Küçük Modüler Nükleer Reaktörde Türkiye'nin Hedefi: 5 Bin MW

Türkiye'nin Küçük Modüler Nükleer Reaktör Hamlesi

Türkiye, enerjide dışa bağımlılığı azaltmak ve arz güvenliğini güçlendirmek amacıyla küçük modüler nükleer reaktörler (SMR) konusunda önemli bir fırsat yakaladı. 2050 yılına kadar ulaşılması planlanan 5 bin megavat kurulu güç hedefi, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nden daha büyük bir kapasiteye işaret ediyor.

SMR'ler, geleneksel nükleer santrallere kıyasla çok daha küçük boyutlara sahip. Bir TIR ile taşınabilen bu reaktörler; sanayi tesislerine, askeri bölgelere ve olası afet alanlarına kurularak kesintisiz elektrik sağlayabiliyor. Jeneratörlerden farklı olarak sınırsız enerji sunan SMR'ler, bölgesel enerji ihtiyacını yerinde karşılayabilecek özellikte.

SMR'lerin Kapasitesi ve Kullanım Alanları

• SMR'ler 10 megavat ile 300 megavat arasında kurulu güce sahip.
• Mikro modüler reaktörler ise 10 megavatın altında kapasiteyle çalışıyor.
• Her bir reaktör, günlük 5 bin ila 150 bin konutun elektrik ihtiyacını karşılayabilir.
• Kent merkezlerinin çevresine yüzlerce adet kurulması planlanıyor.

Türkiye'nin SMR yatırımlarında yalnızca enerji üretimi değil, aynı zamanda sanayi altyapısının geliştirilmesi ve yerlileşme de hedefleniyor. Üretimin bir bölümünün yurt içinde gerçekleştirilmesiyle yeni bir sanayi ekosistemi oluşturulması, istihdamın artırılması ve ihracata katkı sağlanması bekleniyor.

Bakan Bayraktar: "Yeni Nükleer Çağın En Önemli Unsurlarından"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, SMR'lere ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

"Küçük modüler reaktörlerde büyük bir fırsat var. Bu, yeni nükleer çağının en önemli unsurlarından bir tanesi. İnanıyorum ki Türkiye'deki sanayicimizin gücü ve dinamizmi, küçük modüler reaktörlerde Türkiye'yi bu teknolojiyi geliştiren ve üreten ülkelerden biri hâline getirebilir. Bu alanda daha farklı fırsatlar olduğuna da inanıyoruz."

Dünyada SMR Yarışı

SMR teknolojisi dünya genelinde hızla gelişiyor. Öne çıkan ülkeler ve planları şöyle:

• ABD: 2030'a kadar 10'dan fazla SMR'yi devreye almayı hedefliyor.
• Kanada: 2035'e kadar 300 megavat kapasiteli ilk SMR projesini tamamlamayı planlıyor.
• Güney Kore: SMART adlı yerli SMR tasarımını geliştirdi ve ihraç etmeyi hedefliyor.
• Fransa: SMR Ar-Ge çalışmaları hızla sürüyor.

Türkiye'nin yasal düzenlemelerle bu sürece erken aşamada dâhil olması, uluslararası rekabet gücünü artıracak stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Nükleer Yatırımlara Vergisel Teşvikler

Resmî Gazete'de yayımlanan kanunla nükleer enerji santrali yatırımlarına önemli teşvikler getirildi. Bu teşvikler şunları içeriyor:

• Nükleer santralde elektrik üretmek için ön lisans veya lisans alan şirketlerin taraf olduğu yatırım belgeleri damga vergisinden muaf.
• 31 Aralık 2045'e kadar nükleer santral inşaatlarına ilişkin yüklenilen ve indirimle telafi edilemeyen KDV iadesi imkânı sağlandı.
• İlişkili şirketlerden alınan borçlarda örtülü sermaye hesaplama oranı yüzde 50'den yüzde 25'e indirildi.

Bu düzenlemelerin, SMR ve büyük ölçekli nükleer santral yatırımlarını hızlandırması bekleniyor.