Buğday, Pirinç ve Pamuk Fiyatları Sert Yükseldi: El Nino Etkisi

Tarım Emtialarında Yükseliş ve Düşüşler

Emtia piyasasında tarım grubu ürünlerinde yılın ilk yarısında jeopolitik riskler ve iklimsel etkiler nedeniyle ürün bazlı ayrışmalar öne çıktı. Buğday, soya fasulyesi, pirinç ve pamukta sert yükselişler görülürken, mısır, kahve, şeker ve kakaoda sert düşüşler kaydedildi.

Buğday, Pirinç ve Soya Fasulyesinde Artış

Chicago Ticaret Borsasında kile başına fiyatlar, buğdayda yüzde 16,2, pirinçte yüzde 24, soya fasulyesinde yüzde 9,2 artarken mısırda yüzde 1 azaldı. Buğdayın kile başına fiyatı, 6,8825 dolarla Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti. Petrol fiyatlarındaki hızlı yükselişlerin gübre ve enerji maliyetlerine yansıması tahıl fiyatlarını yukarı çekti. Kuraklık ve gübre endişeleri arz beklentilerini daraltarak buğday fiyatlarını yükseltti. ABD'nin önemli tarım bölgelerinde yaşanan kuraklık ve gübre maliyetlerindeki artış, buğday ekim alanlarını tarihi düşük seviyelere indirdi. Ayrıca Hürmüz Boğazı kaynaklı lojistik sorunlar da buğday fiyatlarını hızlı yükseltti.

Pirinç Fiyatlarında Yüzde 20'nin Üzerinde Artış

Hava olayı riskleri ve savaşın tetiklediği enerji-gübre maliyetleri pirinç üretimini baskıladı. Hindistan'ın ihracat kısıtlamaları küresel pirinç arzını daraltarak fiyatları yukarı itti.

Pamuk Yılın İlk Yarısında Yüzde 19,5 Yükseldi

Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, pamukta yüzde 19,5 artarken şekerde yüzde 1,3, kahvede yüzde 15 geriledi. Kakaonun ton başına fiyatı yılın ilk yarısında yüzde 16,3 azaldı. Kahvenin libresi 2,3885 dolarla Eylül 2024'ten bu yana en düşük seviyeyi, şekerin libresi 0,1334 dolarla Ekim 2020'den bu yana en düşük seviyeyi, kakaonun ton başına fiyatı 2 Mart 2026'da 2 bin 846 dolarla Nisan 2023'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü. ABD'deki kuraklık ve don riski pamuk fiyatlarını yükseltti.

Kahve, Şeker ve Kakaoda Düşüş

Brezilya'da kahve hasadının rekor seviyelere ulaşacağı beklentileri ve Brezilya realinin dolar karşısında gerilemesi kahve fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Yüksek üretim rakamları ve talebin azalacağı endişeleri şeker fiyatlarında değer kaybına yol açtı. Batı Afrika'daki olumlu hasat görünümü ve zayıf talep kakao fiyatlarını baskılamaya devam etti.

Uzman Yorumu: Savaş ve El Nino Etkisi

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, yaptığı değerlendirmede, El Nino hava olayının emtia piyasasında çeşitli ürünlerde yükselişlere neden olduğunu belirtti. Ergezen, "El Nino ile birlikte içinde Hindistan'ın da bulunduğu Uzak Doğu ve Güneydoğu Asya tarafında yağışların azaldı. Bu durum pirinç ve pamuk gibi ürünlerin rekoltesinin azalmasına yol açarak fiyatlamalara yansıdı." dedi. Ergezen, El Nino'nun Avustralya'da daha kurak bir iklime yol açtığını ve bunun da buğday rekoltesinde endişelere neden olduğunu ifade etti. Ayrıca, yılın ilk yarısında ABD-İran savaşıyla birlikte tedarik zincirindeki sıkıntıların da fiyat artışlarında etkili olduğunu söyledi. Ergezen, "Özellikle ABD-İran Savaşı ile birlikte hem gübre hem de enerji maliyetlerinde artış olduğunu gördük. Bu etkiler, pirinç, buğday, pamuk gibi ürünlerde maliyetleri yükseltti. Enerji maliyetlerindeki artış, polyester üretim maliyetlerini de artırdı. Polyester üretim maliyetlerindeki artış, üreticilerin pamuk tarafına geçmesine yol açtı ve bu da pamuk fiyatlarında artışa yol açtı." şeklinde konuştu.