Güvenli Ödeme Sistemi Taşınmaz Satışlarında Ertelendi

Ticaret Bakanlığı, taşınmaz satışlarında ödeme ile tapu devrinin eş zamanlı yapılmasını sağlayacak Güvenli Ödeme Sisteminin zorunlu uygulama tarihini 1 Temmuz 2026'dan 1 Ekim 2026'ya erteledi. Karar, sektörde yalnızca bir takvim değişikliği değil, aynı zamanda gayrimenkul piyasasının dijital, mali ve hukuki altyapısını tamamlaması için verilen kritik bir hazırlık süresi olarak değerlendiriliyor.

Uzun yıllardır tartışılan ödeme güvenliği sorunu, özellikle yüksek tutarlı taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcı arasında ciddi riskler oluşturuyordu. Güvenli Ödeme Sistemi, bu riskleri azaltmayı hedeflese de başarılı olabilmesi için teknik altyapının yanı sıra tapu müdürlükleri, bankalar ve yetki belgeli emlak işletmeleriyle bütünleşik çalışması gerekiyor.

Erteleme Sektör İçin Uyum Zamanı

Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, zorunlu uygulama tarihinin ertelenmesini sektörün hazırlıklarını tamamlaması açısından yerinde bir karar olarak nitelendirdi. Özelmacıklı, sistemin alıcı ve satıcıyı aynı anda koruyarak dolandırıcılık ve ödeme kaynaklı mağduriyetleri azaltacağını belirtti. Ancak, uygulamanın kalıcı başarı sağlayabilmesi için değer barışı, gerçek satış bedelinin beyanı, emlak işletmelerinin sürece entegrasyonu ve hizmet bedellerinin güvence altına alınması gibi unsurların dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

Emlak İşletmelerinin Rolü

Özelmacıklı, gayrimenkul satış süreçlerinin önemli bir bölümünün yetki belgeli emlak işletmeleri tarafından yürütüldüğüne işaret ederek, bu işletmelerin sistemin doğal paydaşı olduğunu söyledi. Hizmet bedellerinin güvenli ödeme altyapısına entegre edilmesinin komisyon tahsilatlarındaki sorunları azaltacağını ve kayıt dışı faaliyetlerle mücadeleye katkı sağlayacağını ifade etti. Ayrıca, muameleci, iş takipçisi ve yetkisiz aracılık faaliyetlerinin de bu süreçte daha görünür hale geleceği belirtildi.

Gerçek Değer Beyanı Sorunu

Güvenli Ödeme Sistemi ödeme güvenliğini artırsa da taşınmaz satışlarındaki kayıt dışılık sorununu tek başına çözmeye yetmeyebilir. Özellikle tapuda gerçek satış bedelinin altında beyan yapılması sektörün en önemli sorunlarından biri. Özelmacıklı, gerçek satış bedellerinin beyanını teşvik edecek vergisel düzenlemelerin gündeme gelmesi gerektiğini belirterek, tapu harçlarının düşürülmesi ve değer artış kazancı muafiyeti gibi adımların gönüllü uyumu artırabileceğini söyledi.

Sektör temsilcileri, yüksek tapu harcı yükünün tarafları düşük bedel beyanına yönlendirdiğini, bu nedenle güvenli ödeme altyapısının vergi sistemiyle uyumlu ve teşvik edici bir modelle desteklenmesi gerektiğini dile getiriyor.

Proje ve Taksitli Satışlar İçin Özel Model

Gayrimenkul piyasasında tüm satışlar peşin ödeme ve anlık tapu devriyle gerçekleşmiyor. Konut projelerinde, ön ödemeli satışlarda ve taksitli modellerde farklı süreçler işliyor. Bu nedenle, Güvenli Ödeme Sisteminin sadece klasik ikinci el satışlar için değil, proje satışları ve taksitli ödeme modelleri de dikkate alınarak tasarlanması gerekiyor.

Uzmanlar, 1 Ekim 2026'ya kadar geçecek sürenin yalnızca teknik hazırlık için değil, uygulamada ortaya çıkabilecek istisnaların ve özel durumların netleşmesi için de önemli olacağı görüşünde.

Yeni Dönem İçin Fırsat

Güvenli Ödeme Sisteminin ertelenmesi, bazı kesimler tarafından bir gecikme olarak algılansa da sektör açısından daha sağlıklı bir geçiş için fırsat niteliği taşıyor. Uygulamanın başarıya ulaşması, alıcı ve satıcının korunmasının yanı sıra emlak işletmelerinin sürece dahil edilmesine, hizmet bedellerinin kayıt altına alınmasına ve vergi düzenlemelerinin piyasa gerçekleriyle uyumlu hale getirilmesine bağlı olacak.

1 Ekim 2026 itibarıyla zorunlu hale gelmesi beklenen sistem, doğru kurgulanması halinde gayrimenkul satışlarında güveni artıracak, dolandırıcılık risklerini azaltacak ve kayıtlı işleyişi güçlendirecek. Ancak asıl sınav, yalnızca ödeme güvenliğinin sağlanması değil, tüm piyasa aktörleriyle birlikte daha şeffaf ve denetlenebilir bir yapıya kavuşulması olacak.