Avrupa'da Aşırı Sıcaklar: 4 Yılda 200 Bin Can Kaybı

Avrupa'da aşırı sıcaklar son dört yılda 200 binden fazla can kaybına yol açtı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, Haziran 2026'nın son haftasında 27 Avrupa ülkesinde 10 bin 650 fazladan ölüm kaydedildi. Bu ölümlerin 9 binden fazlasını 65 yaş üzerindeki kişiler oluşturuyor. Uzmanlar, sıcak hava dalgasının yanı sıra, altyapı yetersizliğinin de bu krizde büyük rol oynadığını belirtiyor.

Altyapı Yetersizliği Krizi Derinleştiriyor

DSÖ ve diğer kuruluşların analizlerine göre, Avrupa'daki ölümler yalnızca yüksek sıcaklıklarla açıklanmıyor. Enerji politikası, şehir planlaması, sağlık kapasitesi ve sosyal hizmetlerdeki yetersizlikler bu tabloyu ağırlaştırıyor. Milyonlarca konut, kış koşullarına göre tasarlanmış eski taş ve beton yapılardan oluşuyor. Sıcak hava dalgalarında bu binalar gündüz depoladığı ısıyı gece dışarı veremiyor, iç sıcaklık dinlenmeye izin vermeyecek seviyelere ulaşıyor.

Klimalı Ev Oranı Çok Düşük

Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) verilerine göre, ABD'de evlerin yüzde 90'ından fazlasında klima bulunurken, Avrupa'da bu oran yalnızca yüzde 20 civarında. Enerji maliyetleri, çevresel kaygılar ve eski yapıların teknik özellikleri klima kullanımını sınırlandırıyor. Fransa, İspanya ve İtalya'da sıcak hava dalgalarında elektrik talebi hızla yükselirken bazı bölgelerde enerji kesintileri yaşandı.

Şehirlerin Yarısı Hazır Değil

DSÖ, çözümün yalnızca klima kullanımını artırmak olmadığını vurguluyor. Şehirlerin daha fazla yeşil alan oluşturması, gölgelendirme projelerini yaygınlaştırması, serinleme merkezleri kurması ve ulusal sıcaklık-sağlık eylem planlarını uygulaması gerekiyor. Ancak DSÖ'ye göre, Avrupa ülkelerinin yarısından fazlasında hâlâ kapsamlı bir sıcaklık-sağlık eylem planı bulunmuyor.

Fransa, Almanya, İspanya, İtalya ve İngiltere'de Durum

Haziran sonundaki sıcak hava dalgasından en çok etkilenen ülkelerin başında Fransa geldi. Ülkede yalnızca birkaç gün süren aşırı sıcaklar sırasında binin üzerinde ek ölüm kaydedildi. Özellikle Paris'te gece sıcaklıklarının 40 dereceye yaklaşması yaşlı nüfusu olumsuz etkiledi.

Almanya, yaşlı nüfus yapısı nedeniyle sıcak hava dalgalarından en fazla etkilenen ülkeler arasında. Bakım evlerinde ve kronik hastalığı bulunan yaşlılarda sıcaklığa bağlı ölüm riski arttı. Büyük kentlerde 'ısı adası' etkisi gece serinlemesini engellerken, eski binalar klima kullanımını sınırlandırdı.

İspanya'da sıcaklıklar birçok bölgede 40 derecenin üzerine, bazı noktalarda 45 dereceye yaklaştı. Sağlık alarmı verilen ülkede, açık alanda çalışanlar ve yaşlı nüfus için uyarılar yayımlandı. Kuraklık ve orman yangını riski de krizi büyüttü.

İtalya'da Roma, Milano, Floransa ve Bologna başta olmak üzere birçok kentte en yüksek sıcaklık alarmı ilan edildi. Sağlık otoriteleri ek personel görevlendirirken, kalp ve solunum rahatsızlığı bulunanlar için acil önlem planları devreye alındı.

İngiltere'de konutlar soğuk iklime göre inşa edildiği için iç ortam sıcaklığı uzun süre yüksek kaldı. Klima kullanım oranı düşük olduğundan yaşlılar ve yalnız yaşayanlar risk altında. Ulusal Sağlık Sistemi (NHS), sıcak hava dalgaları sırasında acil servislerde yoğunluk yaşandığını bildirdi.

Türkiye'de Durum Farklı

Türkiye'de sıcak hava dalgasına bağlı ciddi bir ek ölüm kaydedilmedi. Uzmanlar, bunun nedenini görece genç nüfus ve sağlık ile enerji altyapısında yapılan yatırımlara bağlıyor. Türkiye, güneş ve rüzgar enerjisi kapasitesini artırırken, akıllı şebekelerle enerji kayıplarını azaltıyor. Şehir hastaneleri çevre dostu tasarımlarla inşa edilerek enerji verimliliği sağlanıyor. Klima kullanım oranı ise yüzde 45 seviyesine ulaştı.

Türk Klima Sektörü Avrupa'da Talep Görüyor

Haziran ayı itibarıyla Türk iklimlendirme sanayi ihracatı özellikle Avrupa ülkelerine arttı. En fazla artış Finlandiya, Hırvatistan, Letonya, Lüksemburg ve Malta'da görüldü. İklimlendirme Sanayi İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Osman Baştaş, konuyla ilgili olarak şunları söyledi: "Türk üreticileri kaliteli üretim, esnek üretim kabiliyeti, hızlı teslimat ve güçlü mühendislik altyapısıyla küresel pazarlarda önemli bir avantaj sağlarken, tedarik zincirlerinde yaşanan yeniden yapılanma süreci de Türkiye'nin Avrupa'ya yakınlığı sayesinde sektörümüze önemli fırsatlar sundu. Avrupa başta olmak üzere birçok pazarda enerji verimliliği yüksek, düşük karbon ayak izine sahip ve çevre dostu soğutucu akışkanlarla çalışan sistemlere yönelik talep hızla artıyor. Türk firmaları da bu dönüşüme uzun süredir yatırım yapıyor."