Emtia Piyasalarında Brent Petrol 19 Haftanın Zirvesinde

Küresel gelişmelerin emtia piyasalarına etkisinin değerlendirildiği haftada, ABD'de açıklanan enflasyon verileri beklenenden düşük çıkarken, Orta Doğu'da artan jeopolitik riskler fiyatlamalar üzerinde belirleyici oldu.

ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) haziranda aylık bazda yüzde 0,4 azalırken, yıllık bazda yüzde 3,5 artışla beklentilerin altında gerçekleşti. TÜFE'deki aylık düşüş, Nisan 2020'den bu yana en sert gerileme oldu. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise haziranda aylık bazda yüzde 0,3 azalırken, yıllık bazda yüzde 5,5 arttı. ÜFE, aylık bazda Ağustos 2025'ten bu yana ilk kez düşüş kaydetti. Enflasyon verilerinin ardından para piyasalarında Fed'in temmuzda faiz artıracağına yönelik beklentiler azalırken, eylül toplantısı olası faiz artırımı için ana tarih olarak görülmeye devam etti. Ancak yatırımcılar, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyondaki yavaşlamayı tersine çevirebileceği endişesiyle verilere temkinli yaklaştı. Fed Başkanı Kevin Warsh, ABD Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi'ndeki konuşmasında, yüksek enflasyona tolerans göstermeyeceklerini ve fiyat istikrarını yeniden tesis etme konusunda kararlı olduklarını vurguladı.

Avro Bölgesi'nde yıllık enflasyon mayısta yüzde 3,2 iken haziranda yüzde 2,8'e gerileyerek Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) gelecek haftaki toplantısında faizleri sabit bırakacağı beklentilerini güçlendirdi. Çin ekonomisi ise zayıf iç talep ve Orta Doğu kaynaklı risklerin etkisiyle ikinci çeyrekte yıllık yüzde 4,3 büyüyerek beklentilerin altında kaldı. İlk çeyrekte yüzde 5 büyüyen ekonomide bu oran, son 3,5 yılın en düşük büyümesi oldu.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yatay seyirle yüzde 4,55'ten, dolar endeksi ise yüzde 0,2 azalışla 100,8 seviyesinden tamamladı.

Değerli Metallerde Satış Baskısı Öne Çıktı

Değerli metallerde, beklentilerin altında kalan ABD enflasyon verilerinin olumlu etkisine karşın petrol fiyatlarındaki yükselişin oluşturduğu enflasyon ve faiz endişeleri satış baskısını artırdı. Altının ons fiyatı, ABD-İran geriliminin petrol fiyatlarını yüksek tutması ve Fed'in kısıtlayıcı para politikasını daha uzun süre sürdürebileceği beklentisiyle değer kaybetti. Analistler, petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyon endişelerini körüklediğini ve doların haftanın son bölümünde toparlanmasının faiz getirisi olmayan değerli metallere olan talebi azalttığını belirtti. Gümüş, bu faktörlerin etkisiyle değerli metaller arasında en sert düşüşü yaşadı. Ons bazında gümüş yüzde 6,6, platin yüzde 2,3, altın yüzde 2,2 ve paladyum yüzde 2,2 geriledi.

Baz Metallerde Arz ve Talep Dinamikleri Ayrıştı

Baz metallerde Çin ekonomisindeki yavaşlama talep görünümünü baskılarken, ürünlere özgü arz gelişmeleri karışık bir seyir izlenmesine neden oldu. Nikelde, Endonezya'nın maden kotası tahsis sürecine ilişkin belirsizlik devam ederken, ABD'deki zayıf üretici enflasyonunun Fed beklentilerini yumuşatması fiyatları destekledi. Alüminyumda, Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık sorunlarının Körfez Bölgesi'ndeki üretim ve sevkiyatları aksatabileceği endişesi fiyatları yukarı taşıdı. Çinkoda ise Çin'in emlak ve inşaat sektörlerindeki zayıflığın galvanizli çelik talebini azaltabileceği kaygısı fiyat baskısı yarattı. Tezgah üstü piyasada libre bazında nikel yüzde 2,3 ve alüminyum yüzde 0,7 artarken, çinko yüzde 2,4, kurşun yüzde 0,7 ve bakır yüzde 0,2 geriledi.

