AB'nin Rusya Yaptırımlarında Petrol, Morina ve Kirill Krizi

Avrupa Birliği, Rusya'ya yönelik 21. yaptırım paketinde anlaşma sağlamakta zorlanıyor. 15 Temmuz'a kadar uzlaşma hedeflenirken petrol fiyat tavanı, morina balığı ithalatı ve Patrik Kirill gibi başlıklar üye ülkeler arasında derin ayrılıklara yol açıyor. Bulgaristan ise veto tehdidini açıkça dile getiriyor.

Petrol Fiyat Tavanı Tartışması

Brüksel, Rusya'dan deniz yoluyla taşınan petrole uygulanan fiyat tavanının otomatik olarak gözden geçirilmesini önlemek için 15 Temmuz'a kadar anlaşmaya varmak zorunda. Mevcut sistemde tavan, ortalama piyasa fiyatının yüzde 15 altında kalacak şekilde her altı ayda bir ayarlanıyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla Urals petrolünün fiyatı yükseldiğinden, yaklaşan gözden geçirmenin yukarı yönlü olması ve Moskova'ya ekonomik nefes aldırması bekleniyor. Komisyon, bu senaryodan kaçınmak için tavanın Ocak 2027'ye kadar varil başına 44 dolar seviyesinde tutulmasını önerdi. Diplomatlara göre büyükelçiler, ya gözden geçirmeyi ertelemeyi ya da tamamen yeni bir sabit tavan fiyat getirmeyi tartışıyor.

Morina Balığı İthalatı ve LNG Yasağı

LNG tankerlerinin satışına getirilen yasak da soru işaretlerine yol açarken, şimdiye dek yaptırımlardan muaf tutulan Rusya menşeli balık ithalatına getirilecek kısıtlamalar da tartışma yaratıyor. Almanya, Fransa, Polonya ve Hollanda gibi çok sayıda üye ülke her yıl hatırı sayılır miktarda Rus morinası ve mezgiti satın alıyor. Ukrayna'ya yönelik topyekûn işgale katılan Rus askerlerinin AB'ye girişini engellemeye yönelik bir girişim ise Fransa ve İtalya'dan dirençle karşılaşıyor. Bir diplomat, farklı başkentlerden gelen itirazları yumuşatmaya yönelik istisnalar sayesinde Komisyonun ilk taslağının zaten "sulandırıldığını" belirtti.

Patrik Kirill ve Bulgaristan'ın Veto Tehdidi

Yeni hükümetiyle birlikte Bulgaristan dengeleri bozan bir aktör olarak öne çıktı. Başbakan Rumen Radev, Ukrayna'daki savaşı meşrulaştırmak için revizyonist propaganda yaymakla suçlanan Rus Ortodoks Kilisesi'nin başı Patrik Kirill'e yaptırım uygulanmasına karşı olduğunu kamuoyu önünde açıkladı. Önerilen yaptırım paketi, Kirill'e seyahat yasağı ve mal varlığı dondurması öngörüyor. AB, Kirill'i ilk kez 2022'de kara listeye almaya çalıştı ancak dönemin başbakanı Viktor Orbán liderliğindeki Macaristan, bunu din özgürlüğü meselesi olarak nitelendirerek hamleyi engelledi. Konu, yeni Macar hükümeti Kirill'i hedef almaya hazır olduğunun sinyalini verene kadar Mayıs ayına dek rafa kaldırılmıştı. Ancak Radev şimdi bu ismin listeden çıkarılmasını istediğini açıkça ortaya koydu. Radev'in listede görmek istemediği bir diğer isim ise Rusya'nın büyük enerji şirketi Lukoil'in milyarder kurucusu Vagit Alekperov. Radev, Alekperov'un kara listeye alınmasının, Lukoil'in Neftohim Burgas rafinerisinin devlet tarafından devralınmasına karşı açtığı iddia edilen 3 milyar avroluk tazminat davası nedeniyle "kendi ayağımıza sıkmak" anlamına geleceğini savunuyor. Radev, önerilen yaptırımların gübreler ve Sofya metrosu için yedek parçalar üzerindeki etkisine dair endişelerini de dile getirdi. Geçen hafta yaptığı açıklamada, "Yaptırım paketinin bu haliyle geçmesine izin vermeyeceğiz. Bir oyumuz var ve bunu kullanacağız" dedi.

Müzakereler ve Gelecek

Çok sayıdaki zor başlık nedeniyle müzakerelerin, AB Konseyi dönem başkanlığını 1 Temmuz'da Kıbrıs'tan devralacak olan İrlanda'nın görev süresine sarkması bekleniyor. Görevi devralmadan önce düzenlenen bir basın toplantısında Büyükelçi Aingeal O'Donoghue, 15 Temmuz son tarihine yetişileceğine inandığını söyledi. "Tüm yaptırım paketlerinde olduğu gibi, üye devletleri dinleme, onların gerçek kırmızı çizgilerini anlama ve ardından uzlaşıya varmanın mümkün olup olmadığına bakma sürecinden geçiyoruz" dedi. "Sonuçta bu paketler bir tür denge" diye konuştu.