İngiltere'den 16 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı

İki Aşamalı Sosyal Medya Düzenlemesi

İngiltere, çocuk ve gençlerin sosyal medya kullanımına yönelik iki aşamalı bir plan hazırlıyor. 2027 ilkbaharında hayata geçirilmesi hedeflenen düzenlemeye göre, 16 yaş altı için kapsamlı erişim yasağı öngörülürken, 16 ve 17 yaşındaki gençlerin hesaplarında gece 00.00 ile 06.00 arasında devreye giren ancak isteğe bağlı olarak kapatılabilen varsayılan bir sınırlama uygulanacak.

16 Yaş Altına Tam Yasak

Yeni sistemde 16 yaşın altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimi kapsamlı biçimde engellenecek. Bu gruptaki kullanıcıların yalnızca bir ayarı değiştirerek yasağı kaldırması mümkün olmayacak.

16 ve 17 Yaşa Gece Kısıtlaması

16 ve 17 yaşındaki gençlerde sosyal medya tamamen yasaklanmayacak. Uygulamalar gece saatlerinde varsayılan olarak erişime kapanacak ancak gençler hesap ayarlarını değiştirerek bu sınırlamayı devre dışı bırakabilecek. Teknoloji şirketleri, gece kısıtlamasını hesaplara otomatik olarak tanımlamak ve daha güçlü yaş kontrolleri yapmakla yasal olarak yükümlü tutulacak.

• 00.00-06.00 arası: 16 ve 17 yaşındaki kullanıcıların sosyal medya uygulamaları varsayılan olarak erişime kapanacak.
• Ayarlardan kapatılabilir: Kullanıcılar isterse hesap ayarlarına girerek gece kısıtlamasını devre dışı bırakabilecek.
• Değiştirilemez bir yasak değil: Düzenleme, 16 ve 17 yaş grubu için zorunlu ve kalıcı bir gece yasağı olmayacak.

Bağımlılık Yapan Özellikler Kapatılacak

Plan yalnızca gece erişimini sınırlamayacak. Gençlerin uygulamada daha uzun süre kalmasına yol açan bazı tasarım özellikleri de 16 ve 17 yaşındaki kullanıcılar için varsayılan olarak kapatılacak:

• Otomatik oynatma: Bir video bittikten sonra yenisi kendiliğinden başlamayacak. Kullanıcının sonraki içerik için yeniden seçim yapması gerekecek.
• Sonsuz kaydırma: İçerikler ekrana kesintisiz biçimde yüklenmeyecek. Kullanıcı, belirli bir noktada durmak veya devam etmek için yeniden işlem yapmak zorunda kalacak.
• Kişiselleştirilmiş akış: Kullanıcı davranışlarına göre sürekli yeni video ve gönderi sunan öneri sistemleri varsayılan olarak sınırlandırılacak.

Bu özelliklerin tamamen kaldırılması değil, başlangıçta kapalı tutulması planlanıyor. 16 ve 17 yaşındaki kullanıcıların ayarları değiştirip değiştiremeyeceğine ilişkin ayrıntılar uygulama kurallarıyla netleşecek.

Şirketlere Yaş Kontrolü Sorumluluğu

Kurallar teknoloji şirketlerinin tercihine bırakılmayacak. Platformların gece kısıtlamasını uygulaması ve kullanıcıların yaşını daha güçlü yöntemlerle doğrulaması gerekecek. Yaş kontrolünü yeterli biçimde yapmayan şirketler ağır düzenleyici yaptırımlarla karşılaşabilecek. Ancak hangi yaş doğrulama yöntemlerinin kabul edileceği henüz açıklanmadı.

Yapay Zeka Chatbotlarına Önlemler

İngiltere hükümeti, sosyal medya önlemlerinden ayrı olarak çocukların yapay zeka destekli sohbet robotlarını kullanmasına yönelik tedbirler de hazırlıyor. Bunlar arasında düzenli mola uyarıları, ruh sağlığı tavsiyelerinin incelenmesi, tehlikeli chatbotların yasaklanması seçeneği, güvenli kullanım rehberi ve okullarda yeni içerikler yer alıyor.

Farklı Ülkelerde Farklı Modeller

Çocukların sosyal medyaya erişimini sınırlama çalışmaları yalnızca İngiltere ile sınırlı değil. Avustralya uygulamaya geçen bir yasak modeli izlerken, Fransa, Türkiye ve Yunanistan farklı yaş sınırları ve takvimler üzerinde çalışıyor. Avustralya'da yasak Aralık 2025'te yürürlüğe girerken, Yunanistan Ocak 2027'yi hedefliyor.

Yaş Doğrulaması En Büyük Sorun

Farklı ülkelerde hazırlanan modellerin ortak noktası, sorumluluğun büyük bölümünü sosyal medya şirketlerine vermesi. Ancak platformların bir kullanıcının yaşını doğru, güvenli ve kişisel verileri gereğinden fazla toplamadan nasıl belirleyeceği tartışılıyor. Yalnızca doğum tarihi girişine dayanan kontroller kolayca aşılabiliyor. Daha güçlü kimlik kontrolleri ise mahremiyet ve veri güvenliği kaygılarını artırabiliyor.

İngiltere'deki ilk düzenlemelerin 2026 yılı bitmeden parlamentoya sunulması planlanıyor. Gece kısıtlaması, bağımlılık oluşturabilecek özelliklere yönelik ayarlar ve yapay zeka chatbotlarıyla ilgili tedbirlerin 2027 ilkbaharında yürürlüğe girmesi hedefleniyor.