Dijital Reklamlarda 10 Yeni Düzenleme Yürürlüğe Giriyor

Ticaret Bakanlığı, dijitalleşen dünyada tüketicileri aldatıcı ticari uygulamalardan korumak amacıyla kapsamlı bir yönetmelik değişikliği hazırladı. 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girecek yeni düzenlemeler, dijital reklamcılıktan sosyal medya etkileyicilerine kadar geniş bir alanda kuralları yeniden belirliyor.

Bakanlık, bu düzenlemelerle piyasa şeffaflığını artırmayı, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliklerinin istismar edilmesini önlemeyi ve haksız rekabetle mücadele etmeyi hedefliyor. Denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceğini vurgulayan Bakanlık, yeni kuralların 10 kritik alanda önemli değişiklikler getirdiğini duyurdu.

İşte 1 Ağustos'ta başlayacak 10 kritik düzenleme

1. Çocuklara profilleme yoluyla reklam yasağı: Çocukların kişisel verileri ve çevrimiçi davranışları analiz edilerek (profilleme yöntemiyle) önlerine çıkarılan kişiselleştirilmiş hedefli reklamlar tamamen yasaklandı.
2. Influencer paylaşımlarına sıkı denetim: Sosyal medya etkileyicilerinin maddi kazanç, ücretsiz veya indirimli ürün ya da davet karşılığında yaptığı paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ibarelerini açıkça kullanması zorunlu hale geldi.
3. İndirimli satışlarda şeffaflık: İndirimli satışlarda sunulan eski fiyat, son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat olmak zorunda. Şartlı indirimler de artık bu kurallara tabi olacak. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan önceki fiyat esas alınacak.
4. Yasa dışı şans oyunlarına reklam yasağı: Fal, medyum ve astrolog reklamları ile yasa dışı bahis yasağının kapsamı genişletilerek tüm yasa dışı şans oyunları reklamları tamamen yasaklandı. Bu reklamları yayımlayan platformlar da suç ortağı sayılacak.
5. Şikâyet platformlarına 48 saat sınırı: Şikâyet sitelerinde satıcı ve sağlayıcılara cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre 48 saate indirildi. Bu süre içinde cevap verilmezse değerlendirmeler doğrudan yayımlanacak.
6. Yapay zekâ ürünlerine şeffaflık ve kısıtlama: Reklamlarda kullanılan ve insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ üretimi dijital karakterlerin belirtilmesi zorunlu kılındı. Ayrıca gerçek kişilerin dijital kopyalarının bir ürünü "bizzat deneyimlemiş gibi" tavsiye etmesi yasaklandı.
7. "Çevre dostu" söylemlerine belge şartı: Gelişigüzel kullanılan "çevre dostu" gibi ifadeler yasaklandı. Çevresel beyanların doğruluğunun üniversiteler veya akredite bağımsız test kuruluşlarınca belgelenmesi şartı getirildi.
8. Takviye edici gıda reklamlarına düzenleme: Bu ürünlerin normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi yaratması engellendi. Sağlık beyanları hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklam yapabilmelerinin önü açıldı.
9. Akademik unvanların istismarına son: Tüketicinin bilgi eksikliğinden faydalanmak amacıyla akademik unvanların aldatıcı ve yanıltıcı şekilde kullanımı engellendi.
10. Gerçekçi tüketici değerlendirmeleri: Doğrulanmamış (satın alımı kanıtlanmamış) mecrada yapılan değerlendirmeler yayımlanamayacak. Mal, hizmet ve kargo gibi farklı kategorilerdeki puanlamaların tamamı aynı alanda şeffafça gösterilecek.

Yeni düzenlemelerle birlikte, daha önce "biz sadece reklam aldık, içeriği bilmiyorduk" şeklindeki savunmaların önüne geçilmesi hedefleniyor. Sosyal medya platformları ve web siteleri geriye dönük ve anlık olarak taranacak, yasağa uymayan mecralara reklam durdurma ve erişim engeli cezaları uygulanabilecek.