Brent Petrol ve Doğal Gaz

Brent petrol, ABD ile İran arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi, Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının azalması ve tankerlere yönelik güvenlik riskleriyle 19 haftanın en hızlı haftalık yükselişini kaydetti. ABD'nin İran'daki askeri ve ulaşım altyapısına yönelik saldırılarını artırması, İran'ın Orta Doğu'daki ABD üslerine saldırılarla karşılık vermesi çatışmaların bölgeye yayılma endişesini artırdı. Gerilim öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20'sinin taşındığı Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışı azalırken, gemilere yönelik saldırı riski deniz taşımacılığında güvenlik endişelerini yükseltti.

Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki akışın azalmasının fiziki arz endişelerini güçlendirdiğini ve petrol fiyatlarındaki jeopolitik risk primini artırdığını belirtti. İran'ın, ABD'nin enerji altyapısına yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde Husilerden Kızıldeniz'deki taşımacılığı engellemesini istediğine ilişkin haberler endişeleri daha da artırdı. Hürmüz Boğazı'na alternatif güzergah olan Kızıldeniz'in de risk altına girmesi petrol piyasasındaki jeopolitik risk primini yükseltti. Suudi Arabistan'ın normal dönemde Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatının yüzde 70'ten fazlasını doğu-batı boru hattıyla Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na yönlendirmesi, alternatif güzergahlar üzerindeki baskının arttığını ortaya koydu.

ABD'de ticari ham petrol stoklarının 1,7 milyon varil, benzin stoklarının 1,5 milyon varil azalması ve rafineri kapasite kullanım oranının yüzde 96,2'ye çıkması da fiyat artışını destekledi. Doğal gaz ise ABD piyasasındaki güçlü arz görünümü nedeniyle petrolden negatif ayrıştı. ABD'de üretimin günlük 110,3 milyar fit küpe yükselmesi, stoklara 41 milyar fit küp gaz eklenmesi ve LNG tesislerine giden akışın azalması, Orta Doğu kaynaklı enerji risklerinin doğal gaz fiyatlarına etkisini sınırladı. Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 14,2 artarken, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 1 düştü.

Tahıllar ve Diğer Tarım Emtiaları

Tarım emtialarında karışık bir seyir izlenirken, tahıllarda Karadeniz'deki sevkiyat riskleri, ABD'deki hava koşulları ve üretim tahminleri etkili oldu. Buğdayda, Rusya ile Ukrayna'nın Karadeniz ve Azak Denizi'ndeki gemilere yönelik saldırılarının artması bölgeden tahıl ihracatının aksayabileceği endişesini güçlendirdi. Ukrayna'nın Karadeniz limanları üzerinden tahıl ihraç etme kapasitesinin Rus saldırıları nedeniyle yaklaşık üçte bir oranında azalması ve Azak Denizi'ndeki taşımacılığın sınırlandırılması fiyatları yukarı çekti. Mısır ve soya fasulyesinde ABD'nin kuzeyindeki üretim bölgeleri için açıklanan aşırı sıcaklık tahminleri öne çıktı. ABD Tarım Bakanlığı'nın haftalık raporunda mısırın yüzde 68'i, soya fasulyesinin yüzde 65'i iyi veya mükemmel durumda değerlendirilirken, ABD'nin Çin'e 340 bin tonluk yeni soya fasulyesi satışı alımları destekledi. Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına buğday yüzde 7, mısır yüzde 1,6, pirinç yüzde 1,3 ve soya fasulyesi yüzde 1 artış kaydetti.

Kahvede, Brezilya Kahve İhracatçıları Konseyi'nin haziran ayı yeşil kahve ihracatının yıllık yüzde 14,4 artarak 2,64 milyon çuvala ulaştığını açıklaması fiyatları baskıladı. Kakaoda Avrupa'nın ikinci çeyrek öğütme miktarının yıllık yüzde 4,6 azalarak son 6 yılın en düşük ikinci çeyrek seviyesine gerilemesi ve Nijerya'nın haziran ayı kakao ihracatının yüzde 30 artması etkili oldu. ABD'de Intercontinental Exchange'te libre bazında pamuk yüzde 3,6, kahve yüzde 3,9 ve şeker yüzde 0,4 gerilerken, kakaonun ton başına fiyatı yüzde 7,5 düştü.