SGK Prim Borcu Kesintisi Genelgesi 2026/19 Yayımlandı

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), 5510 sayılı Kanun'a eklenen Ek 24. madde kapsamında, gelir ve aylıklardan prim borcu kesintisi uygulamasına ilişkin 2026/19 sayılı Genelge'yi yayımladı. Yeni düzenleme ile SGK'dan gelir veya aylık alan kişilerin prim borçları, icra takibi veya muvafakat aranmaksızın kesinti yoluyla tahsil edilebilecek.

Genelge'de, "Kurumdan gelir veya aylık alanların, kendi sigortalılığı ve/veya hak sahibi olduğu kişinin sigortalılığı nedeniyle oluşan genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçları, %25 oranını geçmemek üzere gelir veya aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir." hükmü yer alıyor.

Hangi Borçlar Kesintiden Etkilenecek?

Kesinti uygulaması şu borçları kapsıyor:

• Genel sağlık sigortası (GSS) prim borçları
• İsteğe bağlı sigortalılık (506 sayılı Kanun mülga 85. madde) borçları
• Topluluk sigortalılığı (mülga 86. madde) borçları
• Tarım sigortalılığı (2925 sayılı Kanun) borçları
• 5510 sayılı Kanun Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki sigortalılık borçları
• 4/1-b kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçları
• 5434 sayılı Kanun'a göre yapılan ve tamamı ödenmeyen borçlanmalar
• İntibak tashihinden kaynaklanan prim/kesenek borçları

Kesinti Oranı Ne Olacak?

Genelge'de belirlenen orana göre, kesinti en fazla gelir veya aylığın %25'i oranında yapılabilecek. Ancak uygulamada kesinti oranı %10 olarak belirlendi. Yani gelir veya aylık sahiplerinin prim borçları, ödemelerinin %10'u kesilerek tahsil edilecek.

Kimlerin Gelir veya Aylıklarından Kesinti Yapılacak?

Kesinti, aşağıdaki durumlarda uygulanacak:

• Sürekli iş göremezlik geliri, malullük, vazife malullüğü, emekli veya yaşlılık aylığı bağlananların, aylık bağlanma tarihinden önceki döneme ait GSS prim borçları ile kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borçları, ödenmekte olan gelir/aylıklardan kesilecek.
• Aktif sigortalı iken vefat edenlerin prim borçları, hak sahibi olarak ölüm geliri/aylığı alan eş, çocuk, ana ve babaların ödemelerinden kesilecek.
• Gelir/aylık aldıktan sonra vefat edenlerin, bağlanma tarihinden önceki borçları da hak sahiplerinin ölüm gelir/aylıklarından tahsil edilecek.
• Hak sahibi olarak ölüm geliri/aylığı alanların kendi sigortalılığından kaynaklanan prim borçları da aldıkları ölüm gelir/aylıklarından kesilecek.

Önemli bir istisna: Borçlu vefat eden kişinin, hak sahibi sıfatıyla gelir/aylık almayan eş, çocuk veya ana/babasının kendi sigortalılığına bağlı gelir/aylıklarından ve başka bir sigortalıdan dolayı aldığı ölüm geliri/aylığından, vefat edenin borcu için kesinti yapılmayacak.

Kesinti Sıralaması Nasıl Olacak?

Aynı anda birden fazla prim borcu bulunan kişilerde kesinti sırası şöyle işleyecek:

1. Önce genel sağlık sigortası borçları,
2. Ardından isteğe bağlı, topluluk, tarım sigortalılığı ve Ek 5/Ek 6 kapsamındaki borçlar,
3. Sonra 4/1-b zorunlu sigortalılık borçları,
4. En son 5434 sayılı Kanun'dan kaynaklanan borçlanma ve intibak tashihi borçları tahsil edilecek.

Kesintilere, zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak.

Ayrıca, nafaka alacakları varsa öncelikle bunlar tahsil edilecek, ardından SGK'nın prim alacakları kesintiye konu olacak.

5510 sayılı Kanun'un 96. maddesi kapsamında devam eden bir kesinti varsa, önce bu kesinti tamamlanacak, ardından Ek 24 kapsamındaki kesinti başlayacak. Ek 24 kesintisinden sonra doğan 96. madde kesintileri ise birlikte yapılabilecek.

İtiraz ve İade İşlemleri

Kesintiye konu borca itirazlar, borç türüne göre ilgili sosyal güvenlik il müdürlüğü, sosyal güvenlik merkezi veya Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü'ne yapılabilecek. Yanlış veya yersiz yapılan kesintiler ise 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi kapsamında ilgili birimler tarafından iade edilecek.

Örnek: Bir sigortalının GSS prim borcu aylığından kesilmiş, ancak daha sonra aynı dönemde başka bir kapsamda sigortalı olduğu tespit edilmişse, yapılan kesinti yersiz sayılacak ve sigortalının başka borcu yoksa iade edilecek.