Diyarbakır Cezaevi Hafıza Müzesi ve Kültür Merkezine Dönüşüyor

Bakan Ersoy, Diyarbakır Anı Müzesi ve Kültür Merkezi'nde İncelemelerde Bulundu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, eski Diyarbakır Cezaevi'nin dönüşüm projesini yerinde inceledi. Ersoy, yapının hem cunta dönemlerinin demokrasiye ve insan haklarına verdiği zararları gelecek nesillere aktaracağını hem de şehrin ihtiyaçlarına cevap veren 24 saat yaşayan çok amaçlı bir kültür merkezi olarak hizmet vereceğini belirtti.

Ersoy'un ziyaretine Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, AK Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Galip Ensarioğlu, AK Parti Diyarbakır İl Başkanı Hamit Sümer ve MHP Diyarbakır İl Başkanı Miktat Arslan eşlik etti.

Demokrasinin Önemi Gelecek Nesillere Aktarılacak

Bakan Ersoy, projenin Temmuz 2021'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Diyarbakır ziyareti sırasında yapının hafıza müzesi ve kültürel merkeze dönüştürülmesi yönündeki açıklamasıyla başladığını ifade etti. 80 darbesi sonrasında cunta yönetiminin demokrasiyi askıya almasının toplum üzerindeki olumsuz etkilerinin yeni nesillere aktarılmasının önemine dikkat çeken Ersoy, "Bu yapı, demokrasinin ülkeleri ve toplumları nasıl geliştirdiğini anlatacak tarihî bir merkez olarak kurgulandı." dedi.

Ersoy şunları kaydetti: "İnsan haklarının askıya alındığı, demokrasinin olmadığı cunta dönemlerinin olumsuzluklarının anlatılacağı, vatandaşın eğitilebileceği bir nokta olarak hayata geçirilmesi kararı alınıyor."

Proje Süreci Adım Adım Tamamlandı

Ersoy, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın açıklamasının ardından Adalet Bakanlığı'nın hükümlülerin diğer infaz kurumlarına nakil sürecini tamamladığını, Ekim 2022'de düzenlenen törenle yapının kapısına sembolik olarak kilit vurulduğunu ve mülkiyetin Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredildiğini hatırlattı.

Bakanlık olarak 2022 yılı sonunda alanı birinci derece tescilli korunacak yapı ilan ettiklerini belirten Ersoy, restorasyon ve rölöve projelerinin onaylanmasının ardından 2024'te inşaat çalışmalarına başlandığını ifade etti. 2025 yılında korunacak yapıların güçlendirme çalışmalarının tamamlandığını, sonradan yapılan eklentilerin kaldırıldığını, çatı, elektrik ve mekanik düzenlemelerin tamamlandığını ve teşhir ve tanzim çalışmalarına geçildiğini söyledi.

Dönem Tanıkları ve Akademisyenlerle Hazırlandı

Anı Müzesi konseptinin oluşturulmasında geniş kapsamlı bir danışma kurulu oluşturulduğunu belirten Ersoy, kurulun dönem tanıkları, sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, tarihçiler, akademisyenler ve arşivlerden yararlandığını söyledi. Ayrıca cezaevinde bulunmuş kadın ve erkek mahkumlarla saha toplantıları yapıldığını ve elde edilen tespitlerle projeye son şeklinin verildiğini dile getirdi.

Hafıza Müzesi, Kütüphane ve Tiyatro Bir Arada

Bakan Ersoy, ilk üç bloğun Hafıza Müzesi ve çok amaçlı sergi salonu olarak kullanılacağını, diğer iki blokta ise büyük bir kütüphanenin yer alacağını ifade etti. 47 dönümlük alan üzerinde yükselen projede 18 bin 500 metrekarelik bölüm hafıza müzesi ve kütüphane olarak değerlendirilecek. Küçük bir kafeterya ve geçmişte spor salonu olarak kullanılan alanın 520 kişilik çok amaçlı salona dönüştürüleceğini belirten Ersoy, dış alanlarda kapsamlı peyzaj düzenlemeleri yapıldığını ve açık hava etkinliklerine imkan sağlanacağını söyledi.

Ersoy, "Proje tamamlandığı zaman 24 saat yaşayan, Hafıza Müzesi olarak değil; bir bilim yuvası olarak kullanılacak, açık hava ve kapalı alan etkinliklerine yer verilecek çok amaçlı bir kültürel merkez halinde vatandaşlarımızın kullanımına açılacak." dedi.

2027'nin İlk Yarısında Hizmete Girecek

Çalışmalarda son aşamaya gelindiğini belirten Ersoy, merkezin 2027'nin ilk yarısında hizmete açılmasının planlandığını duyurdu. Ersoy, "Bu tür yapılar tarihin korunması ve tarihten ders çıkarılarak bilginin gelecek nesillere aktarılması açısından çok önemli. Geçmişte saklanan, üstü örtülmüş gerçekliklerin yeni nesil tarafından farkındalığının oluşması ve gelecekte bu olumsuzluklara karşı dik durulmasını sağlayan eğitim yuvaları olarak görüyoruz." diye konuştu.

AK Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Galip Ensarioğlu ise Diyarbakır halkının uzun süredir cezaevinin müzeye dönüştürülmesi talebini Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ilettiklerini belirterek, projenin hızla hayata geçirildiğini vurguladı. Kendisinin de yaklaşık kırk yıl önce bu cezaevinde kaldığını hatırlatan Ensarioğlu, yapının aslına uygun şekilde dönüştürüldüğünü ifade etti. Ensarioğlu, merkezin bir yandan darbe dönemlerinin zararlarını anlatacak bir anı müzesi olacağını, diğer yandan kültür merkezi olarak Diyarbakır'a hizmet vereceğini söyledi.

Proje ile ilgili bilinmesi gerekenler şöyle sıralanabilir:

• Eski Diyarbakır Cezaevi, Hafıza Müzesi ve Kültür Merkezi'ne dönüştürülüyor.
• Proje, geçmişte yaşananları gelecek nesillere aktarmayı ve demokrasi ile insan haklarının önemini anlatmayı amaçlıyor.
• Çalışmalar 2021'de başlatıldı, restorasyon 2024'te başladı.
• Yapının mülkiyeti 2022'de Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredildi.
• Merkezin 2027'nin ilk yarısında açılması hedefleniyor.
• Proje 47 dönümlük alanı kapsıyor.
• Hafıza müzesi, sergi salonları, kütüphane, 520 kişilik tiyatro salonu ve sosyal alanlar bulunacak.
• Hafıza Müzesi içeriği, dönem tanıkları, akademisyenler ve tarihçilerin katkılarıyla hazırlandı.