Uraloğlu: Satışa ve Uçuşa Hazır İHA Sayısı 81 Bini Aştı

Uraloğlu: Havacılıkta Yeni Bir Çağ Başlattık

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye Özel Sektör Havacılık İşletmeleri Derneği'nin (TÖSHİD) 1. Ulusal Havacılık Şurası İzleme ve Değerlendirme Zirvesi'nde konuştu. Uraloğlu, zirveyi sektörün ihtiyaç ve taleplerinin açıkça konuşulacağı önemli bir fırsat olarak değerlendirdiğini belirtti.

Uraloğlu, "TÖSHİD, 1989'dan bu yana özel sektör havacılığının ortak sesi olmuştur. Bu nedenle bu zirveyi, sektörün ihtiyaçlarının ve taleplerinin açıkça konuşulacağı önemli bir fırsat olarak değerlendiriyorum." ifadelerini kullandı.

Aktif Havalimanı Sayısı 58'e Çıktı

Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika'nın kesişim noktasında, dört saatlik uçuş mesafesinde yaklaşık 1,6 milyar insanın yaşadığı 67 ülkenin merkezinde yer aldığını söyleyen Uraloğlu, konuşmasına şöyle devam etti:

"Bu coğrafi avantajı doğru okuyarak havacılık stratejilerimizi küresel ölçekte ve bütüncül bir anlayışla planlıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın hava yolu halkın yolu olacak vizyonuyla sivil havacılıkta başarılarla dolu yeni bir çağ başlattık ve son 24 yılda çok büyük atılımları hayata geçirdik. 2002 yılında 26 olan aktif havalimanı sayımızı bugün 58'e çıkardık. Önümüzdeki dönemde yapımları devam eden Yozgat ve Bayburt-Gümüşhane Havalimanlarımızla 58'den 60'a çıkaracağız."

Yolcu ve Kargo Kapasitesinde Rekor Artış

2002 yılında 34,5 milyon olan toplam yolcu sayısının 2025 yılında 247 milyona çıkarıldığını belirten Uraloğlu, şu bilgileri paylaştı:

"489 olan toplam hava aracı sayısı yüzde 424 artışla, 2026 yılı Eylül ayı sonu itibarıyla 2 bin 562'ye ulaştı. Havayolu işletmelerinde bulunan uçak sayımız ise 162 iken 872'ye yükseldi. Koltuk kapasitemiz 6 kat artışla 27.500'den 165.586'ya, kargo kapasitemiz ise yaklaşık 10 kat artışla 303 bin kilogramdan 2,9 milyon kilograma çıktı."

İlk 10 Havacılık Firmasının İhracatı 29 Milyar Doları Buldu

Bakan Uraloğlu, bu başarıların yalnızca kamunun değil, bütün sektörün ortak başarısı olduğunu kaydetti. Körfez bölgesindeki gelişmeler nedeniyle artan maliyetler karşısında Antalya, Adnan Menderes, Dalaman ve Bodrum Havalimanlarında yolcu hava araçlarına yönelik yer hizmetleri tarifesinde uygulanan yüzde 50 oranındaki dönemsel indirimlerin, 2026 yılı tarife revizyonları kapsamında yıl geneline yayıldığını söyledi.

Uraloğlu, "Böylece sektörümüzün önemli bir ayağı olan yer hizmetleri kuruluşlarımızın rekabet gücünü desteklemeyi sürdürüyoruz." dedi.

Havayolu firmalarının başarılarının ülke ekonomisine büyük katkılar sağladığını belirten Uraloğlu, "2025 yılsonu itibarıyla ilk 10 ihracatçı firmamız içinde 3 havayolu şirketimiz yer alıyor. Hizmet ihracatımızın toplamı 125 milyar dolara ulaşırken, ilk 10 havacılık firmamızın ihracatı yaklaşık 29 milyar doları bulmuştur. Bu tablo, havacılığımızın artık yalnızca bir ulaştırma faaliyeti değil, ülkemizin dış ticaret dengesine ve hizmet ihracatına doğrudan katkı sunan stratejik bir sektör olduğunu açıkça göstermektedir." ifadelerini kullandı.

ICAO'nun 193 Üyesinin 175'i ile Hava Ulaştırma Anlaşması

Büyümenin yalnızca yolcu sayıları, filo veya havalimanlarıyla değil, dünyaya erişim kapasitesiyle de ölçüldüğünü belirten Uraloğlu, "Bugün ICAO'nun 193 üyesinin 175'i ile Hava Ulaştırma Anlaşmasına sahibiz. Türk hava yolu işletmeleri 2026 yılı itibarıyla 133 ülkede 356 dış hat noktasına ulaşıyor. Bu geniş ağın oluşturulmasında taşıyıcılarımızın ticari başarısının yanı sıra, ülkeler arasında tesis ettiğimiz güçlü hukuki ve düzenleyici altyapının da önemli bir rolü bulunuyor." şeklinde konuştu.

890 Haftalık İlave Yolcu ve Kargo Trafik Hakkı

Uraloğlu, "Son dört yılda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğümüz tarafından gerçekleştirilen 87 müzakere ve mektup teatisi sonucunda yaklaşık 890 haftalık ilave yolcu ve kargo trafik hakkı elde ettik. Bu haklar yeni hatlara, daha fazla frekansa, yeni uçuş noktalarına dönüşüyor. Suudi Arabistan, Kuveyt, Özbekistan, Ürdün, Mısır, Endonezya, Vietnam, Filipinler, Avustralya, Cezayir ve Tayland gibi önemli pazarlarda ciddi kapasite artışları sağladık." diye konuştu.

Asya-Pasifik bölgesindeki açılımın stratejik önceliklerden biri haline getirildiğini söyleyen Uraloğlu, "Çin ile haftalık yolcu trafik hakkımızı 21 frekanstan 49 frekansa çıkardık. Hong Kong, Singapur, Kazakistan, Özbekistan, Avustralya ve Yeni Zelanda'da da yolcu, kargo ve beşinci trafik haklarımızı önemli ölçüde geliştirdik." dedi.

Kargo Taşımacılığında Yeni Kazanımlar

Kargo taşımacılığında önemli kazanımlar elde edildiğini belirten Uraloğlu, "Kanada'da haftalık 7 olan kargo kapasitemizi sınırsız hale getirdik. Vietnam'da kargo hakkımızı 10'dan 28'e, Kazakistan'da 7'den 38'e, Hong Kong'da 7'den 14'e çıkardık. İstanbul Havalimanı, 2025 yılında 2,1 milyon ton kargo ile Avrupa'da söz sahibi bir konuma geldi ve FedEx ve Trendyol hangarları hizmete açıldı. Bu başarıları daha da ileri taşımak için Ticaret Bakanlığımızca yürütülen yurtiçi aktarım merkezi mevzuat çalışmalarına katkı sağlıyoruz. Transit E-ticaret, uluslararası sipariş karşılama, konsolidasyon, gümrük entegrasyonu, ön beyan ve iade eşya düzenlemeleriyle İstanbul Havalimanı'nı E-ticaret merkezi haline getirmeyi planlıyoruz. Kavramsal ve konsept mimari tasarımı tamamlanan İstanbul E-ticaret Lojistik Merkezimizi önümüzdeki dönemlerde devreye almayı hedefliyoruz." ifadelerini kullandı.

Avrupa Pazarında Karşılıklılık İlkesi

Birçok Avrupa ülkesinde mevcut hava ulaştırma anlaşmalarındaki frekans ve tayin limitlerine ulaşıldığını belirten Uraloğlu, "Bu durum bazı pazarlarda taşıyıcılarımızın ilave frekans veya yeni hat açmasını güçleştiriyor. Bu kapsamda Avrupa pazarındaki mevcut haklarımızı en verimli şekilde kullanmayı ve karşılıklılık ilkesi kapsamında ilave kapasite için temaslarımızı sürdürerek ihtiyaç duyulan yeni imkânlar sağlamayı öncelikli hedeflerimiz arasında görüyoruz." şeklinde konuştu.

Hava ulaştırma politikasının tek taraflı bir büyüme anlayışıyla yürütülmediğini ifade eden Uraloğlu, "Karşılıklılık ilkesi kapsamında ülkemize sefer düzenleyen yabancı hava yolu işletmelerinin sayısının ve uçuş çeşitliliğinin artmasını da destekliyoruz. Çünkü daha fazla bağlantı; daha fazla turist, daha fazla ihracat, daha fazla ticaret ve Türkiye'nin dünyaya daha güçlü bağlanması anlamına geliyor." diye konuştu.

Uçak Bakım, Yedek Parça ve Modifikasyonda Atılım

Türkiye'nin havacılık alanındaki teknik kabiliyetini ve sertifikasyon kapasitesini geliştirmeyi önemsediklerini belirten Uraloğlu, "Havacılık sektöründeki büyümeye paralel olarak uçak bakım, yedek parça imalatı ve modifikasyon gibi alanlarda önemli atılımlar gerçekleştirdik. Yine, HÜRKUŞ Eğitim Uçağı ve Gökbey Helikopterinin sertifikasyonunu gerçekleştirdik. İlk yerli tasarım sıcak hava balonumuza tip sertifikası vererek ülkemizde sıcak hava balonu üretiminin ve diğer ülkelere ihracatının önünü açtık. Sertifikasyon alanındaki teknik ve kurumsal kapasitemizi daha ileri taşıyarak yerli havacılık sanayimizin gelişimini desteklemeyi ve gücünü artırmayı hedefliyoruz." dedi.

Dijital Dönüşüm ve İHA Verileri

Bakan Uraloğlu, dijital dönüşüm çalışmalarından da bahsetti. "Sivil Havacılık Genel Müdürlüğümüz bünyesinde eğitimden lisanslandırmaya, ruhsatlandırmadan denetim ve sertifikasyona kadar birçok süreci dijital ortama taşıyoruz. Daha hızlı, şeffaf, izlenebilir ve veri odaklı bir sivil havacılık yönetimi oluşturuyoruz. Eğitim ve lisanslandırma süreçlerini dijitalleştiriyor, iş ve işlemleri elektronik ortamda yürütüyor ve sektör paydaşlarımızla veri paylaşımını güçlendiriyoruz. İnsan kaynaklı hataları azaltan, kamu kaynaklarını daha verimli kullanan ve karar alma süreçlerini güvenilir verilerle destekleyen bütünleşik bir yönetim altyapısı oluşturuyoruz." dedi.

İHA pilot lisansı sayılarından da bahseden Uraloğlu, "2026 yılı Eylül ayı sonu itibarıyla aktif İHA pilot lisansına sahip kişi sayımız 1 milyon 853 bini, satışa ve uçuşa hazır İHA sayımız ise 81 bini aşmıştır. Bu hızlı büyümeyi düzenli bir hava sahasıyla karşılamak üzere insansız hava araçları alanında İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi Projemizle geleceğin hava sahasını da bugünden planlıyoruz." diye konuştu.

Sürdürülebilirlik ve ICAO Konsey Üyeliği

Uraloğlu, sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda havalimanlarında yenilenebilir enerji yatırımlarını kararlılıkla sürdürdüklerini belirterek, "Böylece enerji ihtiyacımızı sürdürülebilir kaynaklardan karşılayarak karbon salınımının azaltılmasına önemli katkı sağlayacağız." dedi.

Kasım ayında Türk sivil havacılığı açısından önemli bir sürece hazırlandıklarını söyleyen Bakan Uraloğlu, "19-20 Kasım 2026 tarihlerinde Montreal'de gerçekleştirilecek ICAO Olağanüstü Genel Kurulunda, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü Konsey Üyeliği için seçime katılacağız. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü Konseyinin üye sayısı 36'dan 40'a çıkarılmış olup söz konusu Genel Kurulda dört yeni Konsey üyesi seçilecektir. Türkiye bu seçimlere Avrupa Sivil Havacılık Konferansı'nın adayı olarak katılmaktadır. Avrupa Sivil Havacılık Konferansı üyesi ülkelerin adaylığımıza verdiği güçlü destek ve yürütülen yoğun diplomatik temaslar sayesinde seçime güçlü bir konumda gireceğiz. Türkiye'nin Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü Konseyinde yer alması yalnızca sembolik bir başarı olmayacaktır. Konsey üyeliğine seçilmemiz durumunda Türkiye; küresel havacılık politikalarının oluşturulduğu masada doğrudan yer alacaktır." açıklamalarında bulundu.

Bakan Uraloğlu, önümüzdeki dönemde taşıyıcıların ve pazarın ihtiyaçları doğrultusunda yeni hava ulaştırma anlaşmaları imzalamaya, mevcut anlaşmaları güncellemeye, yeni mutabakat zabıtlarıyla trafik haklarını geliştirmeye devam edeceklerini kaydetti.

Uraloğlu, "Biz hava ulaştırma anlaşmalarını yalnızca bir uçuş izni olarak değerlendirmiyoruz. Bu anlaşmaları; turizmin, ihracatın, hava kargonun ve Türkiye'nin küresel bağlantılarının büyümesini sağlayan stratejik araçlar olarak değerlendiriyoruz. Hedefimiz açık: daha fazla ülke, daha fazla nokta, daha fazla frekans, daha güçlü kargo ağı ve küresel havacılığın karar mekanizmalarında daha güçlü bir Türkiye. Bu hedef doğrultusunda kamu ve özel sektörümüzle birlikte çalışmaya ve Türk sivil havacılığını daha ileriye taşımaya devam edeceğiz." dedi.