Rekabet Kurumu İlaç Sektörü Raporunu Yayımladı

Rekabet Kurumu, geçtiğimiz yıl sonu 17 ilaç firmasına 245 milyon lira idari para cezası kesmişti. Bu cezaların gerekçelerini içeren İlaç Sektör İncelemesi Ön Raporu tamamlanarak kamuoyuyla paylaşıldı. Raporda, ilaç firmalarının eczanelerle yaptığı ikili anlaşmalar, yeni eşdeğer ilaçların piyasaya sürülmesini engelleyen faaliyetler ve çalışan ayartmama anlaşmaları gibi rekabet ihlalleri ayrıntılı şekilde anlatıldı.

Küresel ve Türkiye İlaç Pazarı Verileri

Rapora göre, küresel ilaç pazarı 2 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştı. Türkiye'de ise ilaç pazarının 2025 yılında 479 milyar TL seviyesinde olduğu ifade edildi. Türkiye, küresel ilaç pazarında 19. sırada yer alırken, ilaç geliştirmek için Ar-Ge'ye 540 milyon dolar harcandığı belirtildi.

Eşdeğer İlaç Üreticilerine Yönelik Engeller

Rapor, fiyatı daha uygun ve muadil ilaçlarla aynı işlevlere sahip eşdeğer (jenerik) ilaç üreticilerinin yaşadığı sorunları da gözler önüne seriyor. Referans yani patentli ana ilaç üreticilerinin, aynı ilaç için molekülün yanı sıra çok sayıda ikincil patent koruması elde etmesi, eşdeğer ilaç üreticilerinin pazara girişini engelliyor. Ayrıca, referans üreticiler tarafından patentin koruma kapsamı ve etkinliğine bakılmaksızın gönderilen ihtarnameler ve dava açma tehditleri de pazara girişi zorlaştırıyor. Bunun yanı sıra, eşdeğer ilaç üreticilerine getirilen ticari üretim yapma zorunluluğu koşulunun pazara girişi 8 ila 10 hafta geciktirdiği tespit edildi.

SGK'nın İlaç Harcamalarındaki Payı

Türkiye'de ilaç harcamalarının miktar bakımından yüzde 95'inin, değer bakımından ise yüzde 85'ten fazlasının geri ödeme kapsamında SGK tarafından karşılandığı kaydedildi. Toplam pazarda ortalama kutu ilaç bedeli ise 164 TL olarak hesaplandı. Türkiye genelinde 30 bin eczane bulunduğu ve ilaç pazarının yüzde 83,8'inin eczane kanalı üzerinden, geri kalanının ise hastane kanalıyla oluştuğu ifade edildi.

Eczaneler İçin Yasal Sınırlamalar

Raporda, eczaneler adına ilaç satışı yapmak maksadıyla internet sitesi açılamayacağı belirtildi. Hastaların belirli bir eczaneye yönlendirilmesi için aracı veya simsar kullanılamayacağı da vurgulandı. Bu kurala aykırı davranışlarda 5 bin TL ile 50 bin TL arasında idari para cezası uygulandığı, tekrarı halinde cezanın iki katına çıkarıldığı aktarıldı.

Referans Fiyatlandırma Sistemi

2004 yılından bu yana ilaç fiyatlandırmasında referans fiyatlandırma sistemi kullanılıyor. Bu sistemde, Sağlık Bakanlığı Avrupa Birliği üyeleri arasından en az 5, en fazla 10 ülkeyi referans ülke olarak belirliyor. Şu anda referans ülkeler Fransa, İspanya, İtalya, Portekiz ve Yunanistan'dan oluşuyor. İlacın satış fiyatı olarak, bu ülkeler arasındaki en düşük fiyat esas alınıyor.