Ev Hizmetlerinde Çalışanlara Borçlar Kanunu Uygulanacak

Yargıtay, ev hizmetlerinde çalışanların iş ilişkilerinde hangi mahkemelerin görevli olduğu konusunda önemli bir karar verdi. Buna göre, ev hizmetlerinde çalışan aşçı, temizlikçi, uşak gibi işçiler ile ev sahibi arasındaki uyuşmazlıklarda iş mahkemeleri değil, genel mahkemeler görevli olacak. Bu kişiler İş Kanunu kapsamı dışında kaldığından, aralarındaki hukuki ilişkilerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanacak.

Kararın Gerekçesi

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 13 Aralık 2021 tarihli kararında, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 4. maddesinin (e) bendine atıfta bulundu. Bu maddeye göre, "ev hizmetlerinde çalışanlar" hakkında İş Kanunu hükümleri uygulanmaz. Bu nedenle, ev hizmetlerinde çalışanlar ile bunları çalıştıranlar arasındaki uyuşmazlıkların çözüm yeri genel mahkemelerdir. Aralarındaki hukuki ilişkilerde ise Borçlar Kanunu'nun hizmet akdine ilişkin hükümleri uygulanır.

Mahkeme, kararında şu ifadelere yer verdi: "Ev hizmetlerinde aşçı, uşak, temizlikçi gibi işlerde çalışan işçi ile ev sahibi işveren arasındaki uyuşmazlığın iş mahkemesi yerine genel mahkemelerde çözümlenmesi gerekir. İş Kanunu kapsamı dışında bırakılan bu hizmetleri gören kimselerle bunları çalıştıranlar arasındaki hukukî ilişkilerde Borçlar Kanununun hizmet akdine ilişkin hükümleri uygulanır."

Kimler Bu Kapsamda Değerlendirilecek?

Kararda, aile bireylerini evden alarak alışverişe götüren, şehir içinde gezmeye götüren, boş zamanında ev ve eklentilerinde zamanını geçiren şoförün de ev hizmeti yaptığı ve İş Kanunu kapsamında olmadığı kabul edildi.

Buna karşılık, evde hastaya bakan hemşire ve çocuk eğiticisi gibi profesyoneller İş Kanunu kapsamında değerlendirilmelidir. Bu kişilerin iş uyuşmazlıklarında iş mahkemeleri görevli olmaya devam edecek.

Dosyanın Geçmişi

Karara konu olan davada, davacı bir malikanede 2004-2014 yılları arasında temizlik, ütü, yemek yapımı gibi ev işlerinde çalıştığını iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı talebinde bulunmuştu. İş Mahkemesi, davacının ev hizmetlerinde çalıştığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verdi. Kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, öncelikle hizmet tespit davasının sonucunun beklenmesi gerektiğine hükmetti. Daha sonra İş Mahkemesi, bozmaya uyarak yine görevsizlik kararı verdi. Asliye Hukuk Mahkemesi de aynı gerekçeyle görevsizlik kararı verince, uyuşmazlık Yargıtay 5. Hukuk Dairesi tarafından çözüldü.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, yapılan inceleme sonucunda, davacının evin mutfak temizlik işlerinde çalıştığının belirlendiğini, bu nedenle uyuşmazlıkta Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağını ve davanın Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğine karar verdi. Bu kararla birlikte, ev hizmetlerinde çalışanların tabi olduğu hukuki rejim netleşmiş oldu.