Orta Doğu Gerilimi Petrolü Yükseltti, Borsaları Düşürdü

Orta Doğu'da artan askeri gerilim, küresel piyasalarda yön belirleyici faktör olmaya devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik büyük çaplı bir saldırıyı değerlendirdiği iddia edilirken, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) İran'daki askeri hedeflere yeni saldırı başlatıldığını duyurdu. İran basını ise ABD'nin Irak sınırına yakın Ahvaz kentini füzelerle hedef aldığını ve Hürmüz Boğazı yakınlarında patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. Enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki çatışma riskinin Kızıldeniz'e sıçraması petrol tedarik endişelerini artırdı. Bu gelişmelerle Brent petrol yüzde 4,7 yükselerek varil başına 94,9 dolar oldu ve 11 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon korkularını körüklerken merkez bankalarının gelecekteki adımlarına ilişkin endişeleri de beraberinde getirdi. Para piyasalarında, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bu yıl sonuna kadar toplam iki faiz artışı yapabileceği ihtimali güçlü bir şekilde fiyatlanmaya başlandı. Fed'in eylül veya ekim toplantılarından birinde faiz artırımına gideceği, ardından aralıkta ikinci bir artış yapacağı tahmini yüzde 78'e çıktı. Enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü katılık kazanması ve Fed'in faiz patikasına dair belirsizlikler tahvil piyasalarındaki satış baskısını artırdı. ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi yüzde 4,38 ile 12 Şubat 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi test ederken, 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,72'ye çıkarak yaklaşık 17 ayın zirvesine ulaştı.

ABD'den Yeni Tarifeler

Öte yandan, ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların ithalatının yasaklanması kapsamında yürütülen soruşturmalar sonucunda 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Bu vergiler, 24 Temmuz itibarıyla ABD'ye giriş yapan veya depodan çekilen ürünler için geçerli olacak. Vergi oranları ülkelere göre şöyle:

• Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, Kanada, Ekvador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Hindistan, Endonezya, Ürdün, Malezya, Meksika, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad ve Tobago, Birleşik Krallık: yüzde 10
• Avrupa Birliği ve Tayvan: yüzde 10 (en çok kayrılan ülke oranı dikkate alınarak)
• Japonya, Güney Kore ve İsviçre: yüzde 12,5

Makroekonomik verilerde ise ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 18 Temmuz ile biten haftada 22 bin azalarak 187 bine indi ve 1969'dan bu yana en düşük seviyesine geriledi.

Gelişmelerin ardından ABD 10 yıllık tahvil faizi yeni günde yüzde 4,71'de dengelenirken, dolar endeksi yatay seyretti. Altının ons fiyatı, Fed beklentileri ve güçlü doların etkisiyle yüzde 2 düşerek 4.049 dolara indi; yeni günde ise 4.027 dolarda işlem görüyor. Brent petrol varil fiyatı bugün yüzde 0,6 düşüşle 94,3 dolardan alıcı buluyor.

ABD borsalarında S&P 500 endeksi yüzde 1,21, Nasdaq yüzde 2,15, Dow Jones ise yüzde 0,97 değer kaybetti. Endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa Merkez Bankası'ndan Sabit Faiz Kararı

Avrupa borsaları dün satıcılı bir seyir izledi. Avrupa Merkez Bankası (ECB), üç temel politika faizini beklentiler doğrultusunda sabit tuttu. ECB Başkanı Christine Lagarde, enerji şokunun enflasyon üzerindeki tam etkilerinin henüz ortaya çıkmadığını ve "İkinci tur etkiler konusunda endişeliyiz ancak şu aşamada belirgin işaretler görmüyoruz." dedi. Lagarde, enerji şokunun daha da şiddetlenebileceği uyarısında bulundu.

Bölge genelinde bugün sektörel PMI verileri takip edilecek. İngiltere'de FTSE 100 yüzde 0,73, Fransa'da CAC 40 yüzde 1,64, İtalya'da FTSE MIB 30 yüzde 2,8, Almanya'da DAX 40 ise yüzde 1,56 geriledi. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Asya Borsalarında Satış Baskısı

Asya piyasalarında da benzer bir tablo görüldü. Japonya'da haziran ayı enflasyon verileri yıllık yüzde 1,7 ile beklentilere paralel gerçekleşirken, çekirdek enflasyon yüzde 1,6'ya yükseldi. Ayrıca Japonya'da imalat sanayi PMI 54,7, hizmet sektörü PMI 51,9 ve bileşik PMI 53,1 olarak açıklandı. Japonya Merkez Bankası'nın yıl sonuna kadar bir faiz artışı yapacağı tam fiyatlanmaya başlandı. Orta Doğu riskleri ve yarı iletken sektörüne yönelik endişelerle bölge borsaları satış baskısı altında kaldı. Kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 yüzde 2,8, Güney Kore'de Kospi yüzde 4,5, Hong Kong'da Hang Seng yüzde 1,2, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,7 düştü.

Yurt İçi Piyasalar

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dün yüzde 0,43 değer kaybederek 14.077,67 puandan kapandı. VİOP'ta BIST 30 vadeli kontratı akşam seansında yüzde 0,07 düşüş gösterdi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu, politika faizini yüzde 37'de sabit tutarken, gecelik borç verme faizini yüzde 40, borçlanma faizini yüzde 35,5 olarak bıraktı. Karar metninde "Enflasyonun ana eğilimi, haziran ayında sınırlı bir miktar gerilemiştir. Öncü veriler ana eğilimin temmuz ayında geçici olarak yükseleceğini ima etmektedir." ifadesine yer verildi. Yurt içinde bugün uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody's'in Türkiye değerlendirmesi bekleniyor. Dolar/TL dün 47,2640'tan kapanırken, bugün 47,3450 seviyesinde işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve sektörel enflasyon beklentilerinin, yurt dışında ise başta PMI verileri olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtiyor. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puan seviyeleri destek, 14.200 ve 14.300 puan seviyeleri direnç konumunda bulunuyor.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler arasında Almanya GfK tüketici güven endeksi, İngiltere perakende satışları, Türkiye finansal hizmetler güven endeksi ve sektörel enflasyon beklentileri, Almanya, Avro Bölgesi, İngiltere ve ABD'ye ait imalat sanayi, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri ile ABD yeni konut satışları yer alıyor.