Balkanlar’da yeni ekonomik köprü: Türkiye-Kuzey Makedonya ticaret hacmi 1 milyar dolara ulaştı

Türkiye ile Kuzey Makedonya arasındaki ekonomik ilişkiler yeni bir döneme giriyor. Tarihi ve kültürel bağlarla desteklenen ticari ortaklık, son yıllarda ulaştırma, altyapı, enerji, turizm, sanayi ve lojistik alanlarında yapılan yatırımlarla ekonomik işbirliğine dönüşmüş durumda.

İki ülke arasındaki rakamlar bu ilişkilerin geldiği noktayı gözler önüne seriyor. Yaklaşık 25 yıl önce imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması sayesinde yıllık ticaret hacmi yaklaşık 100 milyon dolardan 1 milyar dolara ulaştı. Böylece ticaret son çeyrek yüzyılda yaklaşık 10 kat büyüdü.

Son dönemde küresel ticarette yaşanan gelişmeler alternatif ulaştırma koridorlarının önemini artırdı. Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'daki gerilimler ve küresel lojistikteki kırılganlıklar ülkeleri yeni ticaret güzergahları oluşturmaya yöneltti. Türkiye bu süreçte Avrupa ile Asya arasında önemli bir lojistik merkez olarak konumunu güçlendiriyor. Doğu-Batı ekseninde Orta Koridor'un en önemli ülkelerinden biri olan Türkiye, alternatif ticaret yollarını güçlendirmek amacıyla büyük ölçekli yatırımlar gerçekleştiriyor.

Bu kapsamda İstanbul'da Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinden geçecek yaklaşık 120 kilometrelik demir yolu hattı için Dünya Bankası liderliğinde altı uluslararası finans kuruluşundan 6 milyar 750 milyon dolarlık finansman sağlandı. Bunun yanında Körfez bölgesini Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacak Kalkınma Yolu Koridoru da bölgesel ticarette yeni bir alternatif oluşturacak projeler arasında yer alıyor.

Kuzey Makedonya ise Pan-Avrupa ulaşım koridorları üzerindeki stratejik konumu sayesinde Balkanlar'ın lojistik merkezlerinden biri olmayı hedefliyor. Özellikle Koridor 8 ve Koridor 10 projeleri tamamlandığında bölgesel ticaretin önemli ölçüde hız kazanması bekleniyor.

Ekonomik ilişkiler yalnızca klasik ticaret başlıklarıyla sınırlı değil. Kuzey Makedonya'nın elektrikli ekipmanlar, kimya ve tekstil sektörlerindeki üretim kapasitesi, Avrupa tedarik zincirlerini çeşitlendirmek isteyen Türk şirketleri açısından önemli fırsatlar sunuyor. Ülkenin Serbest Ekonomik Bölgeleri ve gelişen kara ile demir yolu altyapısı da üretim ve lojistik yatırımları için avantaj sağlıyor.

Enerji sektörü ise iş birliğinin yeni başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Kömürden uzaklaşarak yenilenebilir enerjiye geçiş sürecindeki Kuzey Makedonya'nın güneş ve rüzgar enerjisi yatırımlarında Türk şirketlerinin deneyiminden yararlanması bekleniyor. Yeşil dönüşüm ve enerji verimliliği projeleri de iş birliğinin yeni alanları arasında.

Doğrudan yatırımlar da ilişkilerin önemli bir ayağını oluşturuyor. Kuzey Makedonya'da tamamı Türk sermayeli veya ortaklık yapısıyla faaliyet gösteren yaklaşık 4 bin Türk şirketi bulunuyor. Bu şirketler bankacılık, hizmetler, turizm, sanayi, madencilik, sağlık ve üretim sektörlerinde faaliyet gösterirken binlerce kişiye istihdam sağlıyor. Türk yatırımcılar, yabancı sermayeli şirket sayısı bakımından ülkede ilk sırada yer alıyor.

Türk müteahhitlik sektörü de önemli rol oynuyor. Bugüne kadar Türk firmaları Kuzey Makedonya'da yaklaşık 2 milyar dolar değerinde projeler üstlendi. Altyapı ve üstyapı yatırımları kapsamında toplam 45 proje başarıyla tamamlandı. Yeni dönemde Avrupa Birliği'nin Batı Balkanlar Büyüme Planı çerçevesinde Kuzey Makedonya'ya sağlanacak yaklaşık 750 milyon euroluk finansman da Türk şirketleri için yeni fırsatlar oluşturabilir. Özellikle otoyollar, demir yolları, enerji yatırımları ve şehir altyapıları ön plana çıkacak alanlar olarak değerlendiriliyor.

Turizm ve ulaşım da ekonomik ilişkilerin gelişmesine katkı sağlıyor. İki ülke arasındaki yoğun hava trafiği ticaret ve turizm hareketliliğini destekliyor. Türk turistler Balkanlar'da en fazla Kuzey Makedonya'yı tercih eden ziyaretçiler arasında yer alırken, Kuzey Makedonya'ya gelen yabancı turistler içinde de Türk ziyaretçiler ilk sıralarda bulunuyor.