. Varış noktasında yapılan kontrollerde, yanlış etiketlenmiş ve yasa dışı yollarla gönderilen tekstil atıkları ortaya çıkarıldı.

Soruşturma Derinleşiyor

Denetçiler, Türkiye'de çevre kurallarını ihlal eden bir geri dönüşüm tesisine bağlı depoda, ilk tespit edilen 4 bin 200 tona ek olarak 2 bin 100 ton daha tekstil atığı buldu. Ayrıca Mersin Limanı'nda, aynı yöntemle gönderilmiş 768 ton atık daha tespit edildi.

Soruşturma kapsamında İtalya'da Carabinieri, Brescia'daki bir iş kompleksine baskın düzenledi. Şirket tesislerine ve bir kamyon filosuna el konulurken, yaklaşık 12 milyon euro değerindeki mali varlıklara tedbir uygulandı.

OLAF Direktörü'nden Açıklama

OLAF Genel Direktörü Petr Klement, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Belirli türde tekstil atıklarının geri dönüşüm maliyetlerini ya da çevre düzenlemelerine uyum yükümlülüğünü yasa dışı yollarla ortadan kaldıran bu tür düzenekler, örgütlü şebekeler için önemli bir yasa dışı kazanç kapısı oluşturuyor" ifadelerini kullandı. Klement, dosyayı çevre suçlarıyla mücadelede uluslararası iş birliğinin önemine dikkat çeken bir örnek olarak değerlendirdi.

AB'de Tekstil Atıkları ve Ultra Hızlı Moda

Avrupa'da giysilerin giderek "tek kullanımlık" bir ürün gibi görülmesi, toplama, ayrıştırma ve geri dönüşüm sistemleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Atık tekstillerin önemli bir bölümü, Avrupa'da ya da ikinci el tekstil ihracatı yapılan ülkelerde düzenli depolama sahalarına veya yakma tesislerine gönderiliyor.

AB'de tekstil atıkları sorunu giderek büyüyor. 2019 yılında Avrupa'da yaklaşık 12,6 milyon ton tekstil atığı oluşurken, bunun yalnızca beşte biri yeniden kullanım veya geri dönüşüm için toplanabildi. Avrupa Komisyonu, bu soruna yanıt olarak 2025 yılında tekstil atığı yönetimi kurallarını sıkılaştırdı.

Fransa öncülüğünde beş AB üyesi ülke, ultra hızlı moda platformlarına karşı koordineli bir baskı kampanyası başlattı. Basına yansıyan bir belgede, Çin merkezli Shein ve Temu gibi platformların çevresel hedefleri tehdit ettiği vurgulandı. Ülkeler, "Çevrim içi platformlar üzerindeki denetim ve kontrolü güçlendirin, piyasa gözetimini artırın ve Döngüsel Ekonomi Yasası ile Piyasa Gözetimi Tüzüğü kapsamındaki uygulama boşluklarını kapatın" çağrısında bulundu.

Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Monique Barbut, çevre bakanları toplantısında yaptığı açıklamada, "Bu alanda görece ilerideyiz ve kendi deneyimimizi, ayrıca Avrupa'nın bu konuda da nasıl birlikte ilerleyebileceğini paylaşabilmekten memnuniyet duyuyoruz" dedi.