Çocuk Koruma Kanunu'nda Silah, Bıçak ve Ceza Düzenlemesi

TBMM Adalet Komisyonu, Çocuk Koruma Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifini kabul etti. Düzenleme, çocukların korunmasına yönelik yeni tedbirlerin yanı sıra ceza ve infaz sisteminde önemli değişiklikler içeriyor.

Ceza Sisteminde Yeni Düzenlemeler

Teklifle birlikte 15-18 yaş grubundaki çocuklar için ceza alt ve üst sınırları yeniden belirlendi. Buna göre:

• Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlar: 19 yıldan 27 yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
• Müebbet hapis gerektiren suçlar: 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası verilecek.
• Hâkime yaş indirimi takdiri: Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında hâkim, takdirine göre yaş indirimi uygulamayabilecek.

Silah ve Bıçakla İlgili Önlemler

Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek çocuğun erişimine bırakan kişiler, daha ağır bir suç oluşmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak. Ayrıca, 18 yaşından küçüklere bıçak ve kesici alet satılması veya çocukların bu ürünleri satın alması ve taşıması yasaklanıyor. Kurala uymayanlara 5 bin liradan 10 bin liraya kadar idari para cezası uygulanacak.

Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler

15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu hale geliyor. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için sosyal inceleme yapılmaması halinde ise bunun gerekçesi iddianame veya mahkeme kararında gösterilecek. Ayrıca, akıl hastalığı, bağımlılık veya ağır bulaşıcı hastalık nedeniyle kendisi ya da çevresi açısından ciddi risk oluşturduğu değerlendirilen çocuklar için 24 saat içinde acil korunma raporu düzenlenebilecek. Süreçte gerekli görülmesi halinde kolluktan da destek alınabilecek.

Kanun teklifiyle Çocuk Koruma Kanunu'nda yer alan "suça sürüklenen" ibaresi "adli süreçteki" olarak değiştirilecek. Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla ilgili kurumlara bildirilecek.

Yeni Yönlendirme Tedbirleri

Ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için sosyal ve toplumsal hizmet, dijital risklerden korunma, kitap ve kütüphane, çevre temizliği ile bağımlılıkla mücadele başlıklarında yönlendirme tedbirleri uygulanabilecek. Amaç, çocukların yeniden topluma kazandırılması ve suçun tekrarının önlenmesi olacak.

Çocuklar, tütün, nikotin, alkol, kumar, uyuşturucu ve davranışsal bağımlılıklara karşı tedavi ve rehabilitasyon programlarına yönlendirilebilecek. Programlar, ilgili kamu kurumları ve Yeşilay tarafından yürütülecek. Kitap okuma, kütüphane çalışmaları, çevre temizliği, ağaçlandırma faaliyetleri ve sosyal hizmet çalışmaları gibi tedbirler 20 saatten 300 saate kadar uygulanabilecek.

Dijital Risklerden Korunma

Kanun teklifiyle ilk kez "dijital risklerden korunma tedbiri" uygulanabilecek. Buna göre mahkeme kararıyla çocuğun kullandığı telefon, tablet ve bilgisayarlar belirli süre denetime açılabilecek, riskli görülen uygulama ve dijital platformlara erişim sınırlandırılabilecek.

İnfaz ve Diğer Düzenlemeler

Çocuk hükümlülerin infaz sisteminde değişiklik öngörülüyor. İnfaza önce çocuk kapalı ceza infaz kurumunda başlanacak, iyi hâlli olduğu belirlenenler daha sonra çocuk eğitimevlerine ayrılabilecek. Ayrıca, kurumlarda çocukların yaşına, suç türüne ve fiziki gelişimine göre ayrı bölümlerde barındırılması sağlanacak.

Bazı suçlar hariç olmak üzere, hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, koşullu salıverilme hesabında 2 gün olarak dikkate alınacak. Tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnası 18'den 15'e indiriliyor; suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında tekerrür hükümleri uygulanmayacak.

Koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına aykırı davranan anne, baba, vasi veya bakımından sorumlu kişiler hakkında 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek. Çocuğun bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere yönelik hapis cezaları artırılıyor. Ayrıca hamile eşini veya birlikte yaşadığı kadını çaresiz durumda terk edenlere yönelik hapis cezalarının alt ve üst sınırları yükseltiliyor.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen çocuklar hakkında da yönlendirme tedbirleri denetimli serbestlik kapsamında uygulanabilecek. Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanmasında koordinasyon merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, illerde ise vali ve kaymakamlar tarafından yürütülecek.