En Düşük Emekli Aylığı 23.552 TL İçin Kritik Sorular

Temmuz ayı başından itibaren en düşük emekli maaşı 23.552 TL olarak belirlendi. Ancak bu düzenleme, emekli maaşlarının kimlere ödendiği ve bu ödemelerin gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaşıp ulaşmadığı konusunda birçok kritik soruyu gündeme getirdi.

En Düşük Emekli Maaşıyla İlgili Sorulması Gereken 7 Soru

İşte üzerinde düşünülmesi gereken temel başlıklar:

1. En düşük emekli maaşı alanlar arasında gerçekten sosyal yardıma ihtiyacı olan kaç kişi var?
2. 23.552 TL maaş alanların kaçının mali durumu çok iyi, kaçının mali durumu çok kötü? Çok kötü mali durumun ölçüsü açlık sınırı mı, başka bir kıstas mı?
3. En düşük emekli maaşı alanların başka gelirleri var mı?
4. En düşük emekli maaşı alıp hâlâ çalışanlar var mı? Varsa sayıları kaç?
5. Hangi gelişmiş ülkelerde emeklilere ödemeler bu yöntemlerle yapılıyor?
6. Bu kişilerin ne kadarı EYT’li?
7. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından en düşük emekli maaşı alanlar üzerinde bilimsel bir analiz yapıldı mı veya yaptırıldı mı? Bu kapsamda bir gelir testi uygulandı mı?

Bu soruların cevaplarını ortaya koyan herhangi bir çalışma veya veri bulunmuyor. Milyarlarca liralık gelir transferi yapılan bu kesim için elle tutulur, ciddi bir araştırma yapılmamış olması, vergi gelirlerinin bu şekilde aktarılmasının meşruiyetini tartışmaya açıyor. Üstelik çok zengin bir ülke de değiliz.

Soruların cevapları netleştiğinde, maddi durumu oldukça iyi olmasına rağmen 23.552 TL emekli maaşı alanların sayısının hiç de az olmadığı görülecek. Hatta bazı ünlü sanatçılar emekli maaşlarını açıkladığında, "Vay be, bu kadar da düşük olamaz!" diyenlerimiz de olmuştu. Elbette bu kişileri suçlamıyoruz. Mevzuata göre Bağ-Kur’lu olup düşük prim ödeyerek emekli olabiliyorlar. Ayrıca kayıt dışı çalışmanın da göz ardı edilmemesi gerekiyor.

Emekli Maaşı Sosyal Yardım Değildir

En düşük emekli maaşı alanlarla ilgili oluşturulan algı, maalesef gerçeğin önüne geçmiş durumda. Neredeyse her kesimde "23.552 TL emekli maaşı ile geçinilemez" söylemi yaygınlaştı. Elbette bu maaşla geçinmek zor; ancak bu kişilerin tek geliri gerçekten emekli maaşı mı? Bu soruyu sormamızın nedeni, bu kesime yapılan gelir transferlerinin sosyal yardım niteliği taşıması. En düşük emekli maaşı uygulaması aslında bir sosyal yardıma dönüşmüş durumda. Bu durumda sosyal yardım için zorunlu olan gelir testinin yapılması gerekliliği ortaya çıkıyor.

Yapılan tartışmaları özetlemek gerekirse:

• Emekli maaşı sosyal yardım değildir ve sosyal yardım mantığıyla verilemez.
• İlgili kurumlar gerekli çalışmaları yaparak en düşük emekli maaşı alanların mali durumunu analiz etmelidir.
• Düşük maaş alan emekliler arasında gerçekten sıkıntı içinde olanlar bulunduğu gibi maddi durumu çok iyi olanlar da vardır.
• Bu kesimde EYT’liler olduğu gibi birçok ünlü sanatçı da yer almaktadır. Nitekim birçok ünlünün en düşük emekli maaşı aldığı daha önce basına yansımıştı.

Sonuç olarak, kime emekli maaşı, kime de sosyal yardım yapılacağının doğru biçimde tespit edilmesi gerekiyor. Aksi takdirde düşük emekli maaşı alan birçok ünlü sanatçıya, sosyal yardım gerekçesiyle ek ödeme yapma durumu ortaya çıkabilir. Bu sorunlar üzerinde hep birlikte düşünmek gerektiği ortada.