Kullanılmayan İzin Parası Brüt Maaş Üzerinden Ödeniyor: Yargıtay Kararı ve Tüm Detaylar

Yıllık İzin Hakkı ve Süreleri

Çalışanlar, işe başladıkları tarihten itibaren deneme süresi de dahil bir yıllık çalışma süresini doldurduklarında yıllık izin hakkı kazanır. Bir yıldan az süre çalışanların yıllık izin hakkı bulunmamaktadır. Yıllık izin süresi, kıdem ve yaşa göre değişir:

• 1-5 yıl arası: 14 gün
• 5-15 yıl arası: 20 gün
• 15 yıl ve üzeri: 26 gün

18 yaş ve daha küçükler ile 50 yaş ve üzeri çalışanların yıllık izin süresi 20 günden az olamaz. Memurlar için ise hizmet süresi 10 yıla kadar olanlar 20 gün, 10 yıl ve üzeri olanlar 30 gün yıllık izin kullanır. Öğretmenler, yaz tatili süresince izin haklarını kullanır. Radyoaktif alanlarda çalışanlara her yıl yıllık izne ek olarak 1 ay daha sağlık izni verilir. Memurlar, iki yıllık izin süresini birleştirerek kullanabilir. Memurların izinli olduğu cumartesi ve pazar günleri yıllık izin hesabına dahil edilir.

Yıllık İzin Ücreti Hesaplama

Çalışanın vefatı veya işten ayrılması halinde kullanılmayan yıllık izin karşılığı ücretler, son brüt maaş esas alınarak hesaplanır. Hesaplama yapılırken SGK işsizlik ve işçi primleri, gelir ve damga vergisi kesintileri de hesaba katılır.

Yıllık İzin Devri ve Bölünmesi

Anayasaya göre yıllık izin hakkı işçinin dinlenmesi esasına dayandığından, çalışırken ücrete dönüştürülemez. Yıllık izin, yıl içinde kullanılmaması halinde bir sonraki yıla devreder. İzin süresi bölünerek kullanılabilir. Çeşitli nedenlerle kullanılamayan izinlerin iptali veya yok sayılması mümkün değildir. İşveren, çalışana yıllık iznini kullandırmakla yükümlüdür; aksi halde çalışan haklı fesih hakkına sahip olur.

İzin Kullandırılmaması ve Fesih Hakkı

Yıllık izin kullandırılmaması, çalışana haklı fesih hakkı doğurur. İşverenin iyi niyet kurallarına aykırı davranarak izin kullanımını engellemesi durumunda çalışan iş sözleşmesini feshedebilir. İstifa veya hangi sebeple olursa olsun iş sözleşmesinin sona ermesi halinde, kullanılmayan yıllık izin süreleri son brüt maaş üzerinden hesaplanarak hak sahibine ödenir.

Yargıtay Kararı: Hafta Tatilleri ve Resmi Tatiller Yıllık İzin Kapsamında Değil

Yargıtay kısa süre önce tarihi bir karara imza atarak, hafta tatilleri ile resmi tatillerin yıllık izin süresi hesabına dahil edilmeyeceğine hükmetti. Bu karar, izin sistematiğinde önemli bir değişiklik yarattı. Ayrıca, cumartesi günlerinin yıllık izin süresine dahil olup olmadığı merak konusuydu. İş Kanunu'na göre cumartesi günleri iş günüdür ve yıllık izin içinde değerlendirilebilir. Ancak hafta tatili, çalışanın haftalık 45 saatlik çalışma süresini tamamlamasının ardından belirlenir; illa hafta sonu olması gerekmez.

Diğer Önemli Hususlar

İhbar süresinde yıllık izin kullandırılması: İş akdinin işveren tarafından feshedilmesi halinde, ihbar süresinde yıllık izin kullandırılamaz. Kullandırılırsa işveren ihbar tazminatı ödemek zorunda kalır. İşverenin izin ücreti ödemek yerine izin kullandırmak istemesi durumunda izin süresi kadar ihbar süresi uzar.

Zorla yıllık izin: İşveren, çalışanı yıllık izne çıkarabilir. Ancak ücretsiz izne zorlayamaz; aksi halde çalışan haklı fesih yapabilir.

Rapor alınması: Yıllık izin sırasında hastalık nedeniyle alınan rapor, yıllık izin süresinden düşülemez. İşveren, rapor süresi kadar yıllık izni ileri bir tarihte kullandırır.

Mevsimlik ve ev hizmetlerinde çalışanlar: Mevsimlik işçilerde aynı işverene bağlı en az 1 yıllık çalışma koşulu sağlanamadığından yıllık izin hakkı doğmaz. Kısmi süreli çalışanlar ise tam süreli çalışanlarla aynı izin haklarına sahiptir. Ev hizmetlerinde 10 günden fazla çalışan geçici işçilere, özel istihdam büroları tarafından bir yıllık çalışma sonunda yıllık izin verilir.

Gazeteciler: Günlük süreli yayında çalışan gazeteciler, en az bir yıl çalışmış olmak kaydıyla yılda 4 hafta izin hakkına sahiptir. 10 yıldan fazla kıdemli gazeteciler ise 6 hafta izin kullanır. Haftalık, 15 günlük ve aylık periyotlarla yayınlanan gazetelerde çalışanlara her 6 aylık çalışma dönemi için 2 hafta izin verilir.