Çin'in 2030 Enerji Planı: 3 Trilyon Dolarlık Yatırım

Çin'in 15. Beş Yıllık Enerji Planı Açıklandı

Çin, 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın enerji bölümünü 26 Haziran'da açıkladı. Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) ile Ulusal Enerji İdaresi (NEA) tarafından yayımlanan "Yeni Enerji Sistemi İnşası Planı", ülkenin enerji yapısını fosil yakıtlardan yenilenebilir kaynaklara dönüştürmeyi hedefliyor.

Plan kapsamında öngörülen yaklaşık 2,9 trilyon dolarlık yatırımın yüzde 65'i elektrik üretim tesislerine, yüzde 25'i şebeke altyapısına, kalan yüzde 10'u ise yeşil hidrojen, sanal santraller ve yapay zeka destekli enerji sistemlerine ayrılacak.

Elektrik Kurulu Gücü 5,4 Teravata Çıkacak

Mayıs itibarıyla elektrik kurulu gücü 4 teravatı aşan Çin, 2030'a kadar bu kapasiteyi 5,4 teravata yükseltmeyi hedefliyor. Fosil dışı enerji kaynaklarının kurulu gücü 3,5 teravata, rüzgar ve güneş enerjisi ise 2,8 teravatın üzerine çıkarılacak. Böylece rüzgar ve güneş enerjisinin kurulu güç içindeki payı yüzde 50'yi aşarak elektrik sisteminin ana omurgasını oluşturacak. Fosil dışı kaynakların elektrik üretimindeki payının da yüzde 50'ye ulaşması bekleniyor.

Nükleer kurulu gücün 110 gigavata, pompaj depolamalı hidroelektrik kapasitesinin 160 gigavata çıkarılması planlanırken, batarya depolama kapasitesinin 144,7 gigavattan 300 gigavata yükseltilmesi öngörülüyor. Elektrik tüketiminin her yıl yaklaşık 600 milyar kilovatsaat artarak 2030'da 13,5 teravatsaate ulaşacağı tahmin ediliyor.

Şebeke Yatırımları için 722 Milyar Dolar

Yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki en önemli darboğazlardan biri olan iletim kapasitesini artırmak amacıyla ülkenin iki büyük şebeke işletmecisi 2026-2030 döneminde toplam 5 trilyon yuan (722 milyar dolar) yatırım yapacak. Elektrik iletim kapasitesi 340 gigavattan 420 gigavatın üzerine çıkarılırken, 15 yeni ultra yüksek gerilim (UHV) iletim hattı devreye alınacak. Ayrıca 2030'a kadar "Ulusal Birleşik Elektrik Piyasası"nın tamamlanması hedefleniyor.

Yapay Zeka ve Hidrojen Yatırımları Hızlanacak

Plan, enerji yoğun sanayilerin ve yapay zeka veri merkezlerinin ülkenin batı bölgelerindeki yenilenebilir enerji üslerine yakınlaştırılmasını öngörüyor. Yıllık yeşil hidrojen üretim kapasitesinin 250 bin tondan 2 milyon tona çıkarılması, hidrojen ve yeşil metanol taşımacılığına yönelik altyapının geliştirilmesi planlanıyor.

Elektrikli Araçlar Şebekenin Parçası Olacak

Çin, elektrikli ulaşım altyapısını enerji sisteminin bir bileşeni haline getirmeyi hedefliyor. 2025 sonunda yaklaşık 44 milyon olan yeni enerjili araç (NEV) sayısının 2030'da 110 milyona, şarj noktası sayısının ise 22,5 milyondan 40 milyona çıkarılması öngörülüyor. Araçtan şebekeye (V2G) teknolojisinin yaygınlaştırılmasıyla elektrikli araçların gerektiğinde sisteme enerji sağlayan mobil depolama üniteleri olarak kullanılması hedefleniyor.

Kömürün Rolü Değişecek

Plan kapsamında kömür ve petrol tüketiminin 2030'dan önce zirveye ulaşarak daha sonra gerilemesi bekleniyor. Elektrik sisteminde kömürün rolünün ana üretim kaynağından çıkarılarak arz güvenliğini destekleyen yedek kapasiteye dönüştürülmesi öngörülüyor. Petrolün ulaştırmadaki payının azalması, petrokimya sektöründeki öneminin ise artması hedefleniyor.