Savaşın Gölgesinde Merkez Bankaları Sıkı Duruşta

Orta Doğu Gerilimi ve Ekonomik Etkileri

ABD ve İsrail'in Şubat ayı sonlarında İran'ı hedef almasıyla başlayan çatışmalar, İran'ın misillemeleriyle tırmanmış ve küresel enerji arzında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki riskler petrol fiyatlarını yukarı itmiştir. 8 Nisan'da sağlanan ateşkesin kalıcılığı konusundaki belirsizlikler, enflasyon beklentilerini olumsuz etkilemeye devam etmektedir. Savaşın başlamasıyla dünya genelinde enflasyon endişeleri güçlenmiş ve merkez bankalarının faiz indirim beklentileri tersine dönmüştür.

Merkez Bankalarının Kararları

Fed (ABD Merkez Bankası)

Fed, politika faizini beklentilere paralel olarak yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutmuştur. Savaş öncesinde Fed'den bu yıl iki faiz indirimi beklenirken, şu an piyasalarda yıl sonuna kadar bir faiz artırımı neredeyse kesin görülmektedir. Yeni başkan Kevin Warsh, enflasyonun yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde olduğunu vurgulayarak fiyat istikrarı konusunda kararlı olduklarını ifade etmiştir. Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin çoğunluğu, 2025 yılı sonuna kadar en az bir faiz artırımı öngörmektedir.

ECB (Avrupa Merkez Bankası)

ECB, Orta Doğu kaynaklı enflasyonist baskılar nedeniyle Eylül 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitmiştir. Refinansman faizi yüzde 2,40'a, mevduat faizi yüzde 2,25'e ve marjinal fonlama faizi yüzde 2,65'e yükseltilmiştir. Banka, avro bölgesi büyüme tahminini de yüzde 0,9'dan yüzde 0,8'e düşürmüştür.

BoE (İngiltere Merkez Bankası)

BoE, politika faizini yüzde 3,75'te sabit bırakmıştır. Ancak, iki üye 25 baz puan artırım yönünde oy kullanmıştır. Açıklamada, "Orta Doğu'daki savaş ve bunun enerji fiyatları ile İngiltere ekonomisine etkisi, enflasyon görünümüne ilişkin belirsizliğin başlıca kaynağı olmaya devam ediyor." ifadelerine yer verilmiştir.

BoJ (Japonya Merkez Bankası)

BoJ, politika faizini yüzde 1'e yükselterek son 31 yılın en yüksek seviyesine çıkarmıştır. Yüksek ham petrol fiyatlarının ekonomik faaliyet üzerinde baskı oluşturduğu belirtilirken, banka ekonomideki iyileşmenin desteğiyle faiz artırımlarına devam edeceği sinyalini vermiştir. Ayrıca, BoJ devlet tahvili alımlarında düzenlemeye gitmiş, özellikle 1 ila 25 yıl vadeli tahvillerde aylık ihale sıklığını 3'ten 2'ye indirmiştir.

Çin Merkez Bankası (PBoC)

Çin'de gösterge faiz niteliğindeki kredi faiz oranları (LPR) değiştirilmemiştir. 1 yıllık LPR yüzde 3'te, 5 yıllık LPR ise yüzde 3,5'te sabit tutulmuştur.

TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)

TCMB, politika faizini yüzde 37'de sabit tutarken, borç verme faizini yüzde 40, borçlanma faizini yüzde 35,5 olarak bırakmıştır. Banka, "Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir. Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir. İlk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini gösterirken, öncü veriler iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir." açıklamasında bulunmuştur.