Küresel Piyasalarda Temkinli Seyir: Orta Doğu ve Fed Gündemi

ABD Merkez Bankası (Fed) faiz artırımı beklentileri ve teknoloji hisselerindeki satış baskısı, geçen hafta piyasalarda risk algısının yüksek kalmasına neden oldu. Orta Doğu'da tansiyonun yeniden yükselmesi ise hafta başında küresel piyasalardaki fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor. Hafta sonu tarafların karşılıklı saldırılarının ardından İran ve ABD'nin saldırıları durdurma ve görüşmeleri yeniden başlatma konusunda anlaşması, piyasalarda karar alma süreçlerini zorlaştırarak yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşmasına yol açıyor. Diğer taraftan İran ve ABD'nin Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı saldırılarını durdurarak bu hafta teknik görüşmelere başlama kararı aldığı iddia edildi. ABD basınında yer alan habere göre, ismi açıklanmayan üst düzey bir ABD'li yetkili, ABD ve İran'ın birbirlerine yönelik saldırıları durdurma konusunda anlaştığını ve Hürmüz Boğazı anlaşmazlığını çözmek için 30 Haziran'da Katar'da görüşme planlandığını aktardı. Diğer bir ABD'li yetkili de her iki tarafın "şimdilik" saldırılardan el çekeceğini ve geçen hafta İsviçre'de yapılan teknik görüşmelerin devam edeceği için "gemilerin serbestçe hareket edebileceğini" söyledi. Analistler, bu haber akışlarının Orta Doğu'da durumun hızlıca tersine dönebileceğini gösterdiğini ve bu nedenle piyasalarda temkinli bir tutumun öne çıktığını belirtti.

Öte yandan yapay zeka ve teknoloji şirketlerine yönelik aşırı değerleme endişeleri, küresel piyasaları baskı altında tutmaya devam ediyor. Şirketlerin yapay zeka yatırımları için yaptığı sermaye harcamalarının ne zaman kâra dönüşeceğine dair belirsizliğin artması, bu endişeleri büyütüyor. Ticaret cephesinde Donald Trump, Amerikan şirketlerine "dijital hizmet vergisi" uygulayan herhangi bir ülkeye yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Ayrıca, ABD'de bu hafta açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Bu hafta ayrıca Fed Başkanı Kevin Warsh, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) Başkanı Andrew Bailey'nin ECB Forumu'nda konuşma yapması bekleniyor.

Makroekonomik verilere göre, ABD'de mal ticareti açığı mayıs ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 27,4 artarak 105,8 milyar dolara yükseldi. Michigan Üniversitesi tarafından hesaplanan tüketici güven endeksi haziranda yukarı yönlü revizyonla 49,5 oldu. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi haziranda yüzde 4,8'den yüzde 4,6'ya, uzun vadeli enflasyon beklentisi ise yüzde 3,9'dan yüzde 3,3'e geriledi.

Ekonomik veriler ve jeopolitik gelişmelerin yanı sıra Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, mart ayında yıl sonuna kadar "bir faiz indirimi" öngördüğünü, haziran ayında ise bu beklentisini "bir faiz artışı" yönünde değiştirdiğini belirtti. Kashkari, gelecek verilere göre bu görüşünün değişebileceğini ifade etti. Öte yandan uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's (S&P), ABD'nin uzun vadeli kredi notunu "AA+" ve kısa vadeli kredi notunu "A-1+" olarak teyit ederken, not görünümünü "durağan" olarak korudu.

ABD ile İran arasında karşılıklı saldırıların durdurulduğuna dair haberlerle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,98 düşüşle 72,8 dolara geriledi. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,39'da, dolar endeksi ise önceki kapanışın hemen üzerinde 101,4 seviyesinde seyrediyor. Orta Doğu'da gerilimin tekrar tırmanabileceği endişeleri, Fed'in bu yıl faiz artırımına gideceği öngörülerinin güçlü kalması ve dolar endeksinin 100 seviyesinin üzerinde olmasıyla altının onsu yüzde 0,4 azalarak 4 bin 58 dolardan işlem görüyor.

New York Borsası cuma günü, yapay zeka ile bağlantılı çip hisselerindeki satış dalgasının etkisiyle negatif seyretti. ABD basınında yer alan haberlere göre, OpenAI'ın, SpaceX'in halka arz sonrası zayıf performansı ve yapay zeka hisselerindeki genel oynaklık nedeniyle halka arz için gelecek yılı beklemeyi düşünmesi, çip şirketlerinin hisselerini değer kaybettirdi. Nvidia hisseleri yüzde 1,6, Advanced Micro Devices yüzde 2, Intel yüzde 3,4, Broadcom yüzde 3,7 ve Micron Technology hisseleri yüzde 7'ye yakın geriledi. Sağlık sektörü hisselerindeki yükseliş dikkat çekerken, Eli Lilly yüzde 7, Johnson & Johnson ve AbbVie hisseleri yüzde 4 artış kaydetti. Nasdaq'tan yapılan açıklamada, SpaceX'in 7 Temmuz'da piyasa açılışından hemen önce Nasdaq 100 endeksinin bir bileşeni olarak işlem görmeye başlayacağı belirtildi. Diğer taraftan OpenAI, ABD hükümetinin talebi üzerine, üç yeni yapay zeka modelini genel kullanıma sunmadan önce "küçük bir grup güvenilir ortak" ile sınırlı bir ön izleme süreci başlatacağını duyurdu. Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,09, S&P 500 yüzde 0,05 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,24 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratları güne pozitif başladı.

Avrupa borsaları cuma günü, Fed'in bu yıl faiz artıracağına kesin gözüyle bakılması ve teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla negatif seyretti. Frankfurt Borsası'nda yarı iletken üreticisi Infineon yüzde 4,5 değer kaybederken, sektör tedarikçileri PVA Tepla ve Siltronic hisseleri yüzde 6'ya yakın geriledi. Bu gelişmelerle FTSE 100 yüzde 0,21, CAC 40 yüzde 0,55, FTSE MIB 30 yüzde 1 ve DAX 40 yüzde 0,98 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratları güne karışık başladı.

Asya borsaları haftanın ilk işlem gününde karışık bir seyir izliyor. Çin'in 20 Japon savunma sanayisi ve araştırma kuruluşuna yönelik ihracat kontrollerini sıkılaştırdığı haberleri, bölgede ticari gerilimlerin artabileceği endişelerini artırarak Japonya borsasında satış baskısına yol açtı. Güney Koreli teknoloji devleri Samsung Electronics ve SK Group'un yatırım planlarını açıklaması bekleniyor. İki şirketin yatırımlarının toplam tutarının 10 yıl içinde 1,3 trilyon doların üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor. Japonya'da mayıs ayında perakende satışlar aylık yüzde 1,9, yıllık bazda yüzde 5,3 artarak beklentileri aştı. Nisan ayında perakende satışlar aylık yüzde 1,3, yıllık yüzde 2,1 artmıştı. Bu veri, Japonya'da iç tüketimin güçlü kaldığını gösteriyor. Dolar/yen paritesi yatay seyirle 161,8 seviyesinde işlem görüyor. Parite geçen hafta 161,95 ile 40 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 1, Kospi yüzde 2,3 değer kaybederken, Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 ve Hang Seng yüzde 2,1 değer kazandı.

Borsa İstanbul cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izledi. BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,10 artışla 14.274,02 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat, akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,2 yükseldi. Dolar/TL cuma günü yüzde 0,1 artışla 46,6202'den kapanırken, bugün bankalararası piyasada 46,6360 seviyesinden işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksi, yurt dışında Avro Bölgesi ekonomik güven endeksi ve tüketici güven endeksi ile ABD'de Dallas Fed imalat sanayi endeksinin takip edileceğini belirtti. Teknik olarak BIST 100'de 14.400 ve 14.500 puanın direnç, 14.100 ve 14.000 puanın destek konumunda olduğu kaydedildi.

Bugün takip edilecek veriler şöyle:

• 10.00 Türkiye, haziran ayı ekonomik güven endeksi
• 12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı ekonomik güven endeksi
• 12.00 Avro Bölgesi, haziran ayı tüketici güven endeksi
• 17.30 ABD, haziran ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi