CHP'den Kopup Parti Kurdular: Kimi Kapandı Kimi Geri Döndü

Özgür Özel'in, CHP'den ayrılarak milletvekilleriyle yeni bir parti kuracağını açıklaması, partide olası kopuşları gündeme getirdi. CHP'de tarih boyunca yaşanan liderlik mücadeleleri, ideolojik ayrışmalar ve yönetime itirazlar, birçok yeni siyasi oluşumun doğmasına neden oldu. Ancak bu partilerin büyük kısmı istenen seçmen desteğini alamadı; bazıları kapandı, bazıları birleşti, kurucularından bazıları ise yıllar sonra CHP'ye geri döndü.

Özgür Özel'den Yeni Parti Açıklaması

Özgür Özel, grup konuşmasında "Her son, bir başlangıçtır" diyerek CHP'ye veda etti. "Bugün buraya, belki de vakti gelmiş bir vedanın hüznünü taşıyarak çıktım" ifadelerini kullanan Özel, yeni partinin milletvekilleri tarafından kurulacağını duyurdu. Özel, "Yeni partimizi, milletimizin seçtiği, ona yetkisini emanet ettiği milletvekillerimizle ilk adımını atarak kuruyoruz" dedi. Ayrıca, yeni oluşumun sadece CHP'lilerle sınırlı olmayacağını, "kapıları açık, Türkiye'yi kucaklayan bir yapı" olacağını belirtti.

Ortanın Solu Tartışması ve Güven Partisi

CHP tarihindeki önemli kopuşlardan biri, 1967'de Turhan Feyzioğlu ve arkadaşlarının, Bülent Ecevit'in "ortanın solu" politikasını reddederek partiden ayrılmasıyla yaşandı. Feyzioğlu'nun liderliğindeki grup, 12 Mayıs 1967'de Güven Partisi'ni kurdu. Parti, 1969 genel seçimlerinde Meclis'e girmeyi başardı, daha sonra Millî Güven Partisi adını aldı ve 1973'te Kemal Satır'ın Cumhuriyetçi Partisi ile birleşerek Cumhuriyetçi Güven Partisi'ne dönüştü. Bir dönem koalisyon hükümetlerinde yer alan parti, 12 Eylül 1980 darbesiyle kapatıldı.

Kemal Satır'ın Kısa Süren Partisi

İsmet İnönü'ye yakınlığıyla bilinen Kemal Satır, Bülent Ecevit'in 1972'de genel başkan seçilmesinin ardından parti yönetimiyle anlaşmazlığa düştü. Satır ve beraberindekiler, 4 Eylül 1972'de Cumhuriyetçi Parti'yi kurdu. Ancak bu parti bağımsız olarak sadece yaklaşık altı ay varlık gösterebildi; Mart 1973'te Güven Partisi'ne katılarak Cumhuriyetçi Güven Partisi'nin oluşumuna katkıda bulundu.

Murat Karayalçın ve SHP

Eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Murat Karayalçın, Deniz Baykal yönetimindeki CHP'de parti içi demokrasi eksikliğini gerekçe göstererek 12 Nisan 2001'de istifa etti. Karayalçın, 24 Mayıs 2002'de Sosyaldemokrat Halk Partisi'ni (SHP) kurdu. 2004 yerel seçimlerinde Ankara adayı oldu ancak kazanamadı. Partisi beklenen başarıyı yakalayamayan Karayalçın, 2009'da SHP genel başkanlığından ayrılarak CHP'ye döndü. SHP ise 2010'da Eşitlik ve Demokrasi Partisi adını aldı.

Yaşar Nuri Öztürk ve Halkın Yükselişi Partisi

CHP İstanbul Milletvekili Yaşar Nuri Öztürk, Deniz Baykal ve parti yönetimiyle görüş ayrılıkları yaşayarak 20 Nisan 2004'te istifa etti. Öztürk, CHP'nin din, laiklik ve toplumsal meselelere yaklaşımını eleştirdi. 16 Şubat 2005'te Halkın Yükselişi Partisi'ni (HYP) kuran Öztürk, partisiyle 2007 seçimlerine girdi ancak yüzde 1'in altında oy alarak başarısız oldu. 2009'da genel başkanlıktan ayrılan Öztürk'ün partisi 2018'de kendini feshetti.

Emine Ülker Tarhan'ın Dönüşü

CHP Ankara Milletvekili Emine Ülker Tarhan, 2014 cumhurbaşkanlığı seçiminde Ekmeleddin İhsanoğlu'nun ortak adaylığına tepki göstererek 31 Ekim 2014'te partiden istifa etti. Tarhan, 14 Kasım 2014'te Anadolu Partisi'ni kurdu. Parti, 7 Haziran 2015 seçimlerinde sadece 27 bin 45 oy alarak (yüzde 0,06) başarısız oldu ve Aralık 2015'te kapandı. Tarhan, yaklaşık 11 yıl sonra, 24 Mart 2026'da CHP'ye geri döndü.

Öztürk Yılmaz ve Yenilik Partisi

Eski Musul Başkonsolosu Öztürk Yılmaz, 2015'te CHP'den Ardahan Milletvekili seçildi ve dış politika genel başkan yardımcısı olarak görev yaptı. Türkçe ezan açıklamaları ve dönemin genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'na yönelik sözleri nedeniyle 20 Kasım 2018'de partiden ihraç edildi. Yılmaz, 20 Temmuz 2020'de Yenilik Partisi'ni kurdu. Parti bugüne kadar Meclis'te temsil edilemedi ancak kapanmadı ve Yılmaz liderliğinde faaliyetini sürdürüyor.

Mustafa Sarıgül'ün Türkiye Değişim Partisi CHP'ye Katıldı

Mustafa Sarıgül, 2005'te CHP genel başkanlığı için Deniz Baykal'a rakip oldu ve kurultayı kaybettikten sonra ihraç edildi. Daha sonra CHP'ye dönen Sarıgül, 2019 yerel seçimleri öncesinde yeniden ayrılarak DSP'den Şişli belediye başkan adayı oldu ancak kazanamadı. 17 Aralık 2020'de Türkiye Değişim Partisi'ni (TDP) kurdu. TDP, 2023 genel seçimlerine kendi adıyla katılmadı; Sarıgül CHP listesinden Erzincan milletvekili seçildi. TDP, 23 Haziran 2023'te CHP'ye katılarak faaliyetini sonlandırdı.

Muharrem İnce ve Memleket Partisi

Uzun yıllar CHP'de milletvekilliği yapan Muharrem İnce, 2014 ve 2018'de genel başkanlık için Kılıçdaroğlu'na karşı yarıştı ancak seçilemedi. 2018 cumhurbaşkanlığı seçiminde CHP'nin adayı olan İnce, seçim sonrası parti yönetimini eleştirdi ve olağanüstü kurultay için imza topladı ancak başarılı olamadı. 8 Şubat 2021'de CHP'den istifa eden İnce, 17 Mayıs 2021'de Memleket Partisi'ni kurdu. Parti, 2023 seçimlerinde milletvekili çıkaramazken, İnce cumhurbaşkanı adaylığından seçime üç gün kala çekildi. 24 Haziran 2025'te CHP'ye dönen İnce'nin partisi, 22 Temmuz 2025'te kendini feshetti.

Bülent Ecevit'in DSP'si: Başarılı Bir İstisna

Bülent Ecevit'in Demokratik Sol Partisi (DSP), diğerlerinden farklı bir zeminde kuruldu. 12 Eylül 1980 darbesiyle kapatılan CHP'nin ardından, siyasi yasaklı olan Ecevit adına eşi Rahşan Ecevit tarafından 14 Kasım 1985'te kurulan DSP, Ecevit'in yasağının 1987'de kalkmasıyla onun liderliğine geçti. Parti, 1999 seçimlerinden birinci çıkarak Bülent Ecevit başbakanlığında koalisyon hükümeti kurdu. Ancak 2001 ekonomik krizi ve iç sorunlar nedeniyle güç kaybeden DSP, 2002 seçimlerinde baraj altında kaldı. Parti varlığını sürdürse de eski gücüne ulaşamadı.

Tuncay Özkan'ın Yeni Partisi

Tuncay Özkan, "Biz Kaç Kişiyiz?" hareketinin ardından 23 Haziran 2008'de Yeni Parti'yi kurdu. Özkan o dönemde CHP üyesi değildi. Parti siyasette beklenen başarıyı elde edemedi. Özkan daha sonra CHP'ye katılarak İzmir milletvekili seçildi. Yeni Parti ise Hak ve Eşitlik Partisi'ne katılarak kendi adını taşıyan faaliyetine son verdi.

Genel Değerlendirme

CHP'den ayrılan veya ihraç edilen siyasetçilerin kurduğu partilerin çoğu, kısa veya uzun vadede başarısız oldu. Bazıları birleşirken (Feyzioğlu ve Satır), bazıları dönüştü (Karayalçın) veya kapandı (Yaşar Nuri Öztürk, Anadolu Partisi). Emine Ülker Tarhan ve Muharrem İnce gibi isimler yıllar sonra CHP'ye dönerken, Sarıgül'ün partisi CHP ile birleşti. Öztürk Yılmaz'ın partisi varlığını sürdürmektedir. DSP ise iktidara yükselerek bu genellemenin dışında kaldı